Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2018, N 2

Политология

Աշխատանքը նվիրված է պետական ինքնիշխանության խնդրի ուսումնասիրությանը ժամանակակից ինտեգրացիոն գործընթացների պայմաններում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ինքնիշխանության և միջազգային ու տարածաշրջանային ինտեգրման միջև առկա բարդ փոխհարաբերությունն է։ Ժամանակակից աշխարհում պետությունները, միանալով տնտեսական, քաղաքական, անվտանգային և այլ բազմակողմ կառույցների, ստանձնում են որոշակի միջազգային պարտավորություններ, ինչն անխուսափելիորեն ազդում է ազգային քաղաքականության իրականացման ձևերի և պետության որոշումների ընդունման միջավայրի վրա։ Այս համատեքստում աշխատանքը փորձում է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է համատեղել միջազգային համագործակցության առավելությունները պետական ինքնուրույն որոշումների կայացման, ազգային շահերի պաշտպանության և սահմանադրական իրավասությունների պահպանման հետ։ Հետազոտության տեսական մասում կարող են քննության առնվել ինքնիշխանության դասական և ժամանակակից ընկալումները, դրա ներքին և արտաքին բաղադրիչները, տարածքային ամբողջականության, իրավական գերակայության, քաղաքական ինքնուրույնության և միջազգային իրավասուբյեկտության հասկացությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ժամանակակից պայմաններում ինքնիշխանությունը հաճախ այլևս չի դիտարկվում որպես լիակատար մեկուսացվածություն արտաքին ազդեցություններից․ պետությունները կամավոր կերպով ստանձնում են միջազգային պարտավորություններ և որոշ ոլորտներում համաձայնեցնում իրենց քաղաքականությունը այլ պետությունների կամ միջազգային կազմակերպությունների հետ։ Հայաստանի դեպքում այս խնդիրը հատկապես բազմաշերտ է, քանի որ երկիրը միաժամանակ ներգրավված է տարբեր միջազգային և տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափերում, որոնք ունեն տարբեր նպատակներ, իրավական պարտավորություններ և քաղաքական տրամաբանություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել Հայաստանի հարաբերությունները եվրոպական, եվրասիական և տարածաշրջանային ինտեգրացիոն կառույցների հետ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը երկրի քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային ինքնուրույնության վրա։ Այս շրջանակում կարևոր է նաև արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորության, միջազգային պարտավորությունների և ազգային շահերի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական ինտեգրման ազդեցության գնահատումը։ Միասնական կամ փոխկապակցված շուկաներին մասնակցությունը կարող է ընդլայնել առևտրային հնարավորությունները, ներդրումների ներգրավումը և տնտեսական համագործակցությունը, սակայն միաժամանակ կարող է սահմանափակել որոշակի տնտեսական քաղաքականությունների ինքնուրույն ընտրության հնարավորությունները։ Նույնպիսի երկակիություն կարող է դիտարկվել նաև անվտանգային ոլորտում, որտեղ միջազգային կամ տարածաշրջանային համագործակցությունը կարող է բարձրացնել հավաքական անվտանգության հնարավորությունները, սակայն պետությունը կարող է ստանձնել որոշակի պարտավորություններ և համաձայնեցնել իր գործողությունները գործընկերների հետ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև իրավական ինքնիշխանության հարցը՝ մասնավորապես միջազգային պայմանագրերի, միջազգային կազմակերպությունների որոշումների և ազգային օրենսդրության փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Կարևոր է պարզել, թե ինչ պայմաններում է միջազգային իրավական պարտավորությունների ստանձնումը համատեղելի ազգային սահմանադրական համակարգի և պետական ինքնիշխանության սկզբունքի հետ։ Հայաստանի Սահմանադրությունը միջազգային հարաբերությունների ոլորտում ամրագրում է միջազգային իրավունքի սկզբունքների հիման վրա բարիդրացիական, փոխշահավետ հարաբերությունների հաստատման ուղղությունը և միջազգային իրավունքի նորմերի ու միջազգային պայմանագրերի դերը։ (arlis.am) Հետազոտության շրջանակում կարող է կարևորվել նաև Հայաստանի ինտեգրացիոն գործընթացների պատմական զարգացումը և տարբեր ժամանակահատվածներում արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխությունը։ Այդպիսի համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են փոփոխվել պետության ինքնիշխանության ընկալումները և արտաքին համագործակցության սահմանները՝ կախված տարածաշրջանային և միջազգային միջավայրից։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է այն հարցի հետ, թե ինչպիսի քաղաքական և իրավական մեխանիզմներով կարելի է ապահովել Հայաստանի մասնակցությունը միջազգային ինտեգրացիոն գործընթացներին՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային շահերի պաշտպանության և ինքնուրույն պետական քաղաքականության իրականացման անհրաժեշտ հնարավորությունները։ Այս տեսանկյունից կարևոր են ինտեգրացիոն գործընթացների ռիսկերի և հնարավորությունների հավասարակշռված գնահատումը, միջազգային պարտավորությունների թափանցիկությունը, ազգային ինստիտուտների արդյունավետությունը և արտաքին քաղաքական որոշումների ժողովրդավարական լեգիտիմությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պետական ինքնիշխանությունը դիտարկում է ոչ թե որպես միջազգային համագործակցությանը հակադիր երևույթ, այլ որպես դինամիկ քաղաքական-իրավական կատեգորիա, որի բովանդակությունը փոփոխվում է գլոբալացման և ինտեգրացիոն գործընթացների խորացման պայմաններում։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են միջազգային ինտեգրման տարբեր ձևերը ներգործում պետության քաղաքական, տնտեսական, իրավական և անվտանգային ինքնուրույնության վրա, և ինչ ուղիներով կարող է պետությունը համատեղել միջազգային համագործակցության առավելությունները ազգային ինքնիշխանության արդյունավետ պահպանման հետ։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի ուսուցման գործընթացում աշակերտների բառապաշարային փոխներթափանցման երևույթի ուսումնասիրությանը և դրա բացասական ազդեցության հաղթահարման մանկավարժական ու մեթոդական ուղիների բացահայտմանը։ Քննարկվում են մայրենի և օտար լեզուների բառապաշարային համակարգերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, լեզվական փոխանցման մեխանիզմները և դրանց դերը սովորողների հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, կառուցվածքային և գործառական տարբերություններին, որոնք կարող են հանգեցնել անգլերեն խոսքում բառագործածության սխալների, իմաստային շփոթությունների և հաղորդակցական դժվարությունների։ Ուսումնասիրվում են աշակերտների բառապաշարային սխալների առաջացման պատճառները, դրանց դասակարգման հնարավորությունները և լեզվական միջամտության ազդեցությունը բանավոր ու գրավոր խոսքի զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հաղորդակցական ուսուցման սկզբունքներին, համեմատական լեզվաբանական վերլուծությանը, համատեքստային բառուսուցմանը և գործնական վարժությունների կիրառմանը՝ բառապաշարային դժվարությունների հաղթահարման նպատակով։ Կարևորվում են սովորողների լեզվական գիտակցության զարգացումը, բառերի ճիշտ ընտրության հմտությունների ձևավորումը, ինքնուրույն խոսքի կառուցումը և հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Դիտարկվում են ինտերակտիվ առաջադրանքների, երկխոսությունների, դերային խաղերի, տեքստային աշխատանքի և ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է բառապաշարային գիտելիքների և հաղորդակցական հմտությունների փոխկապակցված զարգացման անհրաժեշտությունը՝ անգլերենի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, լեզվաբանների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիստների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Литература

«Ոճիր և պատիժ»-ը ուսումնասիրում է մարդու բարոյականություն, մեղք և արդարություն, ներքին հոգեբանական պայքար և հասարակության արձագանքը իրավախախտման նկատմամբ։ Վեպը կենտրոնանում է Ռասկոլնիկովի կերպարի վրա, որն իր ողջ էությամբ որոնում է արդարացումն ու մարդկային պատասխանատվությունը, ցույց տալով բարոյականության, հանցանքի և փրկության բարդ կապերը։ Հիմնական թեմաները․ Բարոյականություն, մեղք և արդարություն Մարդկային հոգեբանություն և ներքին պայքար Ընտանեկան, սոցիալական և հասարակական հարաբերություններ Աստվածային արդարության և մարդկային պատասխանատվության թեման Ֆիլոսոֆիական և սոցիալ-քաղաքական հայացքներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Հոգեբանական վերլուծության խորությունը և անձի ներքին պայքարի պատկերումը Միավորում է սոցիալական, փիլիսոփայական և բարոյական մոտեցումները Հարմար է գրականագիտության ուսանողների, փիլիսոփայական ընթերցողների և ռուս գրականության սիրահարների համար Ներկայացնում է 19-րդ դարի ռուսական հասարակության խնդիրներն ու բարոյական ճգնաժամերը

Религия

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ծիսական և հոգևոր ժառանգության կարևորագույն գրքերից մեկը հանդիսացող այս աշխատությունը ներկայացնում է եկեղեցական ժամերգությունների կարգը, աղոթական արարողությունների բովանդակությունն ու դրանց կատարման ավանդական հաջորդականությունը։ Այն նախատեսված է Հայ եկեղեցու կանոնական ժամերգությունների իրականացման համար և ամփոփում է քրիստոնեական պաշտամունքի այն հարուստ գրավոր ժառանգությունը, որը դարերի ընթացքում ձևավորվել և կատարելագործվել է հայ եկեղեցական ավանդության շրջանակներում։ Ժամագրքի հիմնական բովանդակությունը կազմում են օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքները, սաղմոսները, շարականները, հոգևոր երգերը, օրհնությունները, քարոզչական և աստվածաշնչյան ընթերցումները, ինչպես նաև եկեղեցական արարողությունների համար սահմանված համապատասխան կարգերն ու ծիսական բանաձևերը։ Դրանց միջոցով ներկայացվում է եկեղեցական օրվա հոգևոր կառուցվածքը, որը ժամանակը բաժանում է աղոթքի և աստվածապաշտության որոշակի փուլերի՝ յուրաքանչյուր ժամին հաղորդելով խորհրդանշական ու աստվածաբանական նշանակություն։ Ժամերգական համակարգի հիմքում ընկած է հավատացյալի շարունակական հաղորդակցությունը Աստծո հետ, նրա հոգևոր արթնությունը, ապաշխարությունը, երախտագիտությունը, աղերսանքը և աստվածային ողորմության հայցումը։ Գրքում արտացոլված են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարները՝ Սուրբ Երրորդության փառաբանությունը, Հիսուս Քրիստոսի փրկագործական առաքելությունը, խաչելության և հարության խորհուրդը, Աստվածածնի բարեխոսությունը, սրբերի հիշատակության կարևորությունը և հավիտենական կյանքի քրիստոնեական ըմբռնումը։ Ժամագրքի առանձնահատուկ նշանակությունն այն է, որ այն միավորում է աստվածաշնչյան, ծիսական, աղոթական և օրհներգական նյութերը՝ ձևավորելով պաշտամունքային միասնական համակարգ, որի միջոցով արտահայտվում են Հայ եկեղեցու դավանաբանական սկզբունքներն ու հոգևոր աշխարհայացքը։ Աշխատությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հայ շարականագրության և հոգևոր բանաստեղծության պահպանման ու փոխանցման գործում։ Ժամերգական երգերն ու շարականները ոչ միայն լրացնում են աղոթական խոսքը, այլև ունեն ինքնուրույն գեղարվեստական և աստվածաբանական արժեք։ Դրանցում հոգևոր գաղափարներն արտահայտվում են բանաստեղծական պատկերների, խորհրդանիշների, համեմատությունների, հանդիսավոր լեզվական կառույցների և հուզական ներգործության միջոցով։ Հատկանշական է նաև գրքի լեզվական և ոճական շերտը, որը ներկայացնում է հայ եկեղեցական գրականության ավանդական լեզվամտածողությունը՝ պահպանելով աղոթական խոսքի հանդիսավորությունը, աստվածաշնչյան արտահայտչաձևերը, ծիսական տերմինաբանությունն ու հոգևոր գրականությանը բնորոշ շարադրանքը։ Ժամագրքի կազմությունն ու բովանդակային կառուցվածքը վկայում են Հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի համակարգված բնույթի մասին, որտեղ յուրաքանչյուր աղոթք, երգ և արարողակարգային հատված ունի որոշակի տեղ ու գործառույթ։ Այն ոչ միայն հոգևորականների ամենօրյա ծառայության համար անհրաժեշտ գործնական ձեռնարկ է, այլև հավատացյալների կրոնական գիտակցության ձևավորման, աղոթական մշակույթի տարածման և քրիստոնեական արժեքների սերնդեսերունդ փոխանցման կարևոր միջոց։ Պատմական և մշակութային առումով այս աշխատությունը նշանակալի տեղ ունի հայ գրատպության և եկեղեցական մատենագրության զարգացման պատմության մեջ։ Հայ ժամագրքերի տպագրությունն ու տարածումը մեծապես նպաստել են ծիսական միատեսակության պահպանմանը, եկեղեցական գրավոր ժառանգության ամրապնդմանը և հայկական հոգևոր կյանքի շարունակականության ապահովմանը։ Հատկապես կարևոր է նման հրատարակությունների դերը Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական և մշակութային միջավայրում, որտեղ ձևավորվել էին հայ գրքի հրատարակության, տարածման և հոգևոր կրթության նշանակալի կենտրոններ։ Դրանք նպաստել են ինչպես եկեղեցական գրականության հասանելիությանը, այնպես էլ հայոց լեզվի գրավոր ավանդույթի պահպանմանը տարբեր համայնքներում։ Այս աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ժամերգական ավանդույթների, ծիսական կանոնների, հոգևոր երգարվեստի, աստվածաբանական պատկերացումների և հայ եկեղեցական լեզվի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, եկեղեցագետների, հայագետների, բանասերների, երաժշտագետների, պատմաբանների և հին հայկական գրքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Միաժամանակ այն պահպանում է իր հոգևոր և գործնական նշանակությունը՝ որպես աղոթքի, պաշտամունքի և քրիստոնեական խորհրդածության ավանդական ուղեցույց՝ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով Հայ եկեղեցու բազմադարյա հոգևոր ժառանգությանը։

Литература

Ստեղծագործությունը սոցիալ-բարոյական և հոգեբանական ուղղվածությամբ արձակ պատմվածք է, որտեղ հեղինակը անդրադառնում է մարդու ներքին հակասություններին, հասարակական նախապաշարմունքներին և այն իրավիճակներին, երբ արտաքին կարծիքը կամ հասարակական պիտակավորումը կարող է ազդել մարդու ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ «չհաս» գաղափարը հանդես է գալիս որպես խորհրդանշական նշան՝ կապված անհասկացվածության, սխալ ընկալումների կամ հասարակության կողմից անհատին չընդունելու երևույթի հետ։ Մուրացանը ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ հաճախ դատում միմյանց ոչ թե իրական արժեքներով, այլ մակերեսային տպավորություններով կամ խոսակցություններով, ինչի հետևանքով ձևավորվում են անարդար վերաբերմունք և հոգեբանական ցավ։ Գործում կարևոր է նաև ներքին աշխարհի բացահայտումը, որտեղ կերպարները բախվում են ինքնահարգանքի, արժանապատվության և հասարակական ճնշման միջև ընտրության խնդիրներին։ Լեզուն բնորոշ է Մուրացանին՝ պարզ, գաղափարապես հագեցած և հոգեբանական շեշտադրումներով, ինչը ուժեղացնում է բարոյական ուղերձը։ Ընդհանուր առմամբ ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես քննադատական-հոգեբանական արձակ, որտեղ հեղինակը բարձրացնում է մարդու արժանապատվության և հասարակական արդարության հարցերը։