Երազահան և երազացույց՝ խրատական խոսքերով ու մանկական խաղերով՝ հայ երեխաների խրատի և զվարճության համար

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի՝ IPO-ի իրականացման հիմնական ուղիների և մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացն է, որի միջոցով ընկերությունը առաջին անգամ իր բաժնետոմսերը առաջարկում է լայն շրջանակի ներդրողների՝ կապիտալի շուկայից ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու և հետագայում արժեթղթերի շուկայում հանրային ընկերության կարգավիճակ ձեռք բերելու նպատակով։ Հայաստանի ֆոնդային շուկայի համատեքստում IPO-ի գործընթացը ներառում է մի շարք փոխկապակցված փուլեր՝ համապատասխան ներդրումային ընկերության կամ տեղաբաշխողի ընտրություն, ընկերության ֆինանսական և իրավական վիճակի նախապատրաստում, անհրաժեշտ փաստաթղթերի կազմում, ազդագրի պատրաստում և դրա գրանցման գործընթաց, ներդրումային առաջարկի ներկայացում, բաժնետոմսերի գնագոյացում, տեղաբաշխում և հետագա առևտրի կազմակերպում։ Հայաստանի ֆոնդային բորսան հրապարակային դառնալու գործընթացի հիմնական քայլերի շարքում առանձնացնում է տեղաբաշխող ներդրումային ընկերության ընտրությունը, փաստաթղթերի համապատասխանության ստուգումը, IPO-ի ներկայացման արշավը, բաժնետոմսի առաջարկվող գնի որոշումը և առաջնային հրապարակային առաջարկի իրականացումը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև IPO-ի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությունը, քանի որ Հայաստանում արժեթղթերի հրապարակային առաջարկը ենթարկվում է հատուկ պահանջների, իսկ հրապարակային առաջարկի իրականացման համար, որպես ընդհանուր կանոն, անհրաժեշտ է Կենտրոնական բանկի կողմից գրանցված և հրապարակված ազդագիր։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև IPO-ի կազմակերպման տարբեր մոդելներին, տեղաբաշխման եղանակներին, ներդրողների ներգրավման ձևերին, բաժնետոմսերի գնագոյացման սկզբունքներին և ընկերության՝ ֆոնդային բորսայում ցուցակման առանձնահատկություններին։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Հայաստանի շուկայի սահմանափակ չափին, ներդրողների շրջանակի ընդլայնման անհրաժեշտությանը, ընկերությունների ֆինանսական թափանցիկությանը և կորպորատիվ կառավարման կատարելագործմանը, քանի որ այս գործոնները էական նշանակություն ունեն IPO-ի հաջող իրականացման համար։ Թեման կարևոր է նաև Հայաստանի կապիտալի շուկայի զարգացման տեսանկյունից․ IPO-ն ընկերություններին հնարավորություն է տալիս ֆինանսավորում ներգրավել հանրությունից, բարձրացնել շուկայական ճանաչելիությունը և ձևավորել բաժնետոմսերի համար ավելի իրացվելի շուկա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային ընկերությունների մասնագետներին, բորսայական շուկայի մասնակիցներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին և ֆինանսական ոլորտի ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու Հայաստանի Հանրապետությունում բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկի կազմակերպման ընթացակարգերը, դրա իրավական և տնտեսական հիմքերը, հնարավոր խոչընդոտներն ու զարգացման հեռանկարները։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Սերգեյ Դովլաթովի ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հեղինակի և իր ստեղծագործությունների հերոսի փոխհարաբերության վրա։ Հետազոտության հիմնական առանցքը գրողի կենսագրական փորձի, անձնական հիշողությունների և գեղարվեստական պատումի փոխկապակցվածությունն է։ Դովլաթովի ստեղծագործություններում հեղինակի կերպարը հաճախ մոտ է պատմողի կամ գլխավոր հերոսի կերպարին, ինչի շնորհիվ իրական կենսագրական իրադարձությունները վերածվում են գրական նյութի՝ միաժամանակ ենթարկվելով գեղարվեստական վերափոխման։ Աշխատությունը կարող է վերլուծել ինքնակենսագրականության, հեղինակային «ես»-ի, առաջին դեմքով պատմողականության և հեղինակի ու հերոսի սահմանների հարաբերականության դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է գրողը սեփական կյանքի, առօրյա փորձի, մասնագիտական գործունեության, հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի մասին նյութը վերածում գեղարվեստական պատմության։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հումորի, ինքնահեգնանքի, սարկազմի և երկիմաստության կիրառությանը, որոնց միջոցով հեղինակը միաժամանակ ներկայացնում և վերաիմաստավորում է սեփական կերպարը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել իրական հեղինակին, պատմողի կերպարին և գեղարվեստական հերոսին՝ ցույց տալով, որ դրանց նույնացումը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ հիմնավորված է, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ստեղծագործության մեջ առկա են ակնհայտ կենսագրական զուգահեռներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև Դովլաթովի լեզվական ոճը, խոսակցական արտահայտչամիջոցները, կերպարների կառուցման առանձնահատկությունները և հեղինակի դիրքավորման ձևերը։ Այս տեսանկյունից գրական տեքստը դիտարկվում է որպես իրականության և հեղինակի ինքնակենսագրական փորձի ստեղծագործական վերամշակման արդյունք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուս գրականության, ժամանակակից արձակի, հեղինակագիտության և ինքնակենսագրական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև գրականության ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է Դովլաթովի ստեղծագործության այն առանձնահատկությունը, որի դեպքում հեղինակը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես պատմող, իրադարձությունների մասնակից և գեղարվեստական կերպար՝ ստեղծելով իրականության ու գրականության միջև բարդ և հետաքրքիր փոխհարաբերություն։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է միաժամանակ երկու պետության քաղաքացիություն ունենալու իրավական կարգավիճակի սահմանադրաիրավական ուսումնասիրությանը և ժամանակակից հասարակական զարգացման պայմաններում դրա նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքացիության ինստիտուտի տեսական հիմքերն են, անձի և պետության միջև կայուն իրավական կապի բովանդակությունը, ինչպես նաև այն առանձնահատկությունները, որոնք առաջանում են մեկից ավելի պետությունների նկատմամբ քաղաքացիական պատկանելության դեպքում։ Քննության են առնվում քաղաքացիության ձեռքբերման, պահպանման և դադարեցման ընդհանուր սահմանադրաիրավական սկզբունքները, անձի իրավունքների ու պարտականությունների հարաբերակցությունը և տարբեր իրավակարգերի միաժամանակյա կիրառությունից առաջացող իրավական հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ միգրացիոն գործընթացների ակտիվացումը, բնակչության միջազգային շարժունակությունը, սփյուռքային համայնքների գոյությունը և պետությունների միջև սոցիալական ու տնտեսական կապերի ընդլայնումը նոր նշանակություն են հաղորդում բազմակի քաղաքացիության իրավական կարգավորմանը։ Վերլուծվում են անձի քաղաքական, սոցիալական և քաղաքացիական իրավունքների իրականացման հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև պետության նկատմամբ նրա պարտականությունների սահմանման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տարբեր պետությունների սահմանադրական և օրենսդրական մոտեցումների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ընդհանուր սկզբունքները, այնպես էլ ազգային իրավակարգերին բնորոշ տարբերությունները։ Քննարկվում են նաև իրավական որոշակիության, հավասարության, պետական ինքնիշխանության և քաղաքացու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքների փոխհարաբերությունները։ Միջազգային իրավական չափանիշների և ներպետական կարգավորումների համադրումը հնարավորություն է տալիս քաղաքացիության այս ձևը դիտարկել ոչ միայն ազգային սահմանադրական իրավունքի, այլև պետությունների միջև իրավական փոխգործակցության համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է իրավական կարգավորման այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը կարող է հստակեցնել անձի կարգավիճակը և կանխել տարբեր իրավակարգերի միջև հնարավոր հակասությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է քաղաքացիության ինստիտուտի ժամանակակից վերափոխումների սահմանադրաիրավական վերլուծություն՝ այն կապելով հասարակական հարաբերությունների, միջազգային շարժունակության և պետություն-անհատ իրավական կապի զարգացման միտումների հետ։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղ ախտորոշման խնդրին և այնպիսի մոտեցումների ուսումնասիրությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս հիվանդությունը հայտնաբերել հնարավորինս վաղ փուլերում։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը հիվանդության նախանշանների, կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշիչ չափանիշների և հետազոտության տարբեր մեթոդների համակարգումն է՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունն ու ժամանակին հայտնաբերման հնարավորությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնները, հիվանդության ձևավորման մեխանիզմները և այն փոփոխությունները, որոնք կարող են ի հայտ գալ հիվանդի վիճակում դեռևս արտահայտված բարդություններից առաջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների գանգատների և կլինիկական ախտանշանների գնահատմանը, քանի որ վաղ փուլերում հիվանդության դրսևորումները կարող են լինել ոչ սպեցիֆիկ և պահանջել մանրակրկիտ տարբերակիչ մոտեցում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ախտորոշման տարբեր մեթոդների համադրումը։ Դրանք կարող են ներառել հիվանդի կլինիկական տվյալների ուսումնասիրությունը, լաբորատոր հետազոտությունները, գործիքային ախտորոշումը և մարսողական համակարգի վիճակի գնահատման ժամանակակից մեթոդները։ Աշխատությունը շեշտադրում է համալիր մոտեցման նշանակությունը, որի դեպքում որևէ մեկ ախտորոշիչ ցուցանիշ չի դիտարկվում մեկուսացված, այլ համադրվում է հիվանդի գանգատների, անամնեզի և այլ հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հիվանդության վաղ հայտնաբերման և հնարավոր բարդությունների կանխարգելման կապին։ Ժամանակին ախտորոշումը հնարավորություն է տալիս համապատասխան բժշկական վերահսկողություն իրականացնել, գնահատել հիվանդության ընթացքը և ընտրել բուժական մարտավարություն՝ մասնագետի կողմից հաստատված ախտորոշման հիման վրա։ Հետազոտության արժեքը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ վաղ ախտորոշման համակարգը կարող է նպաստել հիվանդների բժշկական զննման և հետազոտության կազմակերպման ավելի արդյունավետ ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության վաղ հայտնաբերման տեսական և կլինիկական հիմքերը՝ կենտրոնանալով ախտորոշիչ գործընթացի համակարգված կազմակերպման, կլինիկական նշանների ճիշտ գնահատման և տարբեր հետազոտական մեթոդների փոխլրացման վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, թերապևտների, բժիշկ-մասնագետների, բժշկական բուհերի ուսանողների, կլինիկական օրդինատորների և մարսողական համակարգի հիվանդությունների ախտորոշմամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման իրավական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մաքսային արժեքի ճիշտ որոշման գործընթացն է, որն էական նշանակություն ունի մաքսատուրքերի և հարկերի հաշվարկման, արտաքին առևտրային գործառնությունների կարգավորման, մաքսային վերահսկողության իրականացման, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների օրինական շահերի պաշտպանության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են մաքսային արժեքի հասկացությունը, դրա տնտեսական և իրավական նշանակությունը, ինչպես նաև այն հիմնական բաղադրիչները, որոնք կարող են ներառվել արժեքի հաշվարկում՝ ապրանքի ձեռքբերման գինը, մինչև մաքսային սահման տեղափոխման, բեռնման, բեռնաթափման, փոխաբեռնման, ապահովագրության և միջնորդական ծառայությունների հետ կապված ծախսերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման հիմնական՝ գործարքի գնի մեթոդին և այն կիրառելու համար անհրաժեշտ պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ գործարքի գնի մեթոդը հնարավոր չէ կիրառել, և անհրաժեշտություն է առաջանում օգտագործելու այլ հաջորդական մեթոդներ՝ նույնական կամ համանման ապրանքների գործարքի գների, ներքին շուկայում իրացման գնի, հաշվարկային արժեքի կամ պահուստային մեթոդի հիման վրա։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդների կիրառման ժամանակ անհրաժեշտ ճշգրտումների հիմնավորվածության գնահատումը, հատկապես երբ ապրանքները տարբերվում են քանակով, առևտրային մակարդակով, փոխադրման պայմաններով կամ այլ էական հատկանիշներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային մարմինների և հայտարարատուների միջև առաջացող հարաբերությունները, հայտարարագրված արժեքի հավաստիության ստուգման գործընթացը, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման պահանջները և այն իրավիճակները, երբ մաքսային մարմինը հիմքեր ունի հայտարարագրված արժեքը չընդունելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մաքսային արժեքի որոշման գործընթացում փաստաթղթային և տեղեկատվական ապահովվածության հարցը, քանի որ ապրանքի իրական գործարքային արժեքի հաստատումը հաճախ պահանջում է պայմանագրերի, հաշիվների, վճարային փաստաթղթերի, փոխադրման և ապահովագրության ծախսերը հիմնավորող տվյալների համադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային արժեքի որոշման ընթացքում առաջացող իրավական վեճերին, մաքսային մարմնի որոշումների վիճարկման հնարավորություններին և տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մաքսային արժեքի որոշման ազգային համակարգի համադրումը միջազգային մաքսային իրավունքի սկզբունքների հետ, մասնավորապես՝ գործարքի իրական արժեքի հնարավորինս օբյեկտիվ և կանխատեսելի գնահատման մոտեցման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են հայտարարագրված արժեքի և փաստացի շուկայական պայմանների միջև անհամապատասխանությունները, նույնական և համանման ապրանքների վերաբերյալ համադրելի տվյալների ընտրության դժվարությունները, փոխկապակցված անձանց միջև գործարքների գնահատումը, ներմուծվող ապրանքների իրական արժեքի հաստատման բարդությունները և մաքսային վերահսկողության ընթացքում առաջացող տեղեկատվական անհավասարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ մաքսային արժեքի որոշման ընթացակարգերի կատարելագործման, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, իրավական կարգավորման հստակեցման, վարչարարության թափանցիկության ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների համար ավելի կանխատեսելի պայմանների ձևավորման առաջարկությունների մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության և մաքսային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ միաժամանակ անդրադառնալով պետության հարկաբյուջետային շահերի, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության և արտաքին առևտրով զբաղվող անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման խնդրին։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է անցումային հասարակության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես տրանսֆորմացիոն գործունեության համակարգ, որտեղ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացները փոխազդում են՝ ձևավորելով հասարակական փոփոխությունների ընդհանուր դինամիկան։ Գրքում ներկայացվում են անցումային հասարակության հիմնական հատկանիշները, տիպաբանությունները, փոփոխությունների համակարգային և կառուցվածքային ուղղությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ինստիտուտների, հասարակական սուբյեկտների և անհատի վարքի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է կառավարման մեխանիզմները, քաղաքական ու սոցիալական ինժեներիայի դերակատարությունը, ինչպես նաև նախաձեռնությունների և քաղաքական ծրագրերի տրանսֆորմացիոն արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական մոտեցումներ՝ հասարակության զարգացման ռազմավարական գործընթացների գնահատման և կառավարելիության համար, ընդգծվում է համակարգային դիտարկման անհրաժեշտությունը՝ քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական տարրերի փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է սոցիոլոգների, քաղաքական գիտությունների մասնագետների, պետական կառավարման և զարգացման ծրագրերի մշակողների համար՝ նպաստելով անցումային հասարակությունների դինամիկայի և փոփոխությունների համակարգային ընկալմանը։