Առաջին բուժօգնություն

Արտասահմանյան գրականություն

«Անասնաֆերմա» (Ջորջ Օրուել) քաղաքական հեգնագրային ալեգորիա է, որը ներկայացնում է իշխանության, ուժի և բռնության խնդիրները՝ օգտագործելով կենդանիների ֆերմայի պատկերավոր պատմությունը։ Գիրքը սկսվում է այնպես, որ ֆերմայում կենդանիները հալածում են մարդկանց տիրապետող սեփականատիրոջը և հռչակում են, որ այժմ ինքնակառավարվում են։ Սկզբում նրանք ստեղծում են հավասարության և արդարության գաղափար, բայց շուտով մի քանի խոշոր կենդանիներ՝ հատկապես խոզերը, սկսում են կառավարել և շերտավորել հասարակությունը։ Օրուելը ցույց է տալիս, թե ինչպես հեղափոխությունը կարող է վերածվել նոր տիրապետության՝ երբ առաջնորդները սկսում են ստել, վերացնել ազատությունը և օգտագործել մարդկանց կամ կենդանիների վախը։ Գիրքը հայտնի է նաև «բոլորը հավասար են, բայց որոշները ավելի հավասար են» արտահայտությամբ, որը բացահայտում է քաղաքական դասակարգերի և անարդարության տրամաբանությունը։ «Անասնաֆերման» քննադատում է տոտալիտար համակարգերը և ցույց տալիս, որ իշխանությունն ինքնին կարող է կեղտոտել նույնիսկ լավագույն գաղափարները։ Օրուելի ոճը պարզ է, բայց սուր, և պատմությունը ընթերցողին տանում է մտածելու՝ թե ինչպես են արժեքները կորցվում, երբ մարդիկ (կամ կենդանիները) ձեռք են բերում ուժ։ Գիրքը կարևոր է ոչ միայն որպես քաղաքական ալեգորիա, այլև որպես մարդու հոգեբանության և իշխանության դինամիկայի ուսումնասիրություն։ «Անասնաֆերման» հարմար է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմությամբ, քաղաքականությամբ և հասարակական բարոյականությամբ։ Այս աշխատությունը դարձավ դասական՝ իր արդիականությամբ և խորությամբ, քանի որ այն ցույց է տալիս, որ ազատությունը և արդարությունը պետք է պահպանել մշտապես։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-51-520-5

Գեղարվեստական հայ․

«Խաչագողի հիշատակարանը» (1887) Մովսես Հայրապետյան, հայտնի նաև որպես **Րաֆֆի**, ստեղծագործություններից մեկն է, որն իսկապես մեծ կարևորություն ունի հայ գրականության մեջ։ Այս վեպը, գրված էր XIX դարի վերջերին, հանդիսանում է պատմական վեպ, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է Հայոց հանհրաժեշտ կռիվներում եղած մարտիկներից մեկի՝ Խաչագողի կյանքի պատմությունը։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Խաչագողը, անցնում է մի երկար ճանապարհ՝ ռազմիկից, առաջնորդից մինչև ապստամբ և հայրենասեր։ Նա իր կյանքը նվիրում է ժողովրդին՝ պայքարելով օտար նվաճողների դեմ։ Սակայն, ինչպես հաճախ լինում է, նրա հոգու խորքում կա նաև արմատական դառնություն՝ անարդարության և ժողովրդի հեռանալու հետ կապված։ Խաչագողի կերպարը սիմվոլ է ներկայացնում՝ այն ժողովրդին, որն այլևս չի դիմանում և որոշում է համարձակվել։ «Խաչագողի հիշատակարանը» հանդիսանում է պատմություն այն մասին, թե ինչպես է անհատը, չնայած խիզախությանը, պայքարում և հակադրվում դժվարին հանգամանքների և իր ողջ ծագումնաբանությանը։ Վեպը կրում է խորը բարոյական եւ սոցիալական մեկնաբանություն՝ ընդգծելով այն երկընտրանքը, որը տեղի է ունենում ազգային և անձնական շահերի միջև։ Այն քննարկում է հերոսականության, զոհողության, նվիրումի ու իր հայրենիքի նկատմամբ սերն ու պարտքը։ «Խաչագողի հիշատակարանը» առաջին հերթին առհասարակ ցույց է տալիս Վերածննդի ու մեծ ազգի ձևավորման պատմական փաստերը։ Այն ունի ոչ միայն պատմական, այլ նաև հոգեբանական խորություն, որը ներկայացնում է մարդու ներքին հակասությունները, որոնք ծագում են երբեմն պատերազմի, երբեմն հայրենասերության կամ անձնական ճգնաժամի հետևանքով։ Այս ստեղծագործությունն այն վեպերից է, որը իր հերոսների և կործանիչ հերոսական ուղու միջոցով ի հայտ է բերում ազգային արժեքները, հոգու կանչը և համամարդկային միտումները։ «Խաչագողի հիշատակարանը» ներշնչում է հայ ժողովրդի անցած դժվարագույն ճանապարհների մասին մտածելու, բայց միևնույն ժամանակ բացահայտում է՝ ինչպես պայքարը դառնում է մարդուն ինքնության մասին մտածելու պատճառ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-529-7

Հոգեբանություն

Նյութի հիմնական գաղափարներն են․ Ինքնատիրապետման էությունը – կարողությունը կառավարելու սեփական հույզերը, ցանկությունները և արձագանքները տարբեր իրավիճակներում՝ պահպանելով ներքին հավասարակշռություն։ Հույզերի կառավարում – ինչպես հասկանալ և ընդունել սեփական զգացմունքները (զայրույթ, վախ, անհանգստություն) և չթույլատրել, որ դրանք վերահսկեն վարքը։ Ինքնագիտակցություն – սեփական մտքերի, վիճակների և վարքային օրինաչափությունների ճանաչումը որպես ինքնատիրապետման հիմք։ Ներքին երկխոսություն – այն, թե ինչպես ենք մենք խոսում ինքներս մեզ հետ, և ինչպես դա ազդում է մեր գործողությունների վրա։ Սթրեսի հաղթահարում – մեթոդներ՝ հանգստանալու, լարվածությունը նվազեցնելու և հավասարակշռությունը վերականգնելու համար։ Կամքի ուժի զարգացում – փոքր քայլերով ինքնակարգապահություն ձևավորելը և սովորությունների փոփոխությունը։ Ինքնատիրապետման սահմանները – կարևոր է հասկանալ, որ լիակատար վերահսկողություն միշտ հնարավոր չէ, և երբեմն պետք է ընդունել սեփական սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը շեշտում է, որ ինքնատիրապետումը զարգացվող հմտություն է, որը օգնում է մարդուն ավելի արդյունավետ գործել, պահպանել հոգեկան հավասարակշռություն և կառուցել առողջ հարաբերություններ։

Պատմություն

Գիրքը նկարագրում է Գերմանիայի կայսրության ձևավորումը 1871 թ․ և դրա հետագա զարգացումը մինչև 19-րդ դարի վերջ՝ ընդգծելով նոր պետության ամրապնդման գործընթացը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Գերմանիայի միավորումը (1871) Տարբեր գերմանական պետությունների միավորում և կայսրության ստեղծում։ Բիսմարկի քաղաքականությունը Օտտո ֆոն Բիսմարկի ղեկավարությամբ ներքին կայունության և արտաքին դիվանագիտության քաղաքականություն։ Տնտեսական զարգացում Արագ արդյունաբերականացում, քաղաքների աճ և տեխնոլոգիական առաջընթաց։ Սոցիալական փոփոխություններ Բանվորական շարժումներ, սոցիալական օրենքների ձևավորում և հասարակական նոր խնդիրներ։ Արտաքին քաղաքականություն Գերմանիայի դիրքի ամրապնդում Եվրոպայում և դիվանագիտական հարաբերություններ այլ մեծ տերությունների հետ։

Պատմություն

Ուինսթոն Չերչիլը՝ որպես բրիտանական վարչապետ և ժամանակի մեծագույն պետական գործիչներից մեկը, իր **«Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը»** եռերգությամբ ստեղծել է մի բացառիկ պատմա-վավերագրական շարադրանք, որը համատեղում է քաղաքական, ռազմական և մարդկային տեսանկյունները։ Այս 3 հատորները ներկայացնում են պատերազմը՝ սկսած իր սկզբնական փուլերից, անցնելով ճակատային գործողությունների, դիվանագիտության, և վերջապես՝ հաղթանակի ու հետպատերազմյան կարգավորման դրվագներով։ Չերչիլը գրի է առնում իր անձնական փորձը, ղեկավարության որոշումները, դաշնակիցների հարաբերությունները և պատերազմական ճակատների մարտավարական մանրամասները։ Գրքում առկա են շատ իրական փաստեր, հանդիպումներ, նամակագրություն և դիտարկումներ, որոնք թույլ են տալիս ընթերցողին զգալ ժամանակի լարվածությունը և հասկանալ, թե ինչպես է ընդունվել ամենակարևոր որոշումը։ Չերչիլի տեքստը առանձնանում է իր ոճով՝ համատեղելով վավերագրական ճշգրտությունը, գրականություն և քաղաքական-գաղափարական վերլուծություն։ Այս եռագրությունը համարվում է պատմական դասական՝ WWII ուսումնասիրողների, պատմաբանների և քաղաքականությամբ հետաքրքրվողների համար, քանի որ տալիս է եզակի ներքաղաքական և ռազմական պատկեր՝ պատերազմի բոլոր փուլերի մասին։ Հրատարակիչ - Альпина Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-5-91671-933-8

Հոգեբանություն

«Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը վերածննդի, կյանքի իմաստի և նպատակ գտնելու մասին խորհրդածող հեքիաթ-պատմություն է։ Գիրքը պատմում է հաջողակ, բայց դժբախտ իրավաբան Ջուլիան Մենթլիի մասին, ով որոշում է թողնել իր կյանքի վառ աշխարհը, վաճառել իր «Ֆերարի» ավտոմեքենան և մեկնել Հիմալայաններ՝ փնտրելու հոգևոր հանգիստ և կյանքի իրական նպատակ։ Այնտեղ նա հանդիպում է մի մոնախի, որը նրան սովորեցնում է մի քանի պարզ, բայց խորքային սկզբունքներ՝ վստահություն ինքնուրույնության մեջ, ձգտում դեպի ներքին խաղաղություն, երազանքների իրականացում և ինքնազարգացման ճանապարհը։ Գիրքը ներկայացնում է, որ իրական հաջողությունը ոչ միայն նյութական բաներն են, այլ նաև հոգևոր աճը, կարգապահությունը և նպատակային կյանքի կառուցումը։ Շարպան օգտագործում է պարզ լեզու, հեքիաթային կառուցվածք և իրական կյանքի խորհուրդներ՝ ընթերցողին ոգեշնչելու համար։ «Մոնահը, ով վաճառեց իր Ֆերարիին» գիրքը հաճախ համարվում է մոտիվացնող և հոգեբանական ինքնակազմակերպման դասագիրք, որը կարող է օգնել մարդկանց վերագնահատել իրենց կյանքը և գտնել սեփական ուղին։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-114456-2