Բանկային ռիսկերի կառավարման մոդելավորման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Գրականություն

Գր. Ա. Գրիգորյանի աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդական վիպերգերի և պատմական երգային բանահյուսության միջնադարյան շերտերի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ժողովրդական ստեղծագործության դերը պատմական հիշողության պահպանման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և անցյալի իրադարձությունների սերնդեսերունդ փոխանցման գործում։ Ժողովրդական վիպերգերն ու պատմական երգերը բանավոր մշակույթի կարևոր տեսակներ են, որոնցում պատմական անձանց, պատերազմների, հասարակական բախումների, հերոսական արարքների և ժողովրդի ճակատագրի մասին պատկերացումները վերածվում են գեղարվեստական պատումի։ Դրանք միավորում են պատմական հիշողությունն ու բանաստեղծական արտահայտչամիջոցները՝ փաստական իրադարձությունները ներկայացնելով ոչ միայն որպես անցյալի դեպքեր, այլև որպես համայնքի արժեքների, ձգտումների և հավաքական զգացմունքների արտահայտություն։ Միջնադարյան հայ երգային բանահյուսության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձություններն ու հասարակական փորձառությունը վերամշակվել ժողովրդական գիտակցության մեջ, ինչ կերպ են պահպանվել հերոսության, հայրենիքի պաշտպանության, հավատարմության, կորստի և ազատության գաղափարները, ինչպես նաև ինչպես են դրանք արտացոլվել երգային պատումներում։ Այս ստեղծագործություններն առանձնանում են բանավոր փոխանցման պայմաններում ձևավորված լեզվական ու գեղարվեստական հատկանիշներով՝ կրկնություններով, ռիթմիկ կառուցվածքներով, պատկերավոր համեմատություններով, հուզական դիմումներով և պատմողական հնարքներով։ Դրանց բովանդակությունը հաճախ արտահայտում է ոչ միայն առանձին հերոսների կամ դեպքերի գնահատականը, այլև ժողովրդի բարոյական պատկերացումները, սոցիալական հարաբերությունները և պատմական փորձի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Հեղինակի ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ժողովրդական երգերի՝ որպես պատմամշակութային սկզբնաղբյուրների դիտարկումը։ Դրանք կարող են լրացնել գրավոր պատմագրության տվյալները՝ ներկայացնելով այն զգացմունքային և հասարակական միջավայրը, որի մեջ ընկալվել ու պահպանվել են անցյալի իրադարձությունները։ Միաժամանակ բանահյուսական նյութը պահանջում է պատմական փաստերի և գեղարվեստական վերամշակման տարբերակում, ինչն էլ այս բնագավառի գիտական ուսումնասիրությանը հաղորդում է առանձնահատուկ նշանակություն։ Աշխատությունը կարևոր է հայ ժողովրդական բանահյուսության ժանրային համակարգի, միջնադարյան մշակույթի և ազգային պատմական հիշողության հետազոտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, երաժշտագետներին, ազգագրագետներին և հայ միջնադարյան մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Մանկավարժություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ուսուցչի անձնային հոգեբանական որակների դերին նրա մանկավարժական գործունեության արդյունավետության ձևավորման և բնութագրման գործընթացում՝ ընդգծելով, որ ուսուցչի մասնագիտական հաջողությունը պայմանավորված է ոչ միայն գիտելիքների և մեթոդական պատրաստվածության, այլև անձնային-հոգեբանական հատկությունների համալիրով։ Աշխատանքը դիտարկում է այնպիսի որակներ, ինչպիսիք են հաղորդակցական կարողությունները, հուզական կայունությունը, էմպատիան, պատասխանատվության զգացումը, ինքնակարգապահությունը և մանկավարժական տակտը, որոնք միասին ձևավորում են ուսուցչի մասնագիտական վարքագծի հիմքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի և սովորողի միջև փոխհարաբերությունների հոգեբանական կողմերին, որտեղ կարևոր դեր ունեն վստահության ձևավորումը, դրական հուզական մթնոլորտի ապահովումը և անհատական մոտեցման կիրառումը ուսումնական գործընթացում։ Ներկայացվում է նաև ուսուցչի ինքնակարգավորման և սթրեսակայունության նշանակությունը, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ գործել բարդ մանկավարժական իրավիճակներում և պահպանել մասնագիտական կայունություն։ Աշխատանքը շեշտում է, որ ուսուցչի անձնային որակները անմիջականորեն ազդում են դասավանդման ոճի, սովորողների մոտիվացիայի և կրթական արդյունքների վրա՝ ձևավորելով նրա մանկավարժական գործունեության ընդհանուր որակական բնութագիրը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես հոգեբանական աջակցություն ապահովող և անձի զարգացման գործընթացը ուղղորդող մասնագետ։

Կրոն

Աստվածաշնչյան սաղմոսների այս ժողովածուն ներկայացնում է քրիստոնեական հոգևոր գրականության հիմնարար երկերից մեկը՝ ընդգրկելով աղոթքներ, օրհներգեր, փառաբանություններ, ապաշխարական խոստովանություններ և աստվածային օգնության հայցեր։ Դավթին վերագրվող սաղմոսներում արտահայտված է մարդու հոգևոր աշխարհի բազմազանությունը՝ հավատից ու երախտագիտությունից մինչև տագնապ, վիշտ, զղջում և մխիթարության որոնում։ Դրանց միջոցով ընթերցողը ծանոթանում է Աստծո մեծության, արարչագործության, արդարության, ողորմածության և նախախնամության մասին աստվածաշնչյան պատկերացումներին, ինչպես նաև մարդու՝ աստվածային կամքին վստահելու և հոգևոր ամրություն պահպանելու ձգտմանը։ Ժողովածուում առանձնահատուկ տեղ ունեն ապաշխարության և ներման թեմաները, որոնց միջոցով բացահայտվում են մեղքի գիտակցման, անկեղծ զղջման, հոգևոր մաքրման և բարոյական վերափոխման գաղափարները։ Սաղմոսների բանաստեղծական կառուցվածքը, պատկերավոր լեզուն, կրկնությունները և հուզական արտահայտչականությունը դրանց հաղորդում են աղոթական առանձնահատուկ հնչերանգ՝ դարձնելով դրանք ոչ միայն ընթերցանության, այլև անձնական խորհրդածության ու պաշտամունքային կիրառության նյութ։ Դրանք դարեր շարունակ կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական եկեղեցական արարողությունների, ժամերգությունների և անհատական աղոթական կյանքի մեջ՝ ձևավորելով հավատացյալի հոգևոր խոսքի ու աստվածապաշտության ավանդույթը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայերեն աստվածաշնչյան գրականության և կրոնական ընթերցանության պատմության տեսանկյունից՝ ներկայացնելով այն հոգևոր ժառանգությունը, որի միջոցով պահպանվել ու փոխանցվել են քրիստոնեական հավատքի, բարոյականության և աղոթքի արժեքները։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ եկեղեցական մշակույթի, սաղմոսերգության ավանդույթի և հայերեն կրոնական գրքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ մանկական բանաստեղծության զարգացման հիմնական օրինաչափությունների, թեմատիկ ուղղությունների, ժանրային փոփոխությունների և գեղարվեստական որոնումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մանկական պոեզիայի վերափոխումն է մի քանի տասնամյակների ընթացքում՝ հաշվի առնելով ինչպես գրական գործընթացի ներքին զարգացումները, այնպես էլ հասարակական ու մշակութային միջավայրի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի կերպարի, նրա ներաշխարհի, երևակայության, բնության ընկալման, ընտանիքի, ընկերության, դպրոցի և բարոյական արժեքների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Քննվում է, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքում փոխվում երեխային ուղղված հեղինակային խոսքը՝ առավել խրատական և ուսուցողական մոտեցումներից շարժվելով դեպի մանկական հոգեբանության, անհատականության, հումորի, խաղային մտածողության և ինքնուրույն աշխարհընկալման ավելի բազմակողմ արտահայտություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բանաստեղծական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ բառապաշարի, պատկերավորման միջոցների, ռիթմի, հանգավորման, հնչյունական կազմակերպման և կրկնությունների տեսանկյունից։ Մանկական բանաստեղծության երաժշտականությունն ու լեզվական խաղը դիտարկվում են որպես փոքր տարիքի ընթերցողի ընկալման հետ սերտորեն կապված գեղարվեստական հատկանիշներ։ Ուսումնասիրվում են նաև քնարական, պատմողական, հումորային, բնապատկերային և խաղային ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությունը՝ հաշվելուկների, հանելուկների, խաղիկների և այլ ձևերի ստեղծագործական վերաիմաստավորման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում տարբեր սերունդների հեղինակների գեղարվեստական մոտեցումների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել շարունակականությունն ու նորարարությունը մանկական գրականության մեջ։ Առանձին նշանակություն ունի 1980–1990-ական թվականների հասարակական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցության դիտարկումը, երբ գրականության մեջ վերանայվում էին թեմատիկ ու արժեքային մի շարք շեշտադրումներ։ Քննվում է նաև մանկական պոեզիայի երկակի գործառույթը՝ միաժամանակ գեղարվեստական հաճույք հաղորդելու և երեխայի լեզվական, հուզական ու արժեքային զարգացմանը նպաստելու տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է հայ մանկական բանաստեղծությունը որպես ինքնուրույն և զարգացող գրական համակարգ՝ բացահայտելով դրա թեմատիկ ընդլայնումը, գեղարվեստական լեզվի փոփոխությունները և երեխայի աշխարհի ներկայացման նոր ձևերի ձևավորումը։

Պատմություն

Այս հրատարակության վերնագիրը հուշում է, որ այն վերաբերում է Լուսինյաններին՝ միջնադարյան պատմության մեջ հայտնի տոհմին, որի ներկայացուցիչները կարևոր դեր են ունեցել Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքական կյանքում։ Լուսինյանների տոհմը ծագել է Արևմտյան Եվրոպայից, իսկ նրա ներկայացուցիչները հետագայում զբաղեցրել են Կիլիկյան Հայաստանի գահը՝ երկրի պատմության կարևոր ժամանակաշրջանում։ Լուսինյանների իշխանության շրջանը կապված էր տարածաշրջանի բարդ քաղաքական հարաբերությունների, քրիստոնյա պետությունների միջև դիվանագիտական կապերի, ռազմական բախումների և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող պատմական փոփոխությունների հետ։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Կիլիկյան Հայաստանի պետական կառավարման համակարգին, արքունական կյանքին, արտաքին քաղաքականությանը և եվրոպական աշխարհի հետ կապերին։ Հայ պատմական հիշողության մեջ Լուսինյանների տոհմը նշանակալի է նաև այն պատճառով, որ նրա ներկայացուցիչների իշխանության տարիները համընկել են Կիլիկյան հայկական պետության պատմության վերջին փուլին։ Հրատարակությունը կարող է պարունակել տոհմի ծագման, նրա ներկայացուցիչների գործունեության, գահակալության հաջորդականության և Կիլիկյան Հայաստանի պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկություններ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց միջնադարյան պատմության, արքայական տոհմերի և հայ-եվրոպական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Սակայն առանց գրքի բովանդակության ցանկի կամ բնագրի հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն ամբողջությամբ նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի Լուսինյան արքաների՞ն, թե՞ ընդգրկում է նաև Լուսինյան տոհմի պատմության այլ դրվագներ ու ճյուղեր։

Տեխնոլոգիա

Դիզայնի և թեթև արդյունաբերության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կաշվե գալանտերեայի արտադրատեսակների ձևավորման մեջ ազգային նախշերի կիրառման ժամանակակից մեթոդների և տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակմանը։ Քննության են առնվում ավանդական զարդանախշերի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային տարրերը և ժամանակակից արտադրանքի ձևավորմանը հարմարեցնելու հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախշերի ոճավորման, վերամշակման, կոմպոզիցիոն տեղադրման և կաշվե իրերի մակերևույթին փոխանցման տարբեր եղանակներին։ Վերլուծվում են նյութի հատկությունների, արտադրանքի նշանակության, ձևի և դեկորատիվ լուծումների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նոր տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները արտադրական գործընթացում։ Քննարկվում են գեղարվեստական արտահայտչականության, գործառականության, արտադրության որակի և ազգային մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման ու ժամանակակից դիզայնի հետ համադրման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու կաշվե աքսեսուարների ձևավորման նոր մոտեցումներ՝ համատեղելով ավանդական զարդարվեստը ժամանակակից նախագծային և տեխնոլոգիական լուծումների հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դիզայնի, կաշվե արտադրանքի տեխնոլոգիայի, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և թեթև արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։