Армянский вопрос

Религия

Աշխատությունը վերաբերում է Աստծո ճանաչողության և աստվածային էության մասին քրիստոնեական աստվածաբանական ուսմունքին։ Աստվածճանաչողությունը քրիստոնեական մտքի կարևոր ուղղություններից է, որն ուսումնասիրում է Աստծո գոյության, բնության, հատկանիշների, արարչագործության և մարդու հետ ունեցած հարաբերությունների վերաբերյալ հարցերը։ Այս բնագավառում քննարկվում են աստվածային ամենակարողության, ամենագիտության, ամենուրեքության, հավիտենականության, բարության, արդարության և ողորմածության գաղափարները։ Աստծո ճանաչողությունը դիտարկվում է ինչպես հավատքի և Սուրբ Գրքի միջոցով, այնպես էլ աստվածաբանական խորհրդածության ու բանական դատողության շրջանակներում։ Նման աշխատությունները նպատակ ունեն համակարգելու քրիստոնեական հավատքի հիմնադրույթները, պարզաբանելու աստվածաբանական հասկացությունները և ընթերցողին ծանոթացնելու Աստծո մասին եկեղեցական ուսմունքի հիմնական հարցերին։ Գիրքը պատկանում է հայերեն կրոնադավանաբանական գրականության շարքին և առնչվում է հոգևոր կրթության ու աստվածաբանական գիտելիքների տարածման ավանդույթին։ Այն արժեքավոր է հայ եկեղեցական մտքի, քրիստոնեական աստվածաբանության և 19-րդ դարի հայերեն հոգևոր գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

География

Աշխատանքը նվիրված է բացահանքերի կողերի ձևավորման և կայունության ապահովման նոր մեթոդի մշակմանը, ինչպես նաև դրա կիրառման համար անհրաժեշտ հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բաց եղանակով օգտակար հանածոների արդյունահանման ժամանակ առաջացող լեռնատեխնիկական պայմանները, ապարային զանգվածի կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, հանքավայրի երկրաբանական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կողերի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացահանքի կողերի երկրաչափական ձևավորմանը, թեքության անկյան, բարձրության, աստիճանների չափերի և այլ տեխնոլոգիական ու երկրամեխանիկական ցուցանիշների ընտրությանը։ Նոր մոտեցման մշակման նպատակն է համատեղել արդյունահանման աշխատանքների անվտանգությունը, կողերի երկարաժամկետ կայունությունը և հանքային տարածքի արդյունավետ օգտագործումը՝ նվազեցնելով ապարների փլուզման, սահքի և դեֆորմացիաների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապարային զանգվածում լարվածությունների և դեֆորմացիաների ձևավորման օրինաչափությունները, ջրաբանական պայմանների ազդեցությունը, բնական ճաքերի և խզվածքների դերը, ինչպես նաև հանքարդյունաբերական աշխատանքների հաջորդականության ու կիրառվող տեխնոլոգիայի ազդեցությունը կողերի վարքագծի վրա։ Առաջարկվող մեթոդի պարամետրերի հիմնավորումը հնարավորություն է տալիս որոշել այնպիսի օպտիմալ երկրաչափական և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք համապատասխան են տվյալ հանքավայրի պայմաններին և ապահովում են աշխատանքների առավել անվտանգ ու արդյունավետ իրականացում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բացահանքերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով լեռնային աշխատանքների անվտանգության բարձրացմանը, կորուստների և չնախատեսված ծախսերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանքավայրի պաշարների առավել ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, նախագծողների, երկրաբանների և բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի՝ եվրոպական ինտեգրման գործընթացին և դրա քաղաքական նշանակության, դրսևորումների ու հիմնական խնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է եվրոպական ինտեգրումը ոչ միայն որպես միջազգային համագործակցության ուղղություն, այլև որպես քաղաքական գործընթաց, որը կարող է ազդեցություն ունենալ պետության արտաքին քաղաքականության, պետական կառավարման, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, միջազգային դիրքավորման և տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա։ Հետազոտության թեման կապված է Հայաստանի եվրոպական ուղղության ձևավորման և զարգացման քաղաքական նախադրյալների, նպատակների ու հնարավորությունների ուսումնասիրության հետ։ ԵՊՀ տվյալների համաձայն՝ այս թեմայով Նարեկ Սմբատի Գալստյանը 2007 թվականին պաշտպանել է քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի աշխատանք՝ գիտական ղեկավար Վարդան Թումանյանի ղեկավարությամբ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում Հայաստանի և եվրոպական կառույցների միջև հարաբերությունների քաղաքական բաղադրիչին, եվրոպական արժեքների ու ինստիտուտների ազդեցությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների և եվրոպական ինտեգրման գործընթացի փոխհարաբերությանը։ Քննարկվում են այն քաղաքական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի եվրոպականացմանը, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու մարտահրավերները, որոնք պայմանավորում են այդ գործընթացի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրության են արժանի ժողովրդավարական կառավարման, իրավական պետության, մարդու իրավունքների պաշտպանության, ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման հարցերը, որոնք եվրոպական ինտեգրման քաղաքական օրակարգում սովորաբար փոխկապակցված են։ Հայաստանի եվրոպական ուղղության ուսումնասիրությունը նաև ենթադրում է երկրի արտաքին քաղաքական միջավայրի, տարածաշրջանային գործընթացների և տարբեր միջազգային դերակատարների հետ հարաբերությունների հաշվառում։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է փոքր պետությունը համատեղել սեփական ազգային շահերը եվրոպական քաղաքական և ինստիտուցիոնալ միջավայրի հետ ավելի սերտ համագործակցության ձգտման հետ։ Թեմայի ուսումնասիրության համար կարևոր են նաև եվրոպական ինտեգրման տեսական մոտեցումները, քանի որ ԵՄ ինտեգրման գործընթացը կարող է դիտարկվել տարբեր տեսությունների՝ միջկառավարականության, նեոֆունկցիոնալիզմի, բազմամակարդակ կառավարման և եվրոպականացման տեսանկյուններից։ ԵՊՀ համապատասխան կրթական ծրագրերում եվրոպական ինտեգրման քաղաքական տեսությունները, եվրոպականացումը, եվրոպական արժեքներն ու ինքնությունը և ԵՄ-ի ընդլայնման գործընթացները դիտարկվում են որպես այս ոլորտի առանցքային թեմաներ։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս Հայաստանի եվրոպական ուղղությունը դիտարկել ոչ թե մեկ առանձին քաղաքական որոշման, այլ ավելի լայն և բազմաշերտ գործընթացի շրջանակում։ Այստեղ միավորվում են արտաքին քաղաքականությունը, միջազգային հարաբերությունները, ներքին քաղաքական զարգացումները և ինստիտուցիոնալ վերափոխումները։ Միաժամանակ թեման արժեքավոր է Հայաստանի՝ եվրոպական կառույցների հետ համագործակցության տարբեր փուլերի և քաղաքական առաջնահերթությունների ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, եվրոպագիտությամբ և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և մասնագետների համար՝ որպես Հայաստանի եվրոպական ինտեգրման քաղաքական հիմքերը, հնարավորությունները, սահմանափակումներն ու զարգացման տրամաբանությունը հասկանալու աղբյուր։

Религия

Աշխատությունը, ըստ վերնագրի, կարող է առնչվել Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական և հոգևոր ավանդույթներին՝ մասնավորապես յոթնյակի կամ յոթնօրյա շրջանի հետ կապված կրոնական արարողություններին ու հիշատակություններին։ Հայ եկեղեցական կյանքում շաբաթվա օրերը, հանգուցյալների հիշատակի կարգերը և աղոթական ավանդույթները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հավատացյալների հոգևոր կյանքում՝ ծառայելով աղոթքի, հիշատակի և հոգևոր խորհրդածության նպատակներին։ Նման բնույթի հրատարակությունները սովորաբար նախատեսված են եկեղեցական կամ անձնական գործածության համար և կարող են ներառել համապատասխան աղոթքներ, ծիսական կարգեր կամ հոգևոր ընթերցումներ։ Դրանք նպաստում են եկեղեցական սովորույթների պահպանմանը, կրոնական գիտելիքների փոխանցմանը և հավատացյալների հոգևոր կյանքի կազմակերպմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կրոնական գրականության և եկեղեցական ծիսական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես XIX դարի հայալեզու տպագիր ժառանգության մաս։ Այն կարող է օգտակար լինել եկեղեցական ավանդույթներով, աղոթական գրականությամբ և հայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում պոլիֆոնիկ մտածողության և բազմաձայն գրելաոճի առանձնահատկությունների երաժշտագիտական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր ձայների ինքնուրույն զարգացման, դրանց փոխհարաբերությունների, հակադրության և միաժամանակյա հնչողության կազմակերպման սկզբունքների վրա՝ բացահայտելով պոլիֆոնիայի դերը երաժշտական ձևի և գեղարվեստական արտահայտչականության կառուցման գործընթացում։ Դիտարկվում են ավանդական պոլիֆոնիկ տեխնիկայի և ժամանակակից կոմպոզիցիոն միջոցների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնցով հայ հեղինակները վերաիմաստավորել են դասական բազմաձայնության սկզբունքները նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են իմիտացիոն զարգացումը, կանոնային և ֆուգային սկզբունքները, հակադիր ձայների համադրումը, թեմատիկ նյութի բազմաձայն մշակումը, օստինատային կառուցվածքները և պոլիֆոնիկ հյուսվածքի կազմակերպման այլ ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիֆոնիկ և հոմոֆոն-հարմոնիկ մտածողության փոխհարաբերությանը, դրանց միաձուլման եղանակներին և երաժշտական ստեղծագործության ընդհանուր դրամատուրգիայի մեջ բազմաձայնության կատարած գործառույթներին։ Քննարկվում է նաև հայկական ազգային երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը կոմպոզիտորական մտածողության վրա՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությունից բխող մեղեդային, ռիթմական ու ինտոնացիոն տարրերի ներգրավումը բազմաձայն կառուցվածքների մեջ։ Այս համատեքստում պոլիֆոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական հնարքների համակարգ, այլև որպես անհատական հեղինակային ոճի և ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման կարևոր միջոց։ Տարբեր ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կոմպոզիտորների մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հետևել բազմաձայն գրելաոճի զարգացման միտումներին և գնահատել նորարարական լուծումների նշանակությունը ժամանակակից հայկական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ոճական առանձնահատկությունների, երաժշտական լեզվի զարգացման և եվրոպական մասնագիտական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների, կատարողների, երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար։

Литература

«Ժլատը» վերնագրով հրատարակությունը մատնանշում է մարդկային բնավորության այնպիսի գիծ, ինչպիսին է ժլատությունը՝ նյութական միջոցները ծախսելու կամ ուրիշների հետ կիսելու մշտական դժկամությունը։ Ժլատությունը գրականության մեջ հաճախ ներկայացվում է որպես արատ, որը կարող է խաթարել մարդկային հարաբերությունները, սահմանափակել բարեգործությունը և նյութական շահը վեր դասել բարոյական արժեքներից։ Այս թեմայով ստեղծագործությունները սովորաբար բացահայտում են այն հակասությունը, երբ հարստություն կամ ունեցվածք կուտակելու ձգտումը դառնում է մարդու վարքի հիմնական շարժիչ ուժը՝ խոչընդոտելով առատաձեռնությանը, կարեկցանքին և հասարակական պատասխանատվությանը։ Ժլատ կերպարը կարող է ծառայել նաև երգիծական պատկերման միջոց՝ ընթերցողին ցույց տալով չափազանց խնայողության, կասկածամտության և սեփական շահին կառչած լինելու ծիծաղելի կամ վնասակար հետևանքները։ Բարոյախոսական գրականության մեջ նման կերպարների ներկայացումը հաճախ նպատակ ունի խրախուսելու չափավորությունը, ողջամիտ վերաբերմունքը նյութական բարիքների նկատմամբ և մարդկանց միջև փոխօգնությունը։ Վերնագրից ելնելով՝ հրատարակությունը կարելի է կապել ժլատության թեմայի գեղարվեստական կամ բարոյախոսական մշակման հետ, սակայն առանց ստեղծագործության բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա սյուժեն կամ ժանրային ճշգրիտ պատկանելությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության, բարոյական թեմաների և մարդկային բնավորության գեղարվեստական պատկերման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։