Աշխատանքի պայմանները և դրանց բարելավումը

Այլ առարկաներ

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։

Գրականություն

Ժողովածուն ներկայացնում է Վահան Թոթովենցի բազմաժանր ստեղծագործական ժառանգության կարևոր հատվածը՝ ընդգրկելով նրա պոետական, արձակ և պատմողական գործերը։ Այս գիրքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հեղինակի գրական աշխարհայացքի, գեղարվեստական մտածողության և մարդկային հոգեբանության խորքային ընկալումների մասին։ Թոթովենցը հայ գրականության ամենաինքնատիպ հեղինակներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները համատեղում են քնարականությունը, հուշագրական զգացողությունը, ազգային ողբերգության գիտակցումը և մարդկային ներաշխարհի նուրբ վերլուծությունը։ Ժողովածուում ընդգրկված պոեմները առանձնանում են հուզական բարձր լիցքով, պատկերավոր լեզվով և փիլիսոփայական շերտերով։ Դրանցում հաճախ արտահայտվում են հայրենիքի կորստի ցավը, մարդու միայնությունը, հիշողության ուժը և ժամանակի անողոք ընթացքը։ Վեպերն ու պատմվածքները պատկերում են արևմտահայ կյանքի առօրյան, գյուղական ու քաղաքային միջավայրը, մարդկային հարաբերությունները, մանկության հիշողությունները և պատմական ողբերգական իրադարձությունների ազդեցությունը մարդու ճակատագրի վրա։ Թոթովենցի արձակը աչքի է ընկնում կենդանի նկարագրություններով, հոգեբանական խորությամբ և ինքնակենսագրական տարրերով, որոնց շնորհիվ նրա հերոսները դառնում են իրական ու զգայական կերպարներ։ Հեղինակի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և մարդկային արժանապատվության թեման։ Նրա լեզուն հարուստ է ժողովրդական արտահայտություններով, պատկերային մտածողությամբ և զգացմունքային նրբերանգներով, ինչը ստեղծում է յուրահատուկ գրական մթնոլորտ։ Այս ժողովածուն կարևոր արժեք ունի հայ դասական գրականության մեջ, քանի որ այն մեկտեղում է Թոթովենցի տարբեր ստեղծագործական փուլերի աշխատանքները և հնարավորություն տալիս ընթերցողին ամբողջականորեն բացահայտել նրա գրական տաղանդը։ Գիրքը հետաքրքիր է ինչպես հայ դասական արձակի և պոեզիայի սիրահարների, այնպես էլ այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ճանաչել արևմտահայ գրականության հոգեբանական և մշակութային աշխարհը։

Պատմություն

Վեպ գաղթականութիւն Հայոց Տրապիզօնի - Աբել Մխիթարեանց 1857 աշխատությունը ներկայացնում է պատմական-գեղարվեստական պատում, որի հիմքում ընկած է Տրապիզոնի հայ բնակչության կյանքը և գաղթի փորձառությունը՝ ընդգծելով 19-րդ դարի միջավայրում ձևավորված սոցիալական, տնտեսական և ազգային ճնշումները, որոնք ստիպել են մարդկանց լքել իրենց հայրենի բնակավայրերը և որոնել նոր գոյության ուղիներ։ Ստեղծագործությունը միավորում է վիպական տարրերը և պատմական հիշողությունը՝ ցույց տալով ոչ միայն գաղթի ֆիզիկական ընթացքը, այլ նաև դրա հոգեբանական ազդեցությունը անհատների և համայնքների վրա, նրանց կորուստները, հույսերը և ինքնության պահպանման պայքարը օտար միջավայրում։ Հեղինակը կենտրոնանում է նաև Տրապիզոնի հայկական համայնքի կենցաղի, ավանդույթների և փոխհարաբերությունների վրա՝ ստեղծելով պատկերավոր նկարագրություն այն աշխարհի, որը աստիճանաբար ենթարկվում է փոփոխությունների և ճնշումների, և այդ համատեքստում գաղթը դառնում է ոչ միայն անհրաժեշտություն, այլև պատմական ճակատագրի դրսևորում։

Lեզվաբանություն

փոխանցման ձևերի համակողմանի վերլուծությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց ֆոնոստիլիստիկ և շարահյուսական կազմակերպմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես է վեպում ներկայացվում ուղղակի, անուղղակի և ազատ անուղղակի խոսքը, ինչպես են այդ ձևերը փոխազդում միմյանց հետ և ստեղծում բարդ, բազմաշերտ պատմողական կառուցվածք, որը բնորոշ է Ջոյսի մոդեռնիստական գրականությանը։ Աշխատանքում մանրամասնորեն քննարկվում են խոսքի վերարտադրման միջոցների լեզվական առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը տեքստի ռիթմի, ինտոնացիայի և ընդհանուր հնչերանգի վրա, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են շարահյուսական կառուցվածքները նպաստում գիտակցության հոսքի տեխնիկայի ձևավորմանը։ Հատուկ շեշտ է դրվում այն բանի վրա, թե ինչպես են տարբեր խոսքային ձևերը ծառայում կերպարների ներքին խոսքի, մտքերի և արտաքին խոսքի սահմանների մշուշմանն ու վերաձևակերպմանը՝ ստեղծելով բազմաձայնության և լեզվական փորձարարության յուրահատուկ համակարգ։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է գծային էլեկտրոնային արագացուցիչում մինչև 75 ՄէՎ էներգիայով էլեկտրոնային փնջերի ստացման և ցածր ինտենսիվությամբ աշխատանքային ռեժիմների ձևավորման ու հետազոտման խնդիրներին։ Քննության են առնվում արագացուցչային համակարգի հիմնական ֆիզիկական և տեխնիկական պարամետրերը, էլեկտրոնների արագացման գործընթացի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև փնջի պահանջվող էներգետիկ և ինտենսիվության բնութագրերի ապահովման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արագացուցիչի աշխատանքային ռեժիմների ընտրությանը և կարգավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ տարբեր էներգիաներով ու ինտենսիվություններով կայուն էլեկտրոնային փնջեր։ Ուսումնասիրվում են արագացնող դաշտի պարամետրերի, էլեկտրոնների ներարկման պայմանների, համակարգի կարգաբերման և այլ գործոնների ազդեցությունը փնջի վերջնական էներգիայի, ինտենսիվության և կայունության վրա։ Վերլուծվում են ցածր ինտենսիվությամբ ռեժիմների ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց կիրառման համար անհրաժեշտ տեխնիկական պայմանները։ Դիտարկվում են նաև փնջի հիմնական պարամետրերի չափման, վերահսկման և փորձարարական գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև արագացուցիչի տարբեր աշխատանքային ռեժիմների համեմատական բնութագրերը։ Կարևորվում է համակարգի աշխատանքի կայունության և վերարտադրելիության ապահովումը՝ փորձարարական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ ճշգրտությամբ էլեկտրոնային փնջեր ստանալու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել գծային արագացուցիչի տեխնիկական հնարավորությունների ընդլայնմանը, աշխատանքային պարամետրերի օպտիմալացմանը և տարբեր ֆիզիկական փորձերի համար համապատասխան փնջային ռեժիմների ընտրությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել արագացուցչային ֆիզիկայի, միջուկային և փորձարարական ֆիզիկայի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Բժշկագիտական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային տարածված ուղիղ աղիքի քաղցկեղի համալիր բուժման գործընթացում ճառագայթային ազդեցությունը փոփոխող գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուղիղ աղիքի չարորակ նորագոյացությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, հիվանդության տեղային տարածվածության գնահատման սկզբունքները և բուժման բազմամասնագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթային բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին, ուռուցքային հյուսվածքների ճառագայթազգայունության փոփոխման մեխանիզմներին և ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների կիրառման տեսական ու կլինիկական հիմնավորումներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային բուժման, դեղորայքային հակաուռուցքային թերապիայի և վիրաբուժական միջամտության համակցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ուռուցքային հյուսվածքների արձագանքի գնահատման, առողջ հյուսվածքների ճառագայթային վնասման ռիսկերի նվազեցման, բուժման անցանկալի ազդեցությունների վերահսկման և հիվանդների կյանքի որակի պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմները, բուժական արդյունքների գնահատման չափանիշները և համալիր բուժման արդյունավետության հնարավոր ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատականացված բուժման մոտեցումների, բուժման հաջորդականության ընտրության և ուռուցքաբանական հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կլինիկական ուռուցքաբանության, ճառագայթային ուռուցքաբանության, կոլոռեկտալ վիրաբուժության և հակաուռուցքային բուժման մեթոդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։