Արասբարան ցեղի ընտանեկան ծիսակարգը և տոները

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության արդիականացման հիմնուղիների ուսումնասիրությանը՝ պետական եկամուտների արդյունավետ հավաքագրման, հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկ վճարողների հետ հարաբերությունների բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հարկային վարչարարության կազմակերպման գործող մեխանիզմների գնահատումն է, առկա խնդիրների բացահայտումը և ժամանակակից կառավարման ու տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում վարչարարության թվայնացմանը, էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնմանը, պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման համակարգերի զարգացմանը և հարկային տվյալների միասնական ու արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ ՊԵԿ-ի ռազմավարական մոտեցումներում նույնպես առաջնահերթ են դիտարկվում թվայնացված ծառայությունների զարգացումը, «անտեսանելի» և հասցեական վարչարարությունը, ռիսկերի կառավարման ինքնաշխատ մեխանիզմների կիրառումը և օրինապահ հարկ վճարողների նկատմամբ ավելի մեղմ վարչարարությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վերահսկողության ռիսկերի վրա հիմնված համակարգին, որի միջոցով հնարավոր է վարչարարական ռեսուրսներն ուղղել առավել բարձր ռիսկայնություն ունեցող տնտեսավարողներին՝ միաժամանակ նվազեցնելով բարեխիղճ հարկ վճարողների նկատմամբ անհարկի վերահսկողական միջամտությունները։ Կարևորվում է նաև հարկային ծառայությունների մատուցման պարզեցումը՝ էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, առցանց հաշվետվությունների, էլեկտրոնային հաշիվների և այլ թվային գործիքների կատարելագործման միջոցով։ Այս ուղղությամբ ՀՀ-ում իրականացված բարեփոխումները ներառում են հարկային և մաքսային փաստաթղթերի էլեկտրոնայնացում, տեղեկատվական համակարգերի զարգացում և տվյալների վերլուծության ու մեքենայական ուսուցման գործիքների կիրառման ընդլայնում։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև հարկ վճարող-հարկային մարմին հարաբերությունների որակը, հարկային ծառայությունների մատչելիությունն ու արագությունը, տեղեկատվության տրամադրման արդյունավետությունը և հարկային մարմնի նկատմամբ վստահության ձևավորման խնդիրները։ Հարկային վարչարարության արդիականացման կարևոր նպատակներից մեկը կամավոր հարկային կարգապահության ամրապնդումն է, որը ենթադրում է ոչ միայն վերահսկողության խստացում, այլև հարկ վճարողների համար պարզ, կանխատեսելի և հասկանալի միջավայրի ստեղծում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, հարկային ծառայողների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացմանը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառման կարողությունների զարգացմանը և կառավարման ժամանակակից մեթոդների ներդրմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարկային վարչարարության արդիականացման հնարավոր ռիսկերին՝ տեղեկատվական անվտանգության, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության, թվային համակարգերից կախվածության, տեխնոլոգիական անհավասարության և նոր համակարգերի ներդրման ծախսերի տեսանկյունից։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ հարկային վարչարարության կատարելագործումը կարող է նպաստել պետական բյուջեի եկամուտների կայուն ապահովմանը, հարկային բեռի ավելի արդար բաշխմանը, ստվերային գործունեության սահմանափակմանը և բիզնես միջավայրի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հարկային վարչարարության արդիականացումը դիտարկում է որպես շարունակական գործընթաց, որի հիմքում պետք է լինեն թվայնացումը, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարումը, ծառայությունների պարզեցումը, մասնագիտական կարողությունների զարգացումը և հարկ վճարողների հետ վստահության ու գործընկերային հարաբերությունների ամրապնդումը։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է ածականի բառաքերականական կարգերի ուսուցման մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը միջին դպրոցում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն արդյունավետ մեթոդներն ու մանկավարժական մոտեցումները, որոնց միջոցով աշակերտները կարող են առավել հեշտությամբ յուրացնել ածականի քերականական առանձնահատկությունները, տարբերակել դրա ձևաբանական հատկանիշները և ճիշտ կիրառել խոսքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ածականի՝ որպես խոսքի մասի հիմնական բնութագրերը, նրա իմաստային և քերականական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համապատասխան բառաքերականական կարգերի ձևավորման և տարբերակման եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական նյութի մատչելի և աստիճանական ներկայացմանը՝ հաշվի առնելով միջին դպրոցականների տարիքային և ճանաչողական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարևորում է տեսական գիտելիքների և գործնական վարժությունների համադրումը, քանի որ քերականական կանոնների արդյունավետ յուրացումը առավել ամբողջական է դառնում բառերի, բառակապակցությունների և նախադասությունների վերլուծության ու ինքնուրույն կիրառման միջոցով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են ներկայացվել ավանդական և ժամանակակից ուսուցման մեթոդներ, ինտերակտիվ առաջադրանքներ, խմբային աշխատանքներ, լեզվական խաղեր և ՏՀՏ գործիքների կիրառման հնարավորություններ։ Կարևորվում է նաև աշակերտների լեզվական մտածողության, ինքնուրույն վերլուծելու կարողության և գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացման խնդիրը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ուսուցման ընթացքում հանդիպող դժվարություններին, աշակերտների կողմից թույլ տրվող բնորոշ սխալներին և դրանց հաղթահարման արդյունավետ ուղիներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուսուցման գործընթացի համակարգված կազմակերպումը, որի դեպքում ածականի վերաբերյալ գիտելիքները կապվում են արդեն յուրացված քերականական նյութի հետ և աստիճանաբար կիրառվում ավելի բարդ լեզվական իրավիճակներում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, մեթոդիստներին և մանկավարժական բուհերի ուսանողներին՝ միջին դպրոցում ածականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումն առավել արդյունավետ, հետաքրքիր և աշակերտակենտրոն կազմակերպելու համար։

Հոգեբանություն

Գիրքը՝ «Հոգեբանություն», հեղինակը Արզումանյան Սերգեյ, հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է հոգեբանության հիմնական հասկացությունները, տեսական հիմքերը և մարդու հոգեկանի ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունները։ Այն ընդգրկում է հոգեկան գործընթացների ընդհանուր բնութագրերը՝ զգայություն, ընկալում, հիշողություն, մտածողություն, ուշադրություն և երևակայություն, ինչպես նաև դրանց դերը մարդու վարքի և գործունեության կազմակերպման մեջ։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են անձի հոգեբանական կառուցվածքը, բնավորության և խառնվածքի առանձնահատկությունները, մոտիվացիայի և պահանջմունքների համակարգը, ինչպես նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը անձի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված հոգեբանության կիրառական կողմերին՝ ուսուցման, աշխատանքի, հաղորդակցության և միջանձնային հարաբերությունների հոգեբանական վերլուծությանը։ Ներառված են նաև հոգեբանական հետազոտության հիմնական մեթոդները՝ դիտարկում, փորձ, թեստավորում և հարցազրույց, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել մարդու հոգեկան երևույթները գիտական մոտեցմամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հոգեբանների, մանկավարժների և սոցիալական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով հոգեբանական գիտելիքների համակարգված և գործնական ընկալմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի սուր ինֆարկտ տարած հիվանդների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների կիրառման ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես նվազագույն արտահայտված սրտային անբավարարության պայմաններում։ Վերլուծվում է դեղաբանական բուժման ազդեցությունը հիվանդների ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ դիմադրողականության, սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի և կյանքի որակի ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սրտամկանի ինֆարկտից հետո վերականգնողական գործընթացները, բուժման արդյունավետության գնահատման մեթոդները, ֆիզիկական ակտիվության հանդուրժողականության որոշման չափանիշները և հիվանդների երկարաժամկետ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Քննարկվում է անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների դերը սրտի աշխատանքի կարգավորման, բարդությունների կանխարգելման և հետինֆարկտային շրջանում հիվանդների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի սրտաբանության և կլինիկական դեղաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով սրտամկանի ինֆարկտից հետո բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, բժիշկների, վերականգնողական մասնագետների և բժշկական գիտությունների հետազոտողների համար։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրանտների իրավունքների պաշտպանության իրավական, ինստիտուցիոնալ և սոցիալական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում միգրանտների իրավական կարգավիճակը դիտարկվում է մարդու իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր համակարգի համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով այն երաշխիքներին, որոնք պետք է ապահովեն նրանց հավասար և արժանապատիվ վերաբերմունքը, իրավական պաշտպանությունը և հասարակական կյանքին մասնակցության հնարավորությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել Հայաստանի միգրացիոն օրենսդրությունը, ապաստանի և փախստականի կարգավիճակի հետ կապված հարցերը, մուտքի և բնակության իրավական ռեժիմները, աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության հասանելիությունը, առողջապահական ու կրթական ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունները, ինչպես նաև դատարան և իրավական պաշտպանության այլ մեխանիզմներ դիմելու հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ միգրանտների խոցելի կարգավիճակից, լեզվական և մշակութային տարբերություններից, իրավական տեղեկատվության սահմանափակ հասանելիությունից, փաստաթղթավորման դժվարություններից, աշխատանքային շահագործման վտանգից կամ սոցիալական ինտեգրման խոչընդոտներից։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է պետական կառույցների, իրավապահ մարմինների և այլ համապատասխան կազմակերպությունների դերին միգրանտների իրավունքների պաշտպանության և խախտումների կանխարգելման գործընթացում։ Կարևոր ուղղություն է միջազգային իրավական չափանիշների և ազգային իրավակարգավորման փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև Հայաստանի կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների ազդեցությունը միգրանտների իրավունքների պաշտպանության համակարգի վրա։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող համակարգի հիմնական բացերն ու մարտահրավերները և դիտարկելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ օրենսդրական կատարելագործման, իրավական պաշտպանության մեխանիզմների արդյունավետության բարձրացման, պետական ծառայությունների հասանելիության և միգրանտների սոցիալական ինտեգրման միջոցով։

Ինֆորմատիկա

Սա Արթուր Լևոնի Բալագեզյանի 2003 թվականին Երևանում պատրաստված տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված ատենախոսության սեղմագիրն է, որը կատարվել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Մատենագիտական աղբյուրների համաձայն՝ աշխատանքը վերաբերում է ծրագրերի մեկնաբանմանը, կարգաբերմանը և բաշխված հաշվողական միջավայրերում ընթացող գործընթացների վերլուծությանը, իսկ սեղմագիրը կազմում է 14 էջ և պարունակում է նկարներ։ Աշխատանքի հիմնական գաղափարը օբյեկտակողմնորոշված մոտեցման հիման վրա այնպիսի ծրագրային միջավայրի ստեղծումն է, որը հնարավորություն է տալիս աշխատել բաշխված համակարգերում իրականացվող գործընթացների հետ ոչ միայն դրանց կատարման, այլև դրանց ընթացքի ուսումնասիրման, վերահսկման և սխալների հայտնաբերման տեսանկյունից։ Այսպիսի միջավայրի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է բաշխված համակարգերի բարդությամբ, քանի որ հաշվարկային գործողությունները կարող են իրականացվել տարբեր հանգույցներում, գործընթացները կարող են փոխազդել միմյանց հետ, իսկ համակարգի վարքագիծը կախված է հաղորդակցությունից, համաժամացումից և առանձին բաղադրիչների վիճակից։ Օբյեկտակողմնորոշված մոտեցումը այստեղ կարևոր է նրանով, որ թույլ է տալիս համակարգը ներկայացնել որպես փոխկապակցված օբյեկտների և գործընթացների ամբողջություն՝ յուրաքանչյուր բաղադրիչի հատկությունները, գործողությունները և փոխազդեցությունները հնարավորինս հստակ առանձնացնելով։ Աշխատանքի շրջանակում հատկապես կարևոր են ինտերպրետացիայի և դեբագինգի խնդիրները։ Ինտերպրետատորի միջոցով հնարավոր է ծրագրային հրահանգների կամ գործընթացների փուլային մշակում և կատարում, իսկ կարգաբերման գործիքները նախատեսված են սխալների հայտնաբերման, ծրագրի կատարման ընթացքի դիտարկման և խնդրահարույց հատվածների ուսումնասիրության համար։ Բաշխված միջավայրի դեպքում այս խնդիրները ավելի բարդ են, քան սովորական տեղային ծրագրերում, քանի որ անհրաժեշտ է հետևել միաժամանակ ընթացող գործընթացներին, դրանց միջև հաղորդակցությանը և տարբեր հանգույցներում կատարվող գործողություններին։ Աշխատանքի կարևոր կողմերից մեկը գործընթացների վերլուծությունն է, որը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել, որ համակարգում տեղի է ունեցել որևէ գործողություն կամ սխալ, այլև ուսումնասիրել գործընթացների դինամիկան և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է օգտակար լինել բաշխված ծրագրային համակարգերի մշակման, փորձարկման և օպտիմալացման ժամանակ, քանի որ մշակողին հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ համակարգի իրական վարքը և հայտնաբերել այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական կարգաբերման միջոցներով դժվար է նկատել։ Աշխատանքը նաև տեղավորվում է օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորման և բաշխված հաշվողական համակարգերի զարգացման ավելի լայն գիտական ուղղության մեջ։ Օբյեկտակողմնորոշված մոդելը թույլ է տալիս համակարգի տրամաբանական կառուցվածքը նկարագրել օբյեկտների և դասերի միջոցով, իսկ դինամիկ վարքը՝ դրանց փոխազդեցությունների և հաղորդագրությունների փոխանակման միջոցով։ Այս մոտեցումը հատկապես համապատասխան է բաշխված համակարգերին, որտեղ տարբեր ծրագրային բաղադրիչներ կարող են դիտարկվել որպես փոխազդող ինքնուրույն միավորներ։ Հետևաբար, աշխատանքը կարելի է գնահատել որպես ծրագրային ինժեներիայի այն խնդիրների ուսումնասիրություն, որտեղ միավորվում են օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորումը, ինտերպրետացիան, ծրագրերի կարգաբերումը, գործընթացների մոնիթորինգը և բաշխված հաշվողական միջավայրերի վերլուծությունը։ Այն առավել հետաքրքիր է համակարգային ծրագրավորմամբ, բաշխված համակարգերով, ծրագրային գործիքների մշակմամբ և բարդ ծրագրային գործընթացների վերլուծությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։