Асимптотика вынужденных колебаний двухслойных и трехслойных ортотропных пластин при неполном контакте между слоями

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ֆեմինիստական շարժման ձևավորման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց կրթական ու մանկավարժական նախադրյալներին։ Հետազոտության կենտրոնում կանանց իրավունքների, հավասար հնարավորությունների, կրթության հասանելիության և հասարակական մասնակցության վերաբերյալ գաղափարների ձևավորումն ու տարածումն է, ինչպես նաև կրթական միջավայրի դերը հասարակական պատկերացումների փոփոխության գործընթացում։ Քննության են առնվում ֆեմինիստական մտքի հիմնական գաղափարական ուղղությունները, դրանց պատմական զարգացումը և հայկական հասարակական ու մշակութային միջավայրում դրսևորման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրթության ազդեցությանը կանանց հասարակական դերերի վերաիմաստավորման, ինքնուրույնության և մասնագիտական մասնակցության հնարավորությունների ընդլայնման վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ ընտանիքի, դպրոցի, բարձրագույն կրթության, հասարակական կազմակերպությունների, լրատվամիջոցների և մշակութային միջավայրի դերին՝ որպես արժեքների ու սոցիալական պատկերացումների ձևավորման գործոնների։ Մանկավարժական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել մարդու արժանապատվության, հավասարության, փոխադարձ հարգանքի և խտրականության բացառման սկզբունքների վերաբերյալ գիտելիքների ու վերաբերմունքների ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմականորեն ձևավորված սոցիալական դերերի, ավանդական պատկերացումների և նոր հասարակական մոտեցումների փոխազդեցությանը՝ փորձելով բացահայտել դրանց ազդեցությունը շարժման զարգացման բնույթի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև հայկական հասարակական մտքի, կանանց կրթության պատմության և հասարակական նախաձեռնությունների վերլուծություն՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես են կրթական հնարավորությունների փոփոխությունները փոխկապակցվել կանանց հանրային մասնակցության ընդլայնման հետ։ Կարևորվում է նաև տարբեր ժամանակաշրջանների առանձնահատկությունների համեմատությունը, քանի որ հասարակական շարժումների նպատակները, կազմակերպման ձևերը և հանրային ընկալումները փոփոխվում են պատմական ու սոցիալ-մշակութային պայմանների ազդեցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մանկավարժության, սոցիոլոգիայի, պատմության և գենդերային ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ ֆեմինիստական շարժումը դիտարկելով որպես հասարակական և կրթական գործընթացների փոխազդեցությամբ զարգացող երևույթ։

Տնտեսագիտություն

Սոցիալ-տնտեսական վիճակագրություն. 2007. Մաս 2 գիրքը հանդիսանում է վիճակագրական վերլուծության և սոցիալ-տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրության կարևոր գիտական աշխատություն, որը կենտրոնանում է հասարակության տնտեսական և սոցիալական կյանքի տարբեր ոլորտների քանակական գնահատման, մեթոդաբանական հիմքերի և տվյալների վերլուծության վրա։ Հեղինակը՝ Հակոբյան Կ., այս աշխատության մեջ ներկայացնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակագրության հիմնական հասկացությունները, ցուցանիշների կառուցման սկզբունքները, տվյալների հավաքագրման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը իրական սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծման մեջ։ Գիրքը խորությամբ անդրադառնում է բնակչության կենսամակարդակի, աշխատաշուկայի, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքի, աղքատության, տնտեսական ակտիվության, ինչպես նաև արտադրության և ծառայությունների ոլորտների վիճակագրական ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է թվային տվյալների միջոցով բացահայտել հասարակության զարգացման միտումները և խնդիրները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է տեսական և գործնական նյութերի համադրությունը, որտեղ վիճակագրական մոդելներն ու մեթոդները ներկայացվում են կոնկրետ օրինակներով, ինչը այն դարձնում է օգտակար ոչ միայն ուսանողների և դասախոսների, այլ նաև տնտեսագետների, վերլուծաբանների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։ Գիրքը նաև ընդգծում է վիճակագրության դերը որոշումների կայացման գործընթացում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են ճշգրիտ և համակարգված տվյալները նպաստել արդյունավետ սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը կարելի է բնութագրել որպես գիտակրթական և կիրառական նշանակություն ունեցող աղբյուր, որը նպաստում է սոցիալ-տնտեսական երևույթների խորքային ըմբռնմանը և վիճակագրական մտածողության զարգացմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքին որպես սոցիալական և պատմական երևույթի տեսական-իրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրավունքի ծագման, ձևավորման, զարգացման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման մեջ դրա ունեցած դերի բացահայտումն է։ Աշխատանքում իրավունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես նորմերի և կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակության պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված սոցիալական ինստիտուտ, որը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և արժեքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի և հասարակության փոխազդեցությանը, իրավական նորմերի առաջացման սոցիալական նախադրյալներին և դրանց փոփոխությանը՝ հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել իրավունքի վերաբերյալ հիմնական տեսական ուղղությունները՝ բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, սոցիոլոգիական իրավագիտության, պատմական դպրոցի և այլ հայեցակարգերի մոտեցումները։ Այդ համատեքստում վերլուծվում են իրավունքի էության, բովանդակության, արժեքային նշանակության, սոցիալական պայմանավորվածության և պարտադիր բնույթի վերաբերյալ տարբեր տեսական դիրքորոշումները։ Կարևորվում է նաև իրավունքի և պետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ պետական իշխանության գործունեությունը և իրավական կարգավորումը պատմականորեն ձևավորվել են փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել իրավունքի գործառույթները՝ հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը, իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, սոցիալական կայունության ապահովումը, հակասությունների լուծումը և հասարակական վարքագծի սահմանների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական գիտակցության, իրավական մշակույթի և իրավական արժեքների նշանակությանը՝ իրավունքի իրական սոցիալական ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավունքի փոփոխական և միաժամանակ շարունակական բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական պայմանների փոփոխությունն ու հասարակական պահանջները նպաստում իրավական համակարգերի վերափոխմանը։ Աշխատանքի տեսական արդյունքները կարող են նպաստել իրավունքի էության և զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ընկալմանը, իրավական երևույթների սոցիալական պայմանավորվածության բացահայտմանը և ժամանակակից իրավական գործընթացների գիտական մեկնաբանմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է Ցեֆեյի համաստեղության ընտրված՝ մոտ 17 քառակուսի աստիճան մակերես ընդգրկող տիրույթում M սպեկտրային դասի աստղերի հայտնաբերմանը, սպեկտրալ դասակարգմանը և մանրամասն աստղագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է առանձնացնել տվյալ երկնային տիրույթում M տիպի աստղերը, որոշել դրանց սպեկտրային առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա ուսումնասիրել աստղերի ֆիզիկական ու աստղագիտական բնութագրերը։ M դասի աստղերը համեմատաբար ցածր մակերևութային ջերմաստիճան ունեցող աստղեր են, որոնց սպեկտրներում կարևոր դեր ունեն մոլեկուլային կլանման գոտիները, հատկապես տիտանի օքսիդի և այլ մոլեկուլային միացությունների առաջացրած առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով դրանց սպեկտրալ դասակարգումը պահանջում է ոչ միայն ընդհանուր սպեկտրային տեսքի գնահատում, այլև տարբեր ախտորոշիչ գծերի ու մոլեկուլային գոտիների մանրամասն վերլուծություն։ Աշխատանքում կարող են օգտագործվել աստղագիտական սպեկտրների ստացման և մշակման մեթոդներ՝ հետազոտվող աստղերի սպեկտրային դասերը, ենթադասերը և լուսատվության դասերը որոշելու համար։ Սպեկտրալ դասակարգումը հնարավորություն է տալիս աստղերին համակարգել ըստ նրանց ֆիզիկական վիճակի և մակերևութային ջերմաստիճանի, իսկ հետագա վերլուծությունը կարող է ներառել ջերմաստիճանի, լուսատվության, շառավղի և այլ աստղաֆիզիկական պարամետրերի գնահատում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիտարկվող տիրույթում աստղերի նույնականացման խնդրին, քանի որ երկնքի մեկ փոքր հատվածում կարող են միաժամանակ առկա լինել ինչպես տվյալ համաստեղության ֆիզիկական անդամներ, այնպես էլ տեսագծի երկայնքով պատահաբար հայտնվող ավելի հեռավոր կամ ավելի մոտ աստղեր։ Այդ պատճառով կարևոր է նաև աստղերի տարածական դիրքի, սեփական շարժման, հեռավորության և այլ մատչելի տվյալների համադրումը սպեկտրային արդյունքների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև M տիպի աստղերի բազմազանությունը՝ առանձնացնելով տարբեր ենթատիպեր և լուսատվության դասեր։ Այդ տարբերությունները կարևոր են աստղերի էվոլյուցիոն վիճակը հասկանալու համար, քանի որ M սպեկտրային դասում կարող են ընդգրկվել ինչպես ցածր զանգվածով և համեմատաբար թույլ լուսատվությամբ աստղեր, այնպես էլ շատ ավելի մեծ և լուսավոր ուշ տիպի աստղեր։ Սպեկտրային հատկությունների մանրամասն ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել նաև առանձնահատուկ աստղային օբյեկտներ, փոփոխականության հնարավոր նշաններ կամ այլ ֆիզիկական գործընթացների հետ կապված առանձնահատկություններ։ Աշխատանքի կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել դիտողական տվյալների համադրումը աստղային կատալոգների և նախկին ուսումնասիրությունների արդյունքների հետ։ Այդ եղանակով հնարավոր է ճշտել արդեն հայտնի օբյեկտների դասակարգումները, լրացնել տվյալների շտեմարանները և առանձնացնել հետագա մանրամասն ուսումնասիրության արժանի աստղեր։ Հետազոտությունը նշանակություն ունի նաև աստղային պոպուլյացիաների ուսումնասիրության համար, քանի որ ուշ սպեկտրային դասի աստղերի տարածական բաշխումը, ֆիզիկական հատկությունները և էվոլյուցիոն բնութագրերը տեղեկություններ են տալիս տվյալ երկնային շրջանի աստղային կազմի մասին։ Ցեֆեյի համաստեղության ուղղությամբ կատարված ուսումնասիրությունները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել նաև Գալակտիկայի կառուցվածքի և աստղաստեղծման գործընթացների հետազոտության տեսանկյունից, քանի որ այդ ուղղությամբ դիտվում են տարբեր հեռավորությունների և էվոլյուցիոն փուլերի բազմաթիվ աստղեր։ Աշխատության գործնական արժեքը պայմանավորված է նաև սպեկտրալ դասակարգման մեթոդների կիրառմամբ և դիտողական աստղագիտության տվյալների համակարգմամբ։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել հետագա աստղաֆիզիկական հետազոտությունների, աստղային կատալոգների կատարելագործման, փոփոխական աստղերի որոնման և տվյալ տարածաշրջանի աստղային բնակչության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է դիտողական աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի մեթոդները՝ նպատակ ունենալով Ցեֆեյի համաստեղության սահմանափակ երկնային տիրույթում բացահայտել և դասակարգել M տիպի աստղերը, ուսումնասիրել դրանց սպեկտրային առանձնահատկությունները և դրանցից ստացվող տվյալների հիման վրա ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այդ աստղերի ֆիզիկական բնույթի ու աստղային պոպուլյացիայի մասին։

Աշխարհագրություն

Երկրաֆիզիկական և կիրառական մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետախուզական խնդիրների լուծման ընթացքում ստացվող երկրաֆիզիկական տվյալների վիճակագրական մշակման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում չափումների արդյունքների համակարգման, թվային տվյալների նախնական մշակման, պատահական շեղումների գնահատման և օգտակար տեղեկատվության առանձնացման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տվյալների վիճակագրական բնութագրերի որոշմանը, փոխկապակցվածությունների բացահայտմանը, աղմուկների և չափման սխալների ազդեցության նվազեցմանը, ինչպես նաև տարբեր երկրաֆիզիկական ցուցանիշների համեմատական վերլուծությանը։ Վերլուծվում են հավանականային և վիճակագրական մոդելների կիրառման հնարավորությունները երկրաբանական կառուցվածքների, օգտակար հանածոների և հետախուզական այլ օբյեկտների վերաբերյալ ստացվող տեղեկատվության մեկնաբանման գործընթացում։ Քննարկվում են տվյալների դասակարգման, օրինաչափությունների հայտնաբերման, կանխատեսումների և հետախուզական որոշումների հիմնավորման հետ կապված հաշվարկային մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բարձրացնելու երկրաֆիզիկական տվյալների մշակման և մեկնաբանման արդյունավետությունը՝ հատկապես մեծածավալ ու տարաբնույթ չափումների դեպքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երկրաֆիզիկայի, երկրաբանության, կիրառական վիճակագրության և օգտակար հանածոների հետախուզության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մշակույթ

Արվեստաբանական, պատմամշակութային և հայագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ արվեստագետների ներդրման ուսումնասիրությանը Իրանի նոր և նորագույն շրջանների նկարչության ձևավորման ու զարգացման գործընթացներում։ Քննության են առնվում Իրանի գեղանկարչության պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, գեղարվեստական ավանդույթների վերափոխումները և հայ նկարիչների ստեղծագործական գործունեության մշակութային նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրանի հայկական համայնքի գեղարվեստական կյանքին, հայ արվեստագետների մասնագիտական կրթությանը, ստեղծագործական միջավայրին և իրանական արվեստի զարգացման հետ նրանց փոխառնչություններին։ Վերլուծվում են հայ նկարիչների ստեղծագործություններում ազգային գեղարվեստական ավանդույթների, իրանական մշակութային ազդեցությունների և եվրոպական նկարչական ուղղությունների համադրության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են դիմանկարչության, բնանկարչության, կենցաղային և պատմական թեմատիկայի, ինչպես նաև գեղանկարչական տեխնիկաների զարգացման գործում հայ արվեստագետների ունեցած դերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տարբեր ժամանակաշրջաններում գործունեություն ծավալած հայ նկարիչների ստեղծագործական ժառանգությունը, նրանց անհատական ոճերը, գեղարվեստական նորարարությունները և մասնակցությունը Իրանի մշակութային հաստատությունների ու արվեստագիտական կրթության զարգացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում հայ և իրանական գեղարվեստական ավանդույթների փոխազդեցությանը, մշակութային ինքնության պահպանման առանձնահատկություններին և բազմամշակութային միջավայրում ստեղծագործական համագործակցության նշանակությանը։ Կարևորվում է հայ արվեստագետների գործունեության ուսումնասիրությունը՝ Իրանի նկարչության պատմության ամբողջական ներկայացման, հայ-իրանական մշակութային կապերի բացահայտման և տարածաշրջանային արվեստի զարգացման օրինաչափությունների գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանության, գեղանկարչության պատմության, հայագիտության, իրանագիտության և հայ-իրանական մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։