English in Science

Քաղաքագիտություն

Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները հասարակական և քաղաքական հակամարտությունների տեսակ են, որոնք ծագում են տարբեր էթնիկ խմբերի միջև պետական իշխանության, տարածքային վերահսկողության, ռեսուրսների բաշխման կամ մշակութային ինքնության պահպանման շուրջ առաջացող հակասությունների հետևանքով։ Դրանք բնորոշ են բազմազգ հասարակություններին, որտեղ էթնիկ տարբերությունները համընկնում են քաղաքական շահերի և իշխանության պայքարի հետ՝ վերածվելով խորքային հակամարտությունների։ Այս կոնֆլիկտների առաջացման հիմնական պատճառների թվում են պատմական անարդարությունները, սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունները, քաղաքական խտրականությունը, ինչպես նաև պետական ինստիտուտների անկարողությունը՝ ապահովելու հավասար մասնակցություն բոլոր խմբերի համար։ Հաճախ էթնոքաղաքական լարվածությունը սրվում է նաև ազգային ինքնության հարցերի շուրջ հակադիր ընկալումներով, որտեղ լեզուն, կրոնը և պատմական հիշողությունը դառնում են քաղաքական մոբիլիզացիայի գործիք։ Այս գործընթացներում կարևոր դեր են խաղում նաև քաղաքական էլիտաները, որոնք երբեմն օգտագործում են էթնիկ տարբերությունները սեփական իշխանությունը ամրապնդելու կամ հասարակությանը վերահսկելու համար։ Էթնոքաղաքական կոնֆլիկտները կարող են ունենալ տարբեր մակարդակներ՝ սկսած քաղաքական վեճերից և քաղաքացիական անհնազանդությունից մինչև զինված բախումներ և քաղաքացիական պատերազմներ, որոնք սպառնում են պետության կայունությանը։ Դրանց վրա զգալի ազդեցություն են ունենում նաև արտաքին դերակատարները, որոնք աջակցելով տարբեր կողմերի՝ հաճախ խորացնում են հակամարտությունը և բարդացնում դրա լուծումը։ Կոնֆլիկտների կարգավորման համար կիրառվում են բանակցություններ, միջնորդություն, միջազգային կազմակերպությունների ներգրավում և երբեմն նաև ինքնավարության կամ դաշնային կառավարման մոդելներ, սակայն դրանց լուծումը սովորաբար երկարաժամկետ և բարդ գործընթաց է, քանի որ խնդիրը կապված է ոչ միայն քաղաքական, այլև խորքային սոցիալական և հոգեբանական գործոնների հետ։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է 2-մեթիլ-4-հիդրօքսիխինոլինային կառուցվածքների հիման վրա նոր հետերոպոլիցիկլիկ միացությունների ստացման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազոտ պարունակող հետերոցիկլիկ համակարգերի քիմիական փոխակերպումների հնարավորություններն են, որոնց ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի օրգանական և հետերոցիկլիկ քիմիայի զարգացման համար։ Ելային միացությունները դիտարկվում են որպես կառուցվածքային հարմար հենք նոր օղակային համակարգերի ձևավորման համար՝ պայմանավորված դրանց մոլեկուլում առկա ֆունկցիոնալ խմբերի և ռեակցիոն կենտրոնների առանձնահատկություններով։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում հնարավոր փոխակերպումների ընդհանուր օրինաչափություններին, նոր կապերի ու ցիկլային կառուցվածքների առաջացմանը և ստացված միացությունների կառուցվածք-հատկություն փոխհարաբերություններին։ Կարևոր խնդիրներից է սինթեզված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրային հետազոտական մեթոդների կիրառմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները և տարբերակելու ստացված հետերոցիկլիկ համակարգերը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում փոխարինիչների բնույթի և սկզբնական մոլեկուլի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ուղղության և վերջնական միացությունների հատկությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր կառուցվածքային շարքերի համեմատական ուսումնասիրություն՝ նոր միացությունների առաջացման ընդհանուր օրինաչափությունները բացահայտելու և հետագա սինթետիկ հետազոտությունների համար առավել հեռանկարային ուղղությունները որոշելու նպատակով։ Նոր հետերոպոլիցիկլիկ համակարգերի ստեղծումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ նման կառուցվածքները լայնորեն ուսումնասիրվում են նյութագիտության, կենսաակտիվ միացությունների քիմիայի և կիրառական օրգանական քիմիայի տարբեր ուղղություններում։ Միաժամանակ յուրաքանչյուր նոր կառուցվածքի հնարավոր կիրառական նշանակությունը պահանջում է առանձին փորձարարական գնահատում և չի կարող որոշվել միայն կառուցվածքային նմանության հիման վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլիկ քիմիայի, կառուցվածքային վերլուծության և ֆիզիկաքիմիական հետազոտությունների մոտեցումները՝ նպաստելով քինոլինային ածանցյալների քիմիական փոխակերպումների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և նոր բազմաօղակ համակարգերի ուսումնասիրությանը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միջազգային մարքեթինգային հետազոտությունների էությանը, մեթոդաբանությանը և կիրառմանը գլոբալ շուկաների պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են ընկերությունները ուսումնասիրում արտաքին շուկաները՝ հասկանալու սպառողների վարքագիծը, պահանջարկի առանձնահատկությունները և մրցակցային միջավայրը տարբեր երկրներում։ Հեղինակը անդրադառնում է հետազոտությունների հիմնական տեսակներին՝ քանակական և որակական մեթոդներ, հարցումներ, հարցազրույցներ, դիտարկումներ և փորձարարական մոտեցումներ՝ բացատրելով դրանց կիրառման հնարավորությունները միջազգային համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային, տնտեսական, իրավական և տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությանը շուկայի ուսումնասիրությունների վրա, ինչպես նաև տվյալների հավաքագրման և վերլուծության ժամանակակից թվային գործիքներին։ Գրքում քննարկվում են նաև շուկաների սեգմենտավորման, նպատակային շուկայի ընտրության և դիրքավորման ռազմավարությունները՝ հիմնված հետազոտական արդյունքների վրա։ Վերլուծվում է միջազգային մարքեթինգային հետազոտությունների դերը բիզնեսի գլոբալացման, ռիսկերի նվազեցման և մրցունակության բարձրացման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, միջազգային բիզնեսով զբաղվողների և ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է մեծահասակների գլխուղեղի ուլտրաձայնային հետազոտության հնարավորությունների, մեթոդների և կլինիկական կիրառության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուլտրաձայնային ախտորոշման ֆիզիկական հիմունքները, գլխուղեղի և ներգանգային անոթների հետազոտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մեծահասակների մոտ գանգի ոսկրային կառուցվածքով պայմանավորված մեթոդական սահմանափակումները։ Ներկայացվում են համապատասխան ակուստիկ պատուհանների ընտրության սկզբունքները և տարբեր ուլտրաձայնային եղանակների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսկրանիալ ուլտրաձայնային և դոպլերային հետազոտություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու ներգանգային անոթներում արյան հոսքի բնութագրերը և դրանց փոփոխությունները։ Քննարկվում են հետազոտության ընթացքում ստացվող հիմնական ցուցանիշների գնահատման սկզբունքները, տվյալների մեկնաբանման առանձնահատկությունները և հնարավոր ախտաբանական փոփոխությունների հայտնաբերման նշանակությունը։ Դիտարկվում է մեթոդի կիրառությունը գլխուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների, անոթային փոփոխությունների և որոշ նյարդաբանական վիճակների համալիր գնահատման շրջանակում։ Կարևորվում են հետազոտության ոչ ինվազիվ բնույթը, կրկնակի կիրառման հնարավորությունը և հիվանդի վիճակի դինամիկ վերահսկման համար դրա գործնական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունքների համադրմանը կլինիկական տվյալների և նեյրոպատկերագրման այլ մեթոդներով ստացված արդյունքների հետ։ Աշխատությունը նպաստում է մեծահասակների գլխուղեղի ուլտրաձայնային հետազոտության ախտորոշիչ հնարավորությունների և սահմանափակումների վերաբերյալ համակարգված պատկերացման ձևավորմանը և կարող է օգտակար լինել նյարդաբանության, ճառագայթային ու ուլտրաձայնային ախտորոշման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը տնտեսագիտության տեսության ուսումնական և կիրառական խնդիրների ժողովածու է, որը նախատեսված է ուսանողների համար՝ տեսական գիտելիքները գործնական խնդիրների միջոցով ամրապնդելու և տնտեսագիտական վերլուծական մտածողությունը զարգացնելու նպատակով, գրքում ընդգրկված են տնտեսագիտության հիմնական բաժիններին համապատասխան խնդիրներ՝ միկրոտնտեսագիտությունից և մակրոտնտեսագիտությունից սկսած մինչև շուկայի մեխանիզմներ, պահանջարկ և առաջարկ, գնագոյացում, արտադրության գործոններ, շուկայական հավասարակշռություն, ինչպես նաև ազգային տնտեսության հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշների հաշվարկ և մեկնաբանություն, ներկայացվում են տարբեր մակարդակի հաշվարկային և վերլուծական առաջադրանքներ, որոնք օգնում են հասկանալ տնտեսական երևույթների փոխկապակցվածությունը և կիրառել տեսական բանաձևերը գործնական իրավիճակներում, աշխատությունը տրամադրում է նաև խնդիրների լուծման մեթոդական մոտեցումներ, քայլ առ քայլ հաշվարկային տրամաբանություն և արդյունքների տնտեսագիտական մեկնաբանման ուղեցույցներ, ինչը նպաստում է ինքնուրույն աշխատանքի զարգացմանը և քննություններին պատրաստվելուն, գրքում ընդգծվում է խնդիրների լուծման դերը տնտեսագիտական մտածողության ձևավորման, վերլուծական հմտությունների զարգացման և իրական տնտեսական իրավիճակների գնահատման կարողությունների բարձրացման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական տնտեսագիտության հիմքերը և գործնական կիրառական վարժությունները՝ ապահովելով տնտեսագիտության տեսության ամբողջական խնդիրային ուսուցում։

Գրականություն

Հայոց լեզու և գրականություն ոլորտի «Հայոց լեզու և հայ գրականություն շտեմարան 5»-ը բարձր և խորացված մակարդակի ուսումնական ու քննություններին նախապատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է սովորողների լեզվական և գրականագիտական գիտելիքների համակարգման, խորացման և վերլուծական մտածողության զարգացման համար, այստեղ ընդգրկվում են բարդ քերականական կառուցվածքներ, շարահյուսական վերլուծություն, ուղղագրական և կետադրական նրբություններ, ինչպես նաև հայ գրականության դասական և ժամանակակից ստեղծագործությունների վերլուծություն, հեղինակների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների մեկնաբանում, գրական ուղղությունների համեմատական ուսումնասիրություն և տեքստային վերլուծական առաջադրանքներ, շտեմարանի նյութերը հաճախ պահանջում են քննադատական մոտեցում, մեկնաբանություն և ինքնուրույն շարադրանք, որի նպատակն է զարգացնել գրագետ և վերլուծական խոսք, խորացնել ազգային գրականության և լեզվի կառուցվածքային ընկալումը, ինչպես նաև պատրաստել սովորողներին ավարտական և ընդունելության բարձր մակարդակի քննություններին՝ ապահովելով լեզվի և գրականության ամբողջական ու համակարգված իմացություն։