Ещё в разделе Биология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Экономика

    Տնտեսական համագործակցության զարգացման ուղիները Հարավային Կովկասում

    Հետազոտության հիմնական նպատակը աշխարհատնտեսական, աշխարհաքաղաքական առկա բարդ և հակասական իրավիճակում Հարավային Կովկասի երկրների միջև երկկողմ և եռակողմ համագործացության բացահայտման հիման վրա տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրացիոն խմբավորման աստիճանական ձևավորման գործունեության մեխանիզմների, ողիների մշակումն ու առաջարկումն է / Диссертация посвящена раскрытию путей экономического сотрудничества, экономической интеграции между странами Южного Кавказа Հրատ.՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, 2009, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/4371] [dspace.nla.am]

    Обновлено. 2026-09-15
    Տնտեսական համագործակցության զարգացման ուղիները Հարավային Կովկասում
    Онлайн

    Педагогика

    Ազգի հիմնախնդիրը հնչակյանների քաղաքական հայեցակարգում

    Աշխատությունը նվիրված է հնչակյան շարժման քաղաքական գաղափարախոսության մեջ ազգի, ազգային ինքնության և ազգային ազատագրության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման պատմական համատեքստում։ Քննարկվում են Սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցության ձևավորման գաղափարական նախադրյալները, ազգային հարցի վերաբերյալ նրա քաղաքական պատկերացումները և դրանց կապը XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հասարակական և քաղաքական գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչակյանների կողմից ազգի էության, ազգային ինքնորոշման, քաղաքական ազատության և սոցիալական արդարության գաղափարների մեկնաբանությանը։ Ուսումնասիրվում են ազգային ազատագրական պայքարի և սոցիալիստական գաղափարախոսության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ազգային և դասակարգային շահերի համադրման հետ կապված տեսական ու գործնական խնդիրները։ Դիտարկվում են հնչակյան գործիչների մոտեցումները հայ ժողովրդի քաղաքական իրավունքների, ազգային ինքնագիտակցության, պետականության և հասարակական վերափոխումների վերաբերյալ։ Կարևորվում են կուսակցության ծրագրային փաստաթղթերը, հրապարակախոսական նյութերը, քաղաքական հայտարարությունները և գաղափարական բանավեճերը՝ ազգային հարցի վերաբերյալ հնչակյանների դիրքորոշումների զարգացման ընթացքը բացահայտելու տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատական վերլուծության ենթարկվել հնչակյանների քաղաքական հայեցակարգը և ժամանակաշրջանի հայկական ու միջազգային այլ քաղաքական շարժումների գաղափարական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրությանը, ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրներին և հայկական ազատագրական շարժման կազմակերպման գաղափարական հիմքերին։ Առանձնացվում են ազգային համերաշխության, սոցիալական հավասարության, քաղաքական կազմակերպվածության և հասարակական առաջընթացի վերաբերյալ պատկերացումների փոխկապակցվածության հարցերը։ Կարևորվում են նաև հնչակյան գաղափարախոսության զարգացման տարբեր փուլերը, քաղաքական նպատակների փոփոխությունները և պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը կուսակցության ազգային քաղաքականության վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հայ քաղաքական մտքի պատմության, ազգային գաղափարախոսությունների ձևավորման և ազգային ու սոցիալական հիմնախնդիրների փոխհարաբերության առավել խորքային ըմբռնմանը։ Աշխատությունը նշանակություն ունի հայկական կուսակցությունների պատմության, ազգային ազատագրական շարժման և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, հասարակագետների, հայ քաղաքական մտքի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-16
    Ազգի հիմնախնդիրը հնչակյանների քաղաքական հայեցակարգում
    Онлайн

    Право

    Актуальные проблемы международно-правового регулирования территориальных споров

    Աշխատությունը նվիրված է տարածքային վեճերի միջազգային-իրավական կարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պետությունների միջև տարածքի պատկանելության, պետական սահմանների որոշման և տարածքային ինքնիշխանության իրականացման վերաբերյալ առաջացող տարաձայնությունների իրավական բնույթի բացահայտումն է, ինչպես նաև դրանց խաղաղ կարգավորման համար միջազգային իրավունքում ձևավորված սկզբունքների ու մեխանիզմների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել տարածքային վեճ հասկացության իրավական բովանդակությանը և այն չափանիշներին, որոնց միջոցով այն տարբերակվում է սահմանային, իրավազորության կամ այլ բնույթի միջպետական վեճերից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարածքային ամբողջականության, ժողովուրդների ինքնորոշման, պետությունների ինքնիշխան հավասարության, ուժի կիրառման կամ դրա սպառնալիքի արգելման և միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Քննության առարկա կարող են լինել նաև պատմական իրավական հիմքերը, միջազգային պայմանագրերը, պետական իրավահաջորդությունը, սահմանների կայունության սկզբունքը և արդյունավետ պետական իշխանության իրականացման վերաբերյալ փաստական հանգամանքները՝ որպես տարածքային վեճերի իրավական գնահատման ժամանակ քննարկվող գործոններ։ Առանձին նշանակություն ունի միջազգային դատական և արբիտրաժային պրակտիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ տարածքային ու սահմանային վեճերի վերաբերյալ որոշումների միջոցով զարգացվել են իրավական փաստարկների գնահատման և մրցակցող պահանջների քննության մի շարք մոտեցումներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ բանակցությունների, միջնորդության, հաշտեցման, միջազգային արբիտրաժի և դատական կարգավորման հնարավորություններին՝ համեմատելով դրանց իրավական առանձնահատկություններն ու կիրառման պայմանները։ Կարևորվում է նաև այն հարցը, թե ինչպիսի նշանակություն ունեն կողմերի համաձայնությունը և միջազգային իրավական պարտավորությունների կատարումը վեճերի խաղաղ լուծման գործընթացում։ Տարածքային վեճերի ուսումնասիրությունը ներկայացվում է ոչ միայն առանձին հակամարտությունների տեսանկյունից, այլև միջազգային իրավակարգի կայունության, սահմանների իրավական որոշակիության և պետությունների միջև խաղաղ հարաբերությունների պահպանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային հանրային իրավունքի, տարածքի և սահմանների իրավական ռեժիմի, միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման և միջազգային դատական պրակտիկայի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ համակարգված պատկերացում ձևավորելով տարածքային վեճերի իրավական բնույթի և դրանց կարգավորման միջազգային մեխանիզմների վերաբերյալ։

    Обновлено. 2026-09-27
    Актуальные проблемы международно-правового регулирования территориальных споров
    Онлайн

    Биология

    Супрабульбарные и нейрохимические механизмы регуляции активности дыхательных нейронов продолговатого мозга

    Այս թեման վերաբերում է երկարավուն ուղեղի շնչառական նեյրոնների ակտիվության կարգավորման սուպրաբուլբար և նեյրոքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրմանը։ Շնչառության կենտրոնական կարգավորումը իրականացվում է երկարավուն ուղեղում տեղակայված նեյրոնային ցանցերի միջոցով, որոնք պատասխանատու են ներշնչման և արտաշնչման ռիթմի ձևավորման ու պահպանման համար։ Սուպրաբուլբար մեխանիզմները ներառում են երկարավուն ուղեղից վեր գտնվող կենտրոնների՝ մեծ կիսագնդերի կեղևի, միջանկյալ ուղեղի, հիպոթալամուսի, միջին ուղեղի և այլ կառուցվածքների ազդեցությունը շնչառական նեյրոնների գործունեության վրա։ Այս ազդեցությունները հնարավորություն են տալիս շնչառությունը հարմարեցնել օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին, հուզական վիճակին, վարքային ռեակցիաներին և արտաքին միջավայրի փոփոխություններին։ Նեյրոքիմիական կարգավորումը կապված է տարբեր նեյրոմիջնորդների, նեյրոպեպտիդների և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ազդեցության հետ, որոնք փոփոխում են շնչառական նեյրոնների գրգռելիությունը և նրանց միջև սինապտիկ հաղորդակցությունը։ Այդ նյութերի թվում կարևոր դեր ունեն գլուտամատը, ԳԱԿԹ-ն (գամմա-ամինոկարագաթթու), սերոտոնինը, դոպամինը, նորադրենալինը և մի շարք պեպտիդային կարգավորիչներ։ Նրանց փոխազդեցությունը ապահովում է շնչառական ռիթմի կայունությունը, ինչպես նաև օրգանիզմի արձագանքը թթվածնի և ածխաթթու գազի մակարդակների փոփոխություններին։ Այս հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն շնչառության նյարդաֆիզիոլոգիական հիմքերի բացահայտման, ինչպես նաև շնչառական խանգարումների, նյարդաբանական հիվանդությունների և կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտաբանությունների մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։

    Обновлено. 2026-09-01
    Супрабульбарные и нейрохимические механизмы регуляции активности дыхательных нейронов продолговатого мозга
    Онлайн

    История

    Հայկական սփյուռքի պատմության որոշ հիմնախնդիրներ

    Հայկական սփյուռքի պատմության որոշ հիմնախնդիրներ-ը պատմագիտական և սփյուռքագիտական վերլուծական աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է հայկական սփյուռքի ձևավորման, զարգացման և ինքնակազմակերպման հիմնական փուլերը՝ սկսած վաղ գաղթականական շարժումներից մինչև 20-րդ դարի ցեղասպանությունից հետո ձևավորված մեծածավալ սփյուռքային համայնքները և ժամանակակից գլոբալ սփյուռքի կառուցվածքը, աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հիմնախնդիրներին, որոնք ուղեկցել են սփյուռքահայության պատմական ընթացքը՝ ինքնության պահպանման մեխանիզմները օտար միջավայրերում, լեզվի և մշակույթի փոխանցման դժվարությունները, կրթական և եկեղեցական հաստատությունների դերը, ինչպես նաև հայրենիքի հետ հարաբերությունների քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կողմերը, միաժամանակ քննարկվում են ներսփյուռքային տարբերությունները՝ կապված բնակության երկրներով, սոցիալական ինտեգրման մակարդակով և ազգային ինքնության պահպանման տարբեր մոդելներով, աշխատությունը փորձում է ցույց տալ, որ հայկական սփյուռքը ոչ միայն պատմական հետևանք է, այլ նաև ակտիվ գործոն, որը շարունակաբար ազդել է Հայաստանի պետական, մշակութային և տնտեսական զարգացումների վրա, ձևավորելով փոխկապակցված համակարգ հայրենիքի և աշխարհասփյուռ համայնքների միջև։

    Обновлено. 2026-09-23
    Հայկական սփյուռքի պատմության որոշ հիմնախնդիրներ
    Онлайн

    История

    Ամերիկայի հայտնագործությունը․ ինչպես նշանավոր Քրիստափոր Կոլումբոսը հայտնաբերեց Ամերիկան

    Այս պատմաճանաչողական աշխատությունը ներկայացնում է Ամերիկայի հայտնագործության պատմությունը՝ կենտրոնանալով Քրիստափոր Կոլումբոսի ծովային ճանապարհորդությունների և աշխարհագրական հետազոտությունների վրա։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է այն պատմական ժամանակաշրջանին, երբ եվրոպացի ծովագնացները փորձում էին գտնել դեպի Ասիա տանող նոր ծովային ուղիներ, իսկ հեռավոր ծովային արշավները մեծ նշանակություն ունեին աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնման համար։ Կոլումբոսի ճանապարհորդությունների պատմության միջոցով բացահայտվում են ծովագնացության դժվարությունները, նավարկության կազմակերպումը, նոր տարածքների որոնումը և անծանոթ աշխարհների հետ առաջին հանդիպումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես փոխվեց եվրոպացիների պատկերացումն աշխարհի մասին և ինչ ազդեցություն ունեցան այդ ճանապարհորդությունները հետագա աշխարհագրական ուսումնասիրությունների, առևտրի ու միջազգային հարաբերությունների վրա։ Միաժամանակ թեման առնչվում է նաև Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների պատմությանը և այն խորքային փոփոխություններին, որոնք սկսվեցին եվրոպացիների ժամանումից հետո։ Գիրքը կարևոր է աշխարհագրական հայտնագործությունների պատմության և 19-րդ դարի հայերեն պատմաճանաչողական գրականության ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին ներկայացնելով համաշխարհային պատմության նշանակալի շրջադարձերից մեկը։

    Обновлено. 2026-11-05
    Ամերիկայի հայտնագործությունը․ ինչպես նշանավոր Քրիստափոր Կոլումբոսը հայտնաբերեց Ամերիկան