Բացահանքի կողերի ձևավորման նոր եղանակի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում

Գրականություն

Գրքում ներկայացվում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրականության ինֆորմացիոն և համառոտ ցուցակ, որը ընդգրկում է տարբեր ժանրերի՝ գեղարվեստական, գիտելիքային, գիտամանկավարժական և զվարճալի գրականություն, տրամադրվում են գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվություն՝ հեղինակ, հրատարակչություն, թեմատիկ ուղղվածություն և նպատակային տարիքի համար, նշվում են գրական գործերի հիմնական գաղափարներն ու արժեքները, ներկայացվում են ընթերցողին հետաքրքրող գաղափարների, խնդիրների և ստեղծագործական մոտեցումների նկարագրությունը, ցուցակը նպատակ ունի խթանել ընթերցանությունը, զարգացնել պատկերացումներ, ստեղծագործական մտածողություն և քննադատական ընկալում, այն ծառայում է որպես օգտակար ուղեցույց գրադարանավարների, ուսուցիչների, ծնողների և պատանիների համար՝ հեշտացնելով նոր գրականության հայտնաբերումը, ընտրությունը և ընթերցման հարմարեցումը համապատասխան տարիքի համար, գիրքը համադրում է կրթական, մշակութային և տեղեկատվական մոտեցումները՝ նպաստելով պատանիների ընթերցողական հետաքրքրությունների և գրագիտության զարգացմանը։

Աշխարհագրություն

Այս աշխատանքը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության և հարակից տարածքների գետային հոսքի ձևավորման բնական պայմաններին՝ ընդգծելով ֆիզիկաաշխարհագրական գործոնների փոխազդեցությունը ջրային ռեսուրսների բաշխման և հաշվեկշռի վրա։ Ուսումնասիրվում են տարածքի ռելիեֆի առանձնահատկությունները, լեռնային կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, տեղումների բաշխվածությունը, ձյան ծածկի դերը և գոլորշիացման ինտենսիվությունը, որոնք միասին ձևավորում են գետային ցանցի սնուցման հիմնական աղբյուրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեզոնային հոսքերի փոփոխություններին, երբ գարնանային ձնհալը և անձրևային ժամանակահատվածները զգալիորեն մեծացնում են գետերի ջրայնությունը, իսկ ամառային չոր շրջաններում հոսքը նվազում է՝ ստեղծելով ջրային ռեսուրսների անհավասարակշռություն։ Վերլուծվում է նաև ստորգետնյա ջրերի դերը ընդհանուր ջրային հաշվեկշռում, ինչպես նաև հիդրոլոգիական համակարգի զգայունությունը կլիմայական փոփոխությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը դիտարկում է տարածաշրջանի գետային համակարգը որպես համալիր բնական համակարգ, որտեղ փոխկապակցված են լեռնային ռելիեֆը, կլիման և հողածածկը՝ ձևավորելով ջրային հոսքերի տարածական և ժամանակային բաշխվածությունը։ Այս համատեքստում քննարկվում են նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պահպանման հիմնախնդիրները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի բնապահպանական և տնտեսական նշանակությունը։

Կենսաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի միոզինի թեթև շղթա-2-ի ֆոսֆորիլացման գործընթացների և դրանց կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կարդիոակտիվ միջոցների ազդեցության պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է սրտի կծկողականության մոլեկուլային հիմքերը, միոզինային համակարգի դերը սրտամկանային բջիջների ֆունկցիայի ապահովման գործում և սպիտակուցների ֆոսֆորիլացման նշանակությունը սրտի աշխատանքի կարգավորման գործընթացներում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են բջջային և մոլեկուլային մեխանիզմները, որոնք մասնակցում են սրտամկանի կծկողական ակտիվության փոփոխություններին, ինչպես նաև տարբեր դեղաբանական գործոնների ազդեցությունը այդ գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կարդիոակտիվ նյութերի կիրառման կենսաքիմիական հիմքերին, դրանց ազդեցության ուղիներին և սրտի ֆունկցիոնալ վիճակի կարգավորման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են փորձարարական տվյալներ, տեսական ընդհանրացումներ և գիտական մոտեցումներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն սրտի ֆիզիոլոգիայի և դեղաբանական կարգավորման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաբաններին, ֆիզիոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, դեղագետներին, սրտաբաններին, բժշկական ոլորտի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և կենսաբժշկական գիտություններով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Պատմություն

Պատմաքաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1970–2000 թվականներին Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ներքաղաքական և ռազմական կյանքում ալավիական համայնքի ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նշված ժամանակաշրջանում պետական կառավարման համակարգի, զինված ուժերի և հասարակական-քաղաքական կառույցների փոխհարաբերությունները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ալավիների մասնակցության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են համայնքի ներկայացուցիչների ներգրավվածությունը պետական և ռազմական հաստատություններում, քաղաքական համակարգի ձևավորման գործընթացները և իշխանական կառույցների հետ նրանց հարաբերությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զինված ուժերի ու անվտանգության կառույցների տեղին երկրի ներքաղաքական գործընթացներում և դրանց փոխկապակցվածությանը պետական իշխանության կազմակերպման հետ։ Քննարկվում են նաև կրոնական ու համայնքային գործոնների նշանակությունը, հասարակության տարբեր խմբերի փոխհարաբերությունները և դրանց ազդեցությունը Սիրիայի քաղաքական կյանքի վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի ներքաղաքական և ռազմական զարգացումները դիտարկել համայնքային, ինստիտուցիոնալ և պատմական գործոնների փոխազդեցության համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Սիրիայի նորագույն պատմության, արաբագիտության, Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների և քաղաքական պատմության ոլորտների հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Ճարտարապետագիտական, արվեստաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ճարտարապետ Տիրան Մարությանի ստեղծագործական ժառանգության, մասնագիտական գործունեության և ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ճարտարապետի ստեղծագործական ուղու ձևավորման պատմական և մշակութային նախադրյալները, նրա մասնագիտական հայացքները և գործունեության տեղը հայկական ճարտարապետության զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարությանի ճարտարապետական նախագծերի, հետազոտական աշխատանքների և հայկական ճարտարապետական ժառանգության նկատմամբ ունեցած մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործական գործունեության մեջ ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության և ժամանակակից նախագծային սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ճարտարապետական հորինվածքի, տարածական կազմակերպման, կառուցվածքային լուծումների, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների և միջավայրի հետ կառույցների ներդաշնակության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ճարտարապետի նախագծային և գիտահետազոտական նյութերը, հրապարակումները, մասնագիտական գնահատականները և հայկական ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ նրա ուսումնասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Տիրան Մարությանի գործունեության նշանակությանը ճարտարապետական ժառանգության ճանաչման, պահպանության, ազգային ճարտարապետական ինքնության արտահայտման և մասնագիտական մտքի զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմության, ճարտարապետական նախագծման, արվեստաբանության, հուշարձանների պահպանության և հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Անդրկովկասի հայ բնակչության շրջանում ձևավորված և սերնդեսերունդ փոխանցված ժողովրդական իրավական սովորույթների, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման ավանդական ձևերի և դրանց պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն չգրված նորմերի և վարքականոնների վրա, որոնք երկար ժամանակ գործել են համայնքային կյանքում և կարգավորել ընտանեկան, ամուսնական, ժառանգական, գույքային, հողային ու այլ սոցիալական հարաբերություններ։ Ներկայացվում է, թե ինչպես էին ավանդույթը, հասարակական կարծիքը, համայնքի հեղինակավոր ներկայացուցիչները և ընդունված բարոյական պատկերացումները մասնակցում իրավական նշանակություն ունեցող հարցերի լուծմանը՝ պետական գրավոր օրենսդրությանը զուգահեռ կամ դրա սահմանափակ ազդեցության պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի կառուցվածքին, ամուսնության հետ կապված սովորույթներին, ընտանիքի անդամների իրավունքներին ու պարտականություններին, ժառանգության փոխանցման ձևերին, սեփականության վերաբերյալ պատկերացումներին և համայնքի ներսում առաջացող վեճերի կարգավորման ավանդական մեխանիզմներին։ Քննության են առնվում նաև համայնքային ինքնակառավարման առանձնահատկությունները, ավագների և հեղինակավոր անձանց դերը, փոխադարձ պարտավորությունների համակարգը և հասարակական պատասխանատվության ձևերը։ Սովորութային իրավունքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրավական նորմերի ամբողջություն, այլև որպես ժողովրդի սոցիալական կառուցվածքի, կենցաղի, բարոյական արժեքների և պատմական փորձի արտահայտություն։ Տարբեր բնակավայրերում և տարածաշրջաններում պահպանված սովորույթների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր հայկական իրավական ավանդույթները, այնպես էլ տեղային առանձնահատկությունները, որոնք ձևավորվել են տնտեսական պայմանների, բնակավայրի կառուցվածքի և հարևան ժողովուրդների հետ երկարատև փոխհարաբերությունների ազդեցությամբ։ Կարևորվում է նաև գրավոր իրավունքի և ժողովրդական սովորույթի փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե պաշտոնական իրավական համակարգերի փոփոխության պայմաններում ինչպես են որոշ ավանդական կարգավորումներ շարունակել պահպանել իրենց հասարակական նշանակությունը։ Նյութը արժեքավոր է հայ հասարակության պատմական առօրյայի ուսումնասիրման տեսանկյունից, քանի որ իրավական սովորույթների միջոցով հնարավոր է վերականգնել մարդկանց միջև հարաբերությունների, ընտանիքի, սեփականության, համայնքային կազմակերպման և սոցիալական պատասխանատվության վերաբերյալ պատկերացումները։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր ազգագրական աղբյուր է, քանի որ իրավական հարաբերությունները դիտարկվում են ժողովրդական կենցաղի, ավանդույթների և հասարակական կազմակերպման հետ անմիջական կապի մեջ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս համադրել իրավագիտական, պատմական և ազգագրական մոտեցումները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հայերի սովորութային իրավական մշակույթի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավունքի պատմության, հայագիտության, ազգագրության, սոցիալական պատմության և մշակութային մարդաբանության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։