Աշխատավարձի էությունը և տեսակները

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է առասպելական մտածողության և առասպելական կերպարների դրսևորումների համեմատական ուսումնասիրությանը ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական թատերագրության մեջ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն եղանակները, որոնց միջոցով հին առասպելները, ավանդական սյուժեները, խորհրդանիշները և մշակութային հիշողության մեջ պահպանված կերպարները վերաիմաստավորվում են ժամանակակից դրամատիկական ստեղծագործություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առասպելի և արդիականության փոխհարաբերությանը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են տարբեր մշակութային միջավայրերի դրամատուրգները առասպելական նյութն օգտագործում ժամանակակից մարդու, հասարակության, պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և բարոյահոգեբանական խնդիրների արտահայտման նպատակով։ Քննության են առնվում առասպելական կերպարների կերպափոխման, ավանդական սյուժեների նոր մեկնաբանությունների, ժամանակի և տարածության խորհրդանշական կազմակերպման, ինչպես նաև դրամատիկական գործողության մեջ առասպելական ու իրական շերտերի համադրման սկզբունքները։ Հայկական և սիրիական արաբական թատերագրությունների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ընդհանուր գեղարվեստական օրինաչափություններ, այնպես էլ յուրաքանչյուր գրական ավանդույթի ազգային ու մշակութային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական փորձի և հավաքական հիշողության ազդեցությանը, քանի որ առասպելը ժամանակակից թատերագրության մեջ կարող է հանդես գալ որպես անցյալի և ներկայի միջև կապ ստեղծող գեղարվեստական միջոց։ Ուսումնասիրվում է նաև առասպելական խորհրդանիշների գործառույթը մարդու գոյության, կյանքի ու մահվան, իշխանության, ազատության, զոհաբերության, հայրենիքի և ինքնության վերաբերյալ գաղափարների արտահայտման գործում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել արևելյան և արևմտյան դրամատուրգիական ավանդույթների ազդեցությանը, ազգային բանահյուսության և գրական ժառանգության կիրառմանը, ինչպես նաև առասպելի վերափոխմանը նոր գեղարվեստական ձևերի պայմաններում։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե մշակութային տարբերությունների պայմաններում ինչպես են նմանատիպ առասպելական կառուցվածքները ստանում տարբեր գաղափարական և գեղարվեստական նշանակություններ։ Աշխատությունն արժեքավոր է գրականագիտության, թատերագիտության, արաբագիտության և համեմատական մշակութաբանության համար՝ նպաստելով ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայի գեղարվեստական առանձնահատկությունների և առասպելի՝ որպես մշակութային հիշողության ու ստեղծագործական վերաիմաստավորման միջոցի առավել ամբողջական ընկալմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է որոշակիության և անորոշության քերականական-գործառական կատեգորիայի արտահայտման միջոցների ուսումնասիրությանը՝ անորոշ և որոշյալ իմաստ ունեցող դերանունների լեզվական նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են լեզվում ձևավորվում և փոխանցվում առարկայի, անձի կամ երևույթի որոշակիության և անորոշության իմաստները, ինչ քերականական ու գործառական միջոցներ են մասնակցում այդ իմաստների արտահայտմանը և ինչ պայմաններում է ընտրվում տվյալ լեզվական ձևը։ Աշխատության կենտրոնում դերանունների այն խմբերն են, որոնք կարող են մատնանշել ոչ հստակ, չորոշված կամ ընդհանուր կերպով ներկայացվող առարկաներ և անձինք, ինչպես նաև որոշակիորեն առանձնացված ու նույնականացված referent-ներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել դերանունների ձևաբանական կառուցվածքը, իմաստային առանձնահատկությունները, շարահյուսական գործառույթները և խոսքային միջավայրում դրանց կիրառության օրինաչափությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ որոշակիության կամ անորոշության իմաստը միշտ չէ, որ պայմանավորված է միայն առանձին բառի բառարանային նշանակությամբ․ այն կարող է ձևավորվել նաև նախադասության կառուցվածքի, համատեքստի, խոսողի և ունկնդրի միջև ընդհանուր գիտելիքի, ինչպես նաև հաղորդակցական իրավիճակի ազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ դերանունների գործածությանը տարբեր խոսքային իրավիճակներում՝ դրանց միջոցով նոր տեղեկատվության ներմուծմանը, արդեն հայտնի տեղեկատվության մատնանշմանը, առարկայի առանձնացմանը կամ դրա անորոշ թողնելուն։ Կարևոր է նաև դերանունների կապը տեքստային համատեքստի հետ, քանի որ դրանց իմաստը հաճախ բացահայտվում է նախադասությունների միջև հարաբերությունների և խոսքային ամբողջության շրջանակում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել որոշակիության և անորոշության իմաստային նրբերանգները, դրանց փոխակերպումները և սահմանային դեպքերը, երբ նույն լեզվական ձևը տարբեր համատեքստերում կարող է ունենալ տարբեր գործառական մեկնաբանություն։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համադրել ձևաբանական, շարահյուսական, իմաստաբանական և պրագմատիկ վերլուծության մեթոդները։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ որոշակիություն/անորոշություն հակադրությունը կարևոր դեր ունի տեղեկատվության կազմակերպման և հաղորդակցական իմաստի ձևավորման գործում։ Դրա ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու, թե ինչպես է լեզուն տարբերակում արդեն հայտնի և նոր, նույնականացված և չնույնականացված, կոնկրետ և ոչ կոնկրետ տեղեկատվությունը։ Արդյունքները կարող են օգտակար լինել ընդհանուր և տեսական քերականության, ձևաբանության, շարահյուսության, իմաստաբանության, պրագմատիկայի և տեքստի լեզվաբանության ուսումնասիրությունների համար։ Դրանք կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նաև լեզվի դասավանդման, թարգմանության և լեզվաբանական բառարանների ու ուսումնական նյութերի կազմման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ուսումնասիրում է որոշակիության և անորոշության իմաստների ձևավորման ու արտահայտման գործառական-քերականական մեխանիզմները՝ կենտրոնանալով դերանունների համակարգի վրա և ցույց տալով, թե ինչպես են դրանց ձևաբանական, շարահյուսական և հաղորդակցական հատկությունները մասնակցում խոսքում տվյալ կատեգորիայի իմաստային դրսևորմանը։

Գրականություն

Ակսել Բակունց. Երկեր III աշխատությունը Ակսել Բակունցի բազմահատոր երկերի շարքի երրորդ հատորն է, որը ներառում է նրա արձակ ստեղծագործությունների ընտրանի շարունակությունը, ինչպես նաև գրական տարբեր ժամանակաշրջաններում գրված պատմվածքներ և նովելներ, որտեղ առավել խորությամբ են ներկայացվում հայկական գյուղաշխարհի սոցիալական և հոգեբանական պատկերները, բնության նկարագրությունների նրբերանգները և մարդու ներքին աշխարհի բարդությունները, այս հատորում ընդգծվում են Բակունցի ստեղծագործական ոճի հիմնական գծերը՝ լակոնիկ լեզու, խորհրդանշական պատկերավորություն և խորքային հոգեբանական դիտարկում, միաժամանակ զարգացնելով նրա գրական աշխարհում գյուղի կյանքի փոփոխությունների, մարդկային ճակատագրերի և բարոյական ընտրությունների թեմաները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հայ դասական արձակի և XX դարի գրական գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է բառակազմության (word formation) ոլորտում ճանաչողական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ անգլերենի ոչ ածանցավոր (непроизводные) բայերի նյութի հիման վրա՝ համեմատական վերլուծությամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում ձևավորվում և ընկալվում բայային իմաստները՝ առանց ձևաբանական ածանցման, և ինչպիսի ճանաչողական մեխանիզմներ են գործում այդ գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են լեզվամտածողության և իմաստային կառուցման կապերը, որտեղ ոչ ածանցավոր բայերը դիտարկվում են որպես լեզվական համակարգի հիմնական, հաճախ պարզ թվացող, բայց ճանաչողականորեն բարդ միավորներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում արտահայտվում գործողության, շարժման, վիճակի կամ գործընթացի նախնական իմաստային մոդելները և ինչպես են դրանք դասակարգվում լեզվական գիտակցության մեջ։ Համեմատական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են անգլերենի, հայերենի և ռուսերենի բառային համակարգերի կառուցվածքային և իմաստային տարբերությունները, ինչպես նաև այն ճանաչողական ունիվերսալներն ու լեզվամշակութային առանձնահատկությունները, որոնք ազդում են բայերի ընկալման և դասակարգման վրա։ Աշխատությունը հիմնվում է ժամանակակից ճանաչողական լեզվաբանության մոտեցումների վրա՝ ընդգծելով, որ բառակազմությունը ոչ միայն ձևաբանական, այլ նաև մտավոր-ճանաչողական գործընթաց է, որտեղ լեզուն արտացոլում է մարդու աշխարհընկալման տարբեր ձևերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի համեմատական լեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության և սեմանտիկայի զարգացման համար՝ նպաստելով լեզվամտածողության խորքային մեխանիզմների բացահայտմանը։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում քաղաքական մշակույթի ձևավորման, զարգացման և առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հասարակության քաղաքական պատկերացումները, արժեքային համակարգերը, քաղաքացիների վերաբերմունքը պետական կառույցների, իշխանության, քաղաքական գործընթացների և հանրային մասնակցության նկատմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են քաղաքական վարքագծի ձևավորման պատմական, սոցիալական և մշակութային գործոնները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնք ազդել են հասարակության քաղաքական գիտակցության և քաղաքացիական դիրքորոշումների զարգացման վրա։ Հեղինակը դիտարկում է քաղաքական մշակույթի տարբեր բաղադրիչները՝ քաղաքական արժեքները, համոզմունքները, մասնակցության ձևերը, վստահության մակարդակը և հասարակություն-պետություն փոխհարաբերությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից Հայաստանի քաղաքական միջավայրի առանձնահատկություններին, ժողովրդավարական գործընթացների ազդեցությանը և քաղաքական մշակույթի փոփոխության միտումներին։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է քաղաքագետների, հասարակագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի քաղաքական կյանքի, հասարակական մտածողության և ժողովրդավարական զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությամբ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է անցումային տնտեսությամբ երկրներում ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Armenia-ի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսական ազատականացման գործընթացները, շուկայական ինստիտուտների ձևավորումը, իրավական և հարկային համակարգերի բարեփոխումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ներդրումային հոսքերի վրա։ Հեղինակը քննարկում է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավման գործոնները՝ ընդգծելով քաղաքական կայունության, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական շուկաների զարգացման և գործարար միջավայրի կանխատեսելիության դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության գործիքներին՝ ներդրումային խթանների, ազատ տնտեսական գոտիների, կարգավորիչ բարեփոխումների և միջազգային համագործակցության մեխանիզմների տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև համեմատական վերլուծություններ այլ անցումային տնտեսությունների հետ՝ բացահայտելով հաջողությունների և սահմանափակումների հիմնական պատճառները։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, ուսանողների և ներդրումային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։