Дифференциально-диагностическое значение компьютернотомографического исследования с контрастированием различных фаз при очаговых поражениях печени

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ուրանի հանքայնացման հայտնաբերման նպատակով երկրաքիմիական որոնումների գիտամեթոդական հիմքերի մշակմանը և երկրաբանական հետախուզության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ուրանի երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, բնական միջավայրում դրա տարածվածության օրինաչափությունները, տարբեր երկրաբանական կազմավորումներում կուտակման պայմանները և հանքայնացման ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուրանի ու դրա հետ կապված քիմիական տարրերի բաշխման բնութագրերին, երկրաքիմիական ֆոնի ձևավորմանը, բնական անոմալիաների առաջացման պատճառներին և դրանց երկրաբանական մեկնաբանությանը։ Ուսումնասիրվում են ապարների, հողերի, նստվածքների և բնական ջրերի երկրաքիմիական հետազոտությունների սկզբունքները, նմուշառման կազմակերպման ընդհանուր մոտեցումները և ստացված տվյալների վերլուծության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում երկրաքիմիական ցուցանիշների վիճակագրական մշակմանը, տարածական բաշխման քարտեզագրմանը, երկրաբանական և երկրաքիմիական տեղեկությունների համադրմանը, ինչպես նաև հանքայնացման հեռանկարայնության գնահատման չափանիշներին։ Կարևորվում են տարբեր երկրաբանական միջավայրերում երկրաքիմիական որոնումների արդյունքների համեմատական ուսումնասիրությունը, բնական և տեխնածին ազդեցությունների տարբերակումը և հետազոտությունների տվյալների հավաստիության ապահովումը։ Դիտարկվում են նաև ուրանի երկրաքիմիական շարժունակության, օքսիդավերականգնման պայմանների և շրջակա միջավայրի բաղադրիչների հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի օգտակար հանածոների որոնման տեսական հիմքերի զարգացման, երկրաքիմիական տվյալների մեկնաբանման և հանքային ռեսուրսների ուսումնասիրության գիտական մեթոդների կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, երկրաքիմիկոսների, հանքավայրերի հետազոտողների, երկրաէկոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Ժողովածուն ներկայացնում է գերմանական առակագրական և ժողովրդական պատմողական ավանդույթի նմուշներ՝ հայ ընթերցողին ծանոթացնելով եվրոպական գրականության բարոյախոսական ու գեղարվեստական ժառանգությանը։ Առակը կարճ պատմողական ժանր է, որի միջոցով կենդանիների, մարդկանց կամ պայմանական կերպարների գործողությունների ու փոխհարաբերությունների օգնությամբ ներկայացվում են մարդկային բնավորության գծերը, հասարակական վարքագիծը և բարոյական խնդիրները։ Առակներին բնորոշ են սեղմ սյուժեն, այլաբանական պատկերավորությունը, հումորը, քննադատական դիտանկյունը և խրատական եզրահանգումը։ Գերմանական ազգային ավանդույթի առակները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու տվյալ մշակույթին բնորոշ պատկերացումները, արժեքներն ու կենսափորձը՝ արտահայտված ժողովրդական պատմությունների միջոցով։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ թարգմանական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է 19-րդ դարում եվրոպական գրական ստեղծագործությունները հայերեն ներկայացնելու և տարածելու ձգտումը։ Այն կարող էր ծառայել ընթերցանության, լեզվական զարգացման և բարոյական դաստիարակության նպատակներին՝ հատկապես երիտասարդ ընթերցողների շրջանում։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է գերմանական առակագրության հայերեն ընկալման և հայ տպագիր գրականության մեջ թարգմանական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Literature

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի չափածո և արձակ լեգենդների գեղարվեստական, գաղափարական և ժանրային առանձնահատկությունների քննությանը՝ բացահայտելով դրանց տեղը բանաստեղծի ստեղծագործական ժառանգության մեջ և հայ գրականության լեգենդային մտածողության զարգացման համատեքստում։ Աշխատության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է ժողովրդական բանահյուսական նյութը վերածվում ինքնուրույն գեղարվեստական իրականության և ինչպես են լեգենդի միջոցով արտահայտվում սիրո, մարդկային ճակատագրի, բարու և չարի, հավատարմության, գեղեցիկի, տառապանքի, մահվան և անմահության վերաբերյալ գաղափարները։ Իսահակյանի լեգենդներում առասպելական և ժողովրդական պատկերացումները միահյուսվում են հեղինակի անհատական աշխարհընկալման հետ՝ ստեղծելով պարզ թվացող, բայց գաղափարապես ու հոգեբանորեն բազմաշերտ ստեղծագործություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է չափածո և արձակ լեգենդների համեմատական քննությունը։ Չափածո տարբերակներում բանաստեղծական ռիթմը, երաժշտականությունը, հակիրճությունը և պատկերների խտությունը նպաստում են զգացմունքի անմիջական արտահայտմանը։ Բանաստեղծական խոսքը հնարավորություն է տալիս լեգենդի սյուժետային հիմքի վրա ստեղծելու հուզականորեն լարված և խորհրդանշական աշխարհ, որտեղ յուրաքանչյուր պատկեր կարող է ունենալ միաժամանակ առասպելական, հոգեբանական և փիլիսոփայական նշանակություն։ Արձակ լեգենդներում, իր հերթին, ավելի մեծ հնարավորություն է ստեղծվում սյուժեի մանրամասն զարգացման, կերպարների հոգեբանական բացահայտման և միջավայրի նկարագրության համար։ Այս տարբերությունները, սակայն, չեն խախտում երկու ձևերի ներքին կապը․ և՛ չափածո, և՛ արձակ լեգենդներում պահպանվում է բանահյուսական մտածողության հիմքը՝ միահյուսված անհատական գեղարվեստական մեկնաբանության հետ։ Իսահակյանի լեգենդների կարևոր թեմաներից է սերը։ Սիրային հարաբերությունները հաճախ ներկայացվում են որպես մարդու կյանքի ամենաբարձր և միաժամանակ ամենախոցելի արժեքներից մեկը։ Սերը կարող է հաղթահարել ժամանակը, տարածությունը և նույնիսկ մահը, սակայն այն հաճախ կապված է նաև տառապանքի, բաժանման, զոհաբերության և անհնարինության հետ։ Այդ հակադրության շնորհիվ սիրային լեգենդները վերածվում են մարդու հոգևոր գոյության մասին խորհրդածության։ Սիրո կորուստը կարող է դառնալ ոչ միայն անձնական ողբերգություն, այլև մարդկային ճակատագրի ընդհանրական խորհրդանիշ։ Մահվան և անմահության թեման նույնպես առանցքային նշանակություն ունի։ Իսահակյանի լեգենդներում մահը հաճախ ներկայացվում է ոչ միայն որպես կյանքի վերջ, այլև որպես սիրո, հիշողության և հոգևոր արժեքների փորձության սահման։ Մարդը կարող է ֆիզիկապես հեռանալ, սակայն նրա սերը, անունը կամ գործը շարունակում են ապրել հիշողության և մշակույթի մեջ։ Այս մոտեցումը լեգենդներին հաղորդում է փիլիսոփայական խորություն և թույլ է տալիս մարդկային կյանքի անցողիկությունը հակադրել հոգևոր արժեքների շարունակականությանը։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությանը։ Իսահակյանը լայնորեն օգտագործում է ժողովրդական ավանդությունների, առասպելների և զրույցների գեղարվեստական ներուժը, սակայն դրանք պարզապես չի վերարտադրում։ Նա վերամշակում է բանահյուսական նյութը, փոխում շեշտադրումները, խորացնում կերպարների հոգեբանությունը և ստեղծում անհատական հեղինակային աշխարհ։ Այս գործընթացում ժողովրդական սյուժեն ձեռք է բերում նոր գաղափարական բովանդակություն՝ պահպանելով իր ազգային և մշակութային հիմքը։ Բանահյուսական տարրերի և հեղինակային երևակայության համադրումը հատկապես նկատելի է կերպարների կառուցման մեջ։ Լեգենդային հերոսները կարող են ունենալ առասպելական կամ խորհրդանշական բնույթ, սակայն նրանց ապրումները հաճախ խորապես մարդկային են։ Նրանք սիրում են, տառապում են, կորցնում են, ընտրություն են կատարում և պայքարում են իրենց ճակատագրի դեմ։ Այդ պատճառով ընթերցողը նրանց ընկալում է ոչ միայն որպես լեգենդի հերոսներ, այլև որպես մարդու ընդհանրացված կերպարներ։ Կարևոր դեր ունի նաև բնության պատկերումը։ Իսահակյանի լեգենդներում բնությունը հաճախ կապված է մարդկային զգացմունքների և իրադարձությունների հետ։ Բնապատկերները կարող են ընդգծել պատմության ողբերգականությունը, սիրո քնքշությունը կամ հերոսի ներքին վիճակը։ Բնությունն այս դեպքում պարզապես գործողությունների միջավայր չէ, այլ գեղարվեստական աշխարհի ակտիվ բաղադրիչ, որը հաճախ ձեռք է բերում խորհրդանշական իմաստ։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև լեզվի և ոճի առանձնահատկություններին։ Լեգենդների լեզուն միավորում է ժողովրդական խոսքի պարզությունն ու բանաստեղծական պատկերավորությունը։ Հեղինակը հաճախ օգտագործում է կրկնություններ, խորհրդանշական պատկերներ, հակադրություններ և երաժշտական կառուցվածքներ, որոնք ստեղծագործություններին հաղորդում են հեքիաթային և առասպելական մթնոլորտ։ Միաժամանակ լեզվի պարզությունը չի նշանակում գաղափարների պարզեցում․ կարճ ու հասանելի պատմությունների ներքո հաճախ թաքնված են մարդու գոյության և ճակատագրի վերաբերյալ խորքային հարցադրումներ։ Չափածո և արձակ լեգենդների համեմատությունը ցույց է տալիս, որ ժանրային ձևի փոփոխությունը փոխում է նաև գեղարվեստական արտահայտության հնարավորությունները։ Չափածոն ավելի մեծ տեղ է տալիս ռիթմին, հնչերանգին և զգացմունքի խտացված արտահայտությանը, մինչդեռ արձակը հնարավորություն է տալիս ավելի ազատ զարգացնելու պատմությունը և խորացնելու կերպարների ու իրավիճակների նկարագրությունը։ Սակայն երկու ձևերի հիմքում էլ պահպանվում է նույն ստեղծագործական սկզբունքը՝ ժողովրդական նյութի միջոցով անդրադառնալ համամարդկային արժեքներին և մարդու հոգևոր աշխարհի խնդիրներին։ Այս ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ավետիք Իսահակյանի լեգենդները կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ՝ միավորելով բանահյուսական ավանդույթը, բանաստեղծական երևակայությունը, հոգեբանական խորությունը և փիլիսոփայական մտածողությունը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս տեսնելու, թե ինչպես կարող է հին լեգենդային նյութը նոր կյանք ստանալ անհատական հեղինակի մշակմամբ և վերածվել սիրո, կորստի, մահվան, հավատարմության և մարդկային հոգու անմահության մասին համամարդկային խոսքի։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականությամբ, բանահյուսությամբ, լեգենդի ժանրով և Իսահակյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ օգնելով բացահայտել նրա չափածո և արձակ լեգենդների ներքին ընդհանրություններն ու գեղարվեստական տարբերությունները։

Biology

Այս աշխատությունը վերաբերում է Rosaceae (վարդազգիներ) ընտանիքի Crataegus L. ցեղի ներկայացուցիչների ուսումնասիրությանը Հարավային Կովկասի տարածքում՝ ընդգծելով նրանց տաքսոնոմիական բազմազանությունը, աշխարհագրական տարածվածությունը և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համակարգել Crataegus ցեղի տեսակային կազմը Հարավային Կովկասում, պարզել դրանց տարածման օրինաչափությունները տարբեր բարձրադիր գոտիներում և բնապահպանական պայմաններում, ինչպես նաև կատարել մորֆոլոգիական և ֆիտոգեոգրաֆիական վերլուծություն։ Ուսումնասիրվում են տեսակների տերևների, ծաղիկների, պտուղների և փշերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք կիրառվում են տեսակների նույնականացման և դասակարգման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տեսակների էկոլոգիական հարմարվողականությանը՝ հողի կազմ, կլիմայական պայմաններ, բարձրության գոտիականություն և կենսաբազմազանության հետ փոխազդեցություն։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է որոշ տեսակների տնտեսական և դեղաբանական նշանակությունը՝ որպես վիտամիններով հարուստ և բուժիչ հատկություններով օժտված բույսեր, որոնք օգտագործվում են ժողովրդական բժշկության և դեղագործության մեջ։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարածաշրջանի բուսաշխարհագրական առանձնահատկությունները, որոնք նպաստել են Crataegus ցեղի տեսակային հարստությանը և էնդեմիզմի որոշ դրսևորումներին։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է բուսաբանության և ֆլորիստիկայի ոլորտում՝ նպաստելով Հարավային Կովկասի բուսական բազմազանության ավելի խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բառապաշարում բառային իմաստների փոխաբերական զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ բացատրական բառարանի տվյալների համակարգված քննության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում բառիմաստի փոխաբերացումն է՝ որպես բառի իմաստային կառուցվածքի ընդլայնման, բազմիմաստության ձևավորման և բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Քննվում է այն գործընթացը, որի ընթացքում բառի սկզբնական կամ ուղղակի նշանակությունը առարկաների, երևույթների, գործողությունների և հատկանիշների միջև ընկալվող նմանության հիման վրա տեղափոխվում է մեկ այլ իմաստային ոլորտ՝ առաջացնելով նոր նշանակություն։ Բառարանային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու փոխաբերական իմաստների հիմնական տեսակները, դրանց առաջացման իմաստաբանական հիմքերը և ժամանակակից հայերենի բառային համակարգում ունեցած գործառույթները։ Ուշադրություն է դարձվում արտաքին ձևի, գույնի, չափի, շարժման, ձայնի, տարածական դիրքի, ֆունկցիայի, մարդու ֆիզիկական ու հոգեբանական հատկանիշների և այլ ընդհանրությունների հիման վրա կատարվող իմաստային փոխանցումներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բազմիմաստ բառերի ներքին կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են հիմնական նշանակությունից ձևավորվում երկրորդային իմաստները և ինչպիսի իմաստային կապեր են պահպանվում դրանց միջև։ Քննվում է նաև փոխաբերական կիրառության աստիճանական բառայնացման գործընթացը, երբ սկզբնապես անհատական կամ պատկերավոր խոսքային կիրառությունը ժամանակի ընթացքում կարող է կայունանալ, լայնորեն տարածվել և բառարանում արձանագրվել որպես ինքնուրույն բառային նշանակություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի լեզվական և խոսքային փոխաբերությունների տարբերակումը, քանի որ կայունացած բառային նշանակությունները տարբերվում են գեղարվեստական կամ անհատական ստեղծագործական փոխաբերություններից իրենց գործառույթով և լեզվական ամրագրվածության աստիճանով։ Բառարանագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են փոխաբերական նշանակությունների առանձնացման, սահմանման, նշագրման և բառարանային հոդվածներում դասավորության սկզբունքները։ Նման քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նաև հայերենում աշխարհի լեզվական պատկերավորման առանձնահատկությունների մասին, քանի որ փոխաբերական անվանումները հաճախ արտացոլում են լեզվակիրների կողմից երևույթների միջև հաստատված պատկերավոր և հասկացական կապերը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է իմաստաբանության, բառագիտության, բառարանագրության և ոճաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով փոխաբերացումը որպես ժամանակակից հայերենի բառային համակարգի զարգացման կարևոր իմաստաստեղծ մեխանիզմ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է քարքարոտ հողերի մշակման համար նախատեսված խորը փխրեցուցիչի հաշվարկային մեթոդի մշակմանը և դրա հիմնական պարամետրերի հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը հողային շերտի խորքային փխրեցման գործընթացի արդյունավետության բարձրացումն է՝ հաշվի առնելով քարքարոտ հողերի մեխանիկական և ֆիզիկական առանձնահատկությունները, աշխատանքային օրգանների վրա առաջացող բեռնվածությունները և մեքենայի աշխատանքի պայմանները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են խորքային փխրեցման տեխնոլոգիական գործընթացի տեսական հիմքերը, հողի դիմադրության ձևավորման առանձնահատկությունները, քարերի առկայության ազդեցությունը աշխատանքային օրգանի շարժման և բեռնվածության վրա, ինչպես նաև մեքենայի քարշային և էներգետիկ ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորը փխրեցուցիչի կառուցվածքային տարրերի և աշխատանքային օրգանների հիմնական երկրաչափական ու տեխնոլոգիական պարամետրերի ընտրությանը։ Հաշվարկային մեթոդի մշակման միջոցով հիմնավորվում են մշակման խորությունը, աշխատանքային օրգանի չափերը, ձևը, տեղադրման անկյունները, շարքերի և աշխատանքային օրգանների միջև եղած հեռավորությունները, ինչպես նաև աշխատանքի ընթացքում առաջացող ուժերի և էներգետիկ ծախսերի գնահատման եղանակները։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարբեր աշխատանքային պայմանների դեպքում մեքենայի կայուն և արդյունավետ աշխատանքի ապահովումը՝ նվազեցնելով հողի ավելորդ խտացումը, աշխատանքային օրգանների գերբեռնվածությունը և տեխնիկական մաշվածությունը։ Տեսական հաշվարկների և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող լուծումների հիմնավորվածությունը, բացահայտել կառուցվածքի առավել արդյունավետ պարամետրերը և որոշել դրանց ազդեցությունը հողի մշակման որակի ու մեքենայի արտադրողականության վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաների նախագծմամբ զբաղվող ինժեներներին, հողամշակման տեխնոլոգիաների մասնագետներին, մեքենաշինական և ագրարային ուղղությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև գործնական նշանակություն ունի քարքարոտ հողերի պայմաններում աշխատող հողամշակման մեքենաների կատարելագործման, դրանց էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման և աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման տեսանկյունից։