Արդյունավետ ֆոտոէլեկտրաջերմային կայանքի մշակում և կիրառական հնարավորությունների հետազոտում

Այլ առարկաներ

Գրադարանագիտության, խորհրդային մշակութային քաղաքականության և գիտելիքների հանրայնացման պատմության բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է քիմիական գիտելիքների տարածման գործում գրադարանների դերակատարությանը և Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի դեկտեմբերյան ու փետրվարյան պլենումների նյութերի քարոզչության կազմակերպմանը։ Քննության են առնվում խորհրդային ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական գիտելիքների հանրամատչելի ներկայացման նպատակները, գրադարանների լուսավորչական գործառույթները և կուսակցական որոշումների տարածման կազմակերպական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քիմիայի և քիմիական արդյունաբերության վերաբերյալ գրականության ներկայացմանը, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացմանը և գիտական թեմաներով զանգվածային միջոցառումների կազմակերպմանը։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ գրականության ցանկերի, մատենագիտական տեսությունների, զրույցների և ընթերցողական քննարկումների կազմակերպման մեթոդական առաջարկություններ։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցական պլենումների որոշումների լուսաբանմանը, դրանց տնտեսական և գաղափարախոսական նշանակության ներկայացմանը, ինչպես նաև գրադարանային աշխատանքի համապատասխանեցմանը ժամանակաշրջանի պետական առաջնահերթություններին։ Քննարկվում են գիտահանրամատչելի, մասնագիտական և հասարակական-քաղաքական գրականության օգտագործման հնարավորությունները տարբեր ընթերցողական խմբերի հետ աշխատանքում։ Կարևորվում է գրադարանների մասնակցությունը գիտական տեղեկությունների տարածման, մասնագիտական հետաքրքրությունների խթանման և խորհրդային հասարակության գաղափարական դաստիարակության գործընթացներում։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ խորհրդային գրադարանների գործունեության, գիտելիքների հանրայնացման և կուսակցական քարոզչության փոխկապակցվածությունը ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, խորհրդային մշակույթի պատմության, գիտության հանրայնացման և գաղափարախոսական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է փոքր հիդրոէլեկտրակայաններում կիրառվող էլեկտրական գեներատորների աշխատանքային ռեժիմների ուսումնասիրությանը և դրանց տեխնիկական ու էներգետիկական ցուցանիշների բարելավման հնարավորությունների հիմնավորմանը։ Հետազոտության առանցքում հիդրոտուրբինի, գեներատորի և էլեկտրական ցանցի փոխկապակցված աշխատանքն է՝ հաշվի առնելով ջրային հոսքի, բեռնվածության և համակարգի այլ աշխատանքային պարամետրերի փոփոխական բնույթը։ Քննվում են գեներատորների տարբեր շահագործական ռեժիմներում առաջացող էլեկտրամագնիսական և էներգետիկական գործընթացները, դրանց ազդեցությունը արտադրողականության, հզորության, լարման կայունության, էներգիայի որակի և սարքավորման հուսալիության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն իրավիճակներին, երբ ջրի հոսքի կամ էլեկտրական բեռնվածության փոփոխության պատճառով գեներատորը գործում է անվանական պայմաններից տարբերվող ռեժիմներում։ Նման պայմաններում կարևոր խնդիր է դառնում գեներատորի պարամետրերի և կառավարման համակարգի համապատասխանեցումը հասանելի հիդրոէներգետիկական ռեսուրսին՝ էներգիայի փոխակերպման արդյունավետությունը պահպանելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ակտիվ և ռեակտիվ հզորությունների կարգավորման, լարման ու հաճախականության պահպանման, գրգռման համակարգի աշխատանքի և ցանցին զուգահեռ աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է գեներատորի կորուստների գնահատումը տարբեր բեռնվածությունների դեպքում և այնպիսի աշխատանքային ռեժիմների ընտրությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել ավելորդ էներգետիկական կորուստները և բարելավել ընդհանուր օգտակար գործողության գործակիցը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել անցումային գործընթացներին, բեռնվածության փոփոխությունների նկատմամբ գեներատորի արձագանքին և աշխատանքի կայունության ապահովմանը։ Մաթեմատիկական ու համակարգչային մոդելավորման կիրառումը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր շահագործական պայմաններ, գնահատել կարգավորման մեթոդների արդյունավետությունը և կանխատեսել համակարգի վարքը առանց իրական սարքավորման վրա բազմաթիվ փորձարկումներ իրականացնելու անհրաժեշտության։ Կարևորվում են նաև գեներատորի ջերմային վիճակը, երկարատև շահագործման հուսալիությունը և աշխատանքային պարամետրերի թույլատրելի սահմանների պահպանումը։ Բարելավման հնարավոր ուղղությունները կարող են կապված լինել ավտոմատ կառավարման համակարգերի կատարելագործման, աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալ ընտրության, չափման և վերահսկման միջոցների զարգացման ու գեներատոր-տուրբին համակարգի համաձայնեցված կառավարման հետ։ Աշխատությունը կիրառական նշանակություն ունի փոքր հիդրոէներգետիկ համակարգերի արդյունավետության և հուսալիության բարձրացման համար՝ միավորելով էլեկտրական մեքենաների, էներգահամակարգերի, ավտոմատ կառավարման և վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտների մոտեցումները։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և հարմոնիկ անալիզի հիմնարար խնդիրներից մեկին՝ երկու փոփոխականի ֆունկցիաների կրկնակի Ֆուրիեի շարքերի զուգամիտության պայմանների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պարբերական ֆունկցիաների ներկայացումն է երկու ինդեքսով դասավորված եռանկյունաչափական համակարգերի միջոցով և այն հարցը, թե ինչ պայմաններում համապատասխան մասնակի գումարները մոտենում են սկզբնական ֆունկցիային։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միաչափ Ֆուրիեի շարքերի տեսությունից կրկնակի շարքերին անցնելու ընթացքում առաջացող նոր խնդիրներին, քանի որ երկու ինդեքսի առկայությունը հնարավորություն է տալիս մասնակի գումարները սահմանել և սահմանին մոտեցնել տարբեր եղանակներով։ Քննվում են ուղղանկյուն, քառակուսային և այլ տիպի մասնակի գումարների վարքը, ինչպես նաև դրանց զուգամիտության կախվածությունը ֆունկցիայի հարթությունից, ինտեգրելիությունից և տեղային հատկություններից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կետային, գրեթե ամենուր և նորմային իմաստով զուգամիտության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանցից յուրաքանչյուրն արտահայտում է Ֆուրիեի ներկայացման և սկզբնական ֆունկցիայի միջև համապատասխանության տարբեր մակարդակ։ Դիտարկվում են նաև բացարձակ և պայմանական զուգամիտության հարցերը, կրկնակի շարքերի գումարման կարգի նշանակությունը և սահմանային անցումների հետ կապված առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ էական դեր ունեն Ֆուրիեի գործակիցների վարքի գնահատականները, որոնք արտացոլում են ֆունկցիայի կառուցվածքային հատկությունները և կարող են օգտագործվել շարքի զուգամիտության չափանիշների ձևակերպման համար։ Անդրադարձ է կատարվում մասնակի գումարների համապատասխան միջուկներին և ինտեգրալ ներկայացումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերլուծել մոտարկման գործընթացի բնույթը։ Առանձին նշանակություն ունի այն դեպքերի ուսումնասիրությունը, երբ սովորական զուգամիտությունը դժվար է ապահովել և անհրաժեշտ է կիրառել ընդհանրացված գումարման մեթոդներ։ Կրկնակի Ֆուրիեի շարքերի տեսությունը դիտարկվում է նաև որպես բազմաչափ հարմոնիկ անալիզի կարևոր բաղադրիչ, որն ունի կապեր ֆունկցիաների տեսության, մոտարկումների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրական և հարմոնիկ անալիզի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել երկու փոփոխականի ֆունկցիաների Ֆուրիեի ներկայացումների զուգամիտության օրինաչափությունները և դրանց կախվածությունը ուսումնասիրվող ֆունկցիաների հատկություններից։

Իրավաբանություն

Շորթման համար քրեական պատասխանատվության հիմնախնդիրները վերաբերում են այդ հանցակազմի իրավական սահմանազատման, ապացուցման, որակման և պատժի համաչափության հարցերին, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես տեսական քրեական իրավունքի, այնպես էլ դատական պրակտիկայի համար։ Շորթումը որպես հանցագործություն սովորաբար բնութագրվում է ուրիշի գույքը կամ գույքային իրավունքները բռնության սպառնալիքով, այլ հարկադրանքի միջոցներով կամ վախի մթնոլորտ ստեղծելով պահանջելու և ստանալու գործողություններով, սակայն դրա սահմանները հաճախ հատվում են հարակից հանցակազմերի՝ կողոպուտի, խարդախության կամ ինքնիրավչության հետ, ինչը բարդացնում է իրավական որակումը։ Հիմնախնդիրներից մեկը հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի հստակ տարանջատումն է, մասնավորապես՝ սպառնալիքի իրականության, հոգեբանական հարկադրանքի աստիճանի և տուժողի կամքի վրա ազդեցության գնահատումը։ Դատական պրակտիկայում հաճախ դժվար է ապացուցել սպառնալիքի կոնկրետ բնույթը և դրա պատճառական կապը գույքային փոխանցման հետ, ինչը կարող է հանգեցնել տարբեր մեկնաբանությունների և անհամաչափ դատական որոշումների։ Մյուս կարևոր խնդիրն է պատժի անհամաչափությունը՝ կապված շորթման տարբեր ձևերի ծանրության գնահատման հետ, որտեղ անհրաժեշտ է հստակ տարբերակել պարզ, ծանրացուցիչ և կազմակերպված խմբի կողմից իրականացված դեպքերը։ Բացի այդ, արդի պայմաններում աճում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով կատարվող շորթման դեպքերը՝ կիբերշորթում (cyber extortion), ինչը նոր մարտահրավերներ է ստեղծում իրավական կարգավորման համար, քանի որ պահանջվում են թվային ապացույցների հավաքման և վերլուծության հատուկ մեթոդներ։ Կարևոր հիմնախնդիր է նաև տուժողների պաշտպանության արդյունավետ մեխանիզմների ապահովումը, որպեսզի նրանք չվախենան համագործակցել իրավապահ մարմինների հետ։

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը նվիրված է «Միր» ուղեծրային կայանի վրա կիրառվող միկրոալիքային բևեռացման բազմաճառագայթ ռադիոընդունիչ համալիրի ուսումնասիրությանը՝ Երկրի հեռահար զոնդավորման խնդիրների համատեքստում։ Աշխատանքում ներկայացվում են միկրոալիքային ռադիոհամակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բևեռացման չափումների սկզբունքները, բազմաճառագայթ ընդունման մեթոդները և դրանց կիրառումը Երկրի մակերևույթի ու բնական երևույթների ուսումնասիրման գործընթացներում։ Գրքում քննարկվում են ուղեծրային պայմաններում տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության տեխնիկական լուծումները, ինչպես նաև հեռահար զոնդավորման համակարգերի զարգացման առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռադիոֆիզիկայի, տիեզերական հետազոտությունների, արբանյակային տեխնոլոգիաների և Երկրի դիտարկման համակարգերի ոլորտների մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական և կիրառական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցանցային մոդելների կառուցվածքի ու հատկությունների ուսումնասիրությանը գրաֆների տեսության մեթոդների կիրառմամբ։ Քննության են առնվում ցանցի տարրերի ներկայացումը գագաթների և կողերի միջոցով, դրանց միջև կապերի ձևավորումը և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունների մաթեմատիկական նկարագրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցում հնարավոր երթուղիների որոշմանը, կապակցվածության գնահատմանը, հանգույցների փոխազդեցությանը և տվյալների կամ ռեսուրսների փոխանցման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են գրաֆների հիմնական բնութագրերը, օպտիմալ ճանապարհների որոնման մոտեցումները և ցանցի կառուցվածքի փոփոխության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Քննարկվում են նաև մաթեմատիկական և ալգորիթմական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները ցանցային համակարգերի հուսալիության, արդյունավետության և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու գրաֆների տեսության միջոցով տարբեր բնույթի ցանցերի մոդելավորման և վերլուծության սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիսկրետ մաթեմատիկայի, համակարգչային ցանցերի, մաթեմատիկական մոդելավորման և ալգորիթմների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։