Արտաքին տնտեսական կապեր

Պատմություն

1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։

Այլ առարկաներ

Բյուջեն պետական ֆինանսների կենտրոնացված ֆոնդն է, որի միջոցով պետությունը պլանավորում, հավաքագրում և բաշխում է ֆինանսական միջոցները՝ ապահովելու համար իր սոցիալ-տնտեսական, պաշտպանական և վարչական գործառույթների իրականացումը, իսկ այն սովորաբար արտահայտվում է տարեկան ֆինանսական պլանի տեսքով, որտեղ ամրագրվում են եկամուտների աղբյուրները և ծախսերի հիմնական ուղղությունները։ Բյուջեն հանդիսանում է նաև պետության տնտեսական քաղաքականության կարևոր գործիք, քանի որ դրա միջոցով իրականացվում է տնտեսական աճի խթանում, սոցիալական ապահովություն, ենթակառուցվածքների զարգացում և մակրոտնտեսական կայունության պահպանում։ Բյուջետային իրավունքը իրավական նորմերի համակարգ է, որը կարգավորում է պետական և տեղական բյուջեների կազմման, հաստատման, կատարման և վերահսկման գործընթացները, ինչպես նաև սահմանում է պետական ֆինանսական հարաբերությունների սուբյեկտների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Այն ներառում է բյուջետային համակարգի կառուցվածքը, բյուջետային գործընթացի փուլերը, եկամուտների ձևավորման և ծախսերի իրականացման իրավական հիմքերը, ինչպես նաև ֆինանսական վերահսկողության և պատասխանատվության մեխանիզմները։ Բյուջետային իրավունքի միջոցով ապահովվում է ֆինանսական կարգապահությունը, հանրային միջոցների նպատակային օգտագործումը և պետական կառավարման թափանցիկությունը։

Մաթեմատիկա

Ոսկե հատումը մաթեմատիկական հարաբերակցություն է, որը համարվում է համաչափության և ներդաշնակության հատուկ տեսակ և լայնորեն կիրառվում է արվեստում, ճարտարապետությունում, բնության ուսումնասիրության մեջ և գիտության տարբեր ոլորտներում։ Այն արտահայտվում է այնպես, որ ամբողջը հարաբերվում է իր մեծ մասին այնպես, ինչպես մեծ մասը՝ փոքր մասին, և այս հարաբերակցությունը մոտավորապես հավասար է 1.618 թվին։ Ոսկե հատման գաղափարը հայտնի է դեռ հին ժամանակներից, և այն ուսումնասիրել են ինչպես հույն մաթեմատիկոսները, այնպես էլ հետագա դարերի գիտնականները։ Այս հարաբերակցությունը հաճախ հանդիպում է բնության մեջ՝ օրինակ՝ ծաղիկների թերթիկների դասավորության, խխունջների պարույրների, ծառերի ճյուղավորման և նույնիսկ մարդու մարմնի որոշ համամասնությունների մեջ։ Ոսկե հատումը կարևոր դեր ունի նաև արվեստում և ճարտարապետությունում, քանի որ այն օգնում է ստեղծել աչքին հաճելի և ներդաշնակ կոմպոզիցիաներ։ Շատ հայտնի շենքեր և արվեստի գործեր նախագծվել են այս սկզբունքով՝ փորձելով հասնել հավասարակշռության և գեղեցկության առավել բարձր մակարդակի։ Մաթեմատիկայում ոսկե հատումը կապված է Ֆիբոնաչիի թվերի հետ, քանի որ այդ շարքի հարակից անդամների հարաբերությունը մոտենում է ոսկե թվին։ Այս հատկությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես մաթեմատիկական օրինաչափությունները կարող են արտացոլվել իրական աշխարհի կառուցվածքներում։ Ոսկե հատումը համարվում է նաև էսթետիկայի կարևոր հիմքերից մեկը, քանի որ մարդու աչքը հաճախ ավելի ներդաշնակ է ընկալում այն պատկերները, որոնք կառուցված են այս հարաբերակցությամբ։ Այսպիսով, ոսկե հատումը ոչ միայն մաթեմատիկական հասկացություն է, այլև բնության, արվեստի և գիտության միջև կապող կարևոր սկզբունք, որը բացահայտում է աշխարհի կառուցվածքային ներդաշնակությունը և համաչափությունը։

Քաղաքագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության կազմակերպման ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով բնական, տեխնածին և սոցիալական ծագում ունեցող վտանգների պայմաններում իրականացվող կանխարգելիչ, պաշտպանական և արձագանքման միջոցառումների համակարգը։ Աշխատանքում ներկայացվում է արտակարգ իրավիճակների էությունը և դասակարգումը՝ ներառյալ երկրաշարժերը, ջրհեղեղները, հրդեհները, արդյունաբերական վթարները և այլ վտանգավոր իրադարձություններ, որոնք կարող են սպառնալ մարդկանց կյանքին, առողջությանը և կենսապայմաններին։ Քննարկվում են բնակչության պաշտպանության հիմնական սկզբունքները՝ վաղ նախազգուշացում, արագ արձագանքում, տարհանում, ինժեներական պաշտպանություն և տեղեկատվական ապահովում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների, արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերին՝ բնակչության անվտանգության ապահովման գործընթացում, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության և համակարգված աշխատանքի անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև կանխարգելիչ միջոցառումները, որոնք ուղղված են ռիսկերի նվազեցմանը և հնարավոր վնասների կանխմանը, ներառյալ շենքերի և ենթակառուցվածքների անվտանգության ապահովումը, ուսուցողական և իրազեկման ծրագրերի իրականացումը։ Ներկայացվում են նաև արտակարգ իրավիճակներում գործողությունների կազմակերպման միջազգային փորձը և ժամանակակից մոտեցումները, որոնք նպաստում են բնակչության պաշտպանության համակարգերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը նպատակ ունի ընդգծել համակարգված և գիտականորեն հիմնավորված մոտեցման կարևորությունը արտակարգ իրավիճակներում մարդկային կյանքերի պաշտպանության և հասարակության կայունության ապահովման գործում։

Գրականություն

Ջ. Ք. Ռոուլինգ-ի «Հարրի Փոթեր» շարքի երկրորդ գիրքն է, որտեղ շարունակվում են Հոգվարթսի կախարդական դպրոցի արկածները՝ այս անգամ ավելի մռայլ ու խորհրդավոր միջավայրում։ Վեպում դպրոցում սկսվում են տարօրինակ և վտանգավոր դեպքեր, երբ մի խորհրդավոր ուժ քարացնում է ուսանողներին՝ առաջացնելով վախ և կասկած։ Լեգենդի համաձայն՝ Հոգվարթսում գոյություն ունի «Գաղտնի սենյակ», որը կարող է բացել միայն Սլիզերինի ժառանգը, և այնտեղ ազատված է մի հզոր հրեշ։ Հարրի Փոթերը իր ընկերներ Հերմիոնա Գրեյնջերի և Ռոն Ուիզլիի հետ սկսում է հետաքննել դեպքերը՝ փորձելով բացահայտել ճշմարտությունը և կանգնեցնել վտանգը։ Պատմության ընթացքում կարևոր դեր է խաղում Տոմ Ռիդլի օրագիրը, որը աստիճանաբար բացահայտում է անցյալի գաղտնիքները և կապում է ներկայիս իրադարձությունները Հոգվարթսի պատմության հետ։ Վեպը համադրում է արկածային սյուժեն, կախարդական տարրերը և դետեկտիվ տրամաբանությունը՝ ստեղծելով լարված և հետաքրքիր պատմություն։ Վերջում բացահայտվում է գաղտնի սենյակի իրական բացողը և վտանգի աղբյուրը, իսկ Հարրին ևս մեկ անգամ ապացուցում է իր խիզախությունն ու հավատարմությունը։

Փիլիսոփայություն

«Наедине с собой. Размышления» (այսինքն՝ «Միայնակ՝ ինքնասահմանումներով» կամ «Խոհեր») Մարկ Ավրելիոսի՝ հելլենիստական փիլիսոփայության մեծագույն գործերից մեկն է, որը ներկայացնում է հեղինակային անձնական մտորումները՝ կյանքի, բարոյքի, մարդկային բնության և ճակատագրի մասին։ Մարկ Ավրելիոսը՝ որպես հռոմեական կայսր և ստոիկ փիլիսոփա, գրառում է իր մտքերը՝ որպես ինքնակատարելագործման ուղեցույց և ներքին հավասարակշռություն գտնելու միջոց։ Գիրքը արտացոլում է ստոիկական արժեքները՝ ինքնակոնտրոլ, նպատակային գործելակերպ, ներսի խաղաղություն և արտաքին իրադարձությունների հանդեպ անհոգ պատասխանատվություն։ Մարկ Ավրելիոսը հավատացած է, որ մարդը պետք է ապրի ըստ խոհեմության, արդարության և բնական կարգի՝ ընդունելով այն, ինչ չի կարող փոխել, և աշխատելով այն փոփոխությունների վրա, որոնք կախված են իրենից։ Գիրքը հուշում է, որ երջանկությունը կախված չէ նյութականից, այլ մարդու հոգևոր ու հոգեբանական դիրքից, և որ ներքին ազատությունը կարելի է ձեռք բերել միայն ինքնաճանաչման ու խոհեմ կյանքի միջոցով։ «Խոհեր»-ը շատ ազդեցիկ է դարձել պատմության ընթացքում, քանի որ այն ոչ միայն փիլիսոփայական տեքստ է, այլ նաև գործնական ուղեցույց՝ մարդուն օգնելու համար հաղթահարել անհանգստությունն ու տառապանքը։ Այս ստեղծագործությունը արժեքավոր է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորանալ մարդու հոգու և բարոյականության հարցերում և գտնել իրենց կյանքի իմաստը։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-109918-3