Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային ֆեստիվալները: (Հանձնարարական գրականության ցանկ)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է β- կամ γ-հիդրօքսիլ պարունակող իմինների քիմիական վարքագծի և դրանց մասնակցությամբ ընթացող կարևոր օրգանական ռեակցիաների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններն են ացիլացման, ալկիլացման և տաուտոմերացման գործընթացները, որոնց միջոցով բացահայտվում են տվյալ միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության և ռեակցիոնունակության օրինաչափությունները։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում է β- և γ-հիդրօքսիլ խմբերի դիրքային ազդեցությունը իմինային համակարգի էլեկտրոնային կառուցվածքի և քիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև տարբեր ռեակցիոն պայմաններում հնարավոր փոխակերպումների ընթացքը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ացիլացման և ալկիլացման ռեակցիաների մեխանիզմներին, ռեակցիայի ուղղության վրա ազդող գործոններին, ստացվող արգասիքների կառուցվածքին և գործընթացների ընտրողականությանը։ Տաուտոմերացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ իմինների կառուցվածքային վերադասավորումների, տարբեր տաուտոմեր ձևերի հավասարակշռության և դրանց հարաբերական կայունության հարցերին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման միացությունների ռեակցիոն վարքի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր օրգանական միացությունների նպատակային սինթեզի, ռեակցիաների օպտիմալ պայմանների ընտրության և օրգանական սինթեզում կիրառելի մեթոդների կատարելագործման գործընթացին։ Հետազոտության ընթացքում ստացված արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել օրգանական և ֆիզիկական օրգանական քիմիայի, ինչպես նաև հիդրօքսիլ և իմինային ֆունկցիոնալ խմբեր համատեղ պարունակող միացությունների քիմիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

«Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ» տիպի հրատարակությունը ներկայացնում է տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական կամ բյուլետենային ցանկ, որի նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայաստանի Հանրապետությունում լույս տեսած նոր գրքերը՝ ըստ տարբեր հրատարակչությունների, թեմատիկ ուղղությունների և գիտական կամ գրական ոլորտների։ Նման ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար պատրաստվում են գրադարանային համակարգերի, ազգային գրադարանի կամ տեղեկատվական կենտրոնների կողմից և ծառայում են որպես կարևոր գործիք ընթերցողների, հետազոտողների և գրադարանավարների համար՝ նոր հրատարակությունների արագ կողմնորոշման և ընտրության նպատակով։ Աշխատության մեջ ընդգրկվում են ինչպես գիտական և ուսումնական գրքեր, այնպես էլ գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և այլ բնույթի հրատարակություններ՝ ներկայացված մատենագիտական կարճ նկարագրությամբ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակման վայր, տարեթիվ և երբեմն նաև էջաքանակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ճշգրտությանը և պարբերական թարմացմանը, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների զարգացման միտումներին Հայաստանում։ Այսպիսի ցանկերը նաև կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային գործի կազմակերպման, գրքային շուկայի վերլուծության և գիտական տեղեկատվության տարածման գործում՝ ապահովելով կապը հրատարակիչների և ընթերցողական հանրության միջև։ Այսպիսով, տվյալ ինֆորմացիոն ցանկը հանդես է գալիս որպես գրքային նորությունների համակարգված աղբյուր՝ նպաստելով տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը և ընթերցողական մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է բրոնխային ասթմայով հիվանդների օրգանիզմում կալցիումային հոմեոստազի, կալցիումի փոխանակումը կարգավորող համակարգերի և լիպիդների գերօքսիդացման գործընթացների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև հայտնաբերված փոփոխությունների դեղաբանական կարգավորման հնարավորությունների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության է առնվում կալցիումի դերը բջջային և ֆիզիոլոգիական տարբեր գործընթացներում՝ հատկապես հարթ մկանների կծկման, բջջային ազդանշանների փոխանցման և շնչուղիների ֆունկցիոնալ վիճակի կարգավորման տեսանկյունից։ Վերլուծվում են կալցիումի ներբջջային և արտաբջջային հավասարակշռության փոփոխությունները, դրա փոխանակման կարգավորմանը մասնակցող մեխանիզմները և դրանց հնարավոր կապը բրոնխների գերզգայունության ու շնչուղիների ֆունկցիոնալ խանգարումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդների գերօքսիդացման գործընթացներին, որոնք կապված են ազատ ռադիկալների առաջացման և բջջաթաղանթների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունների հետ։ Ուսումնասիրվում է օքսիդատիվ գործընթացների ակտիվության և հակաօքսիդանտային պաշտպանության հավասարակշռությունը՝ գնահատելով դրանց հնարավոր մասնակցությունը հիվանդության ընթացքի և բորբոքային գործընթացների ձևավորման մեջ։ Քննության է առնվում նաև կալցիումային կարգավորման և ազատ ռադիկալային օքսիդացման միջև փոխադարձ կապը, ինչը հնարավորություն է տալիս հիվանդության ախտաբանական մեխանիզմները դիտարկել որպես փոխկապակցված կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների համալիր։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր դեղաբանական միջոցների ազդեցության գնահատումը նշված ցուցանիշների վրա՝ պարզելու դրանց հնարավորությունը կալցիումային հավասարակշռության կարգավորման, օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցման և բջջային պաշտպանական մեխանիզմների բարելավման գործում։ Կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ուսումնասիրվող կենսաքիմիական ցուցանիշների կապը հիվանդության արտահայտվածության և բուժման արդյունավետության հետ։ Աշխատանքը նպաստում է բրոնխային ասթմայի զարգացման և ընթացքի բջջային ու կենսաքիմիական մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը և կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդության դեղաբանական կարգավորման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Վիլյամ Գոլդինգի ստեղծագործության փիլիսոփայական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով նրա վեպերում մարդու բնության, բարու և չարի, բարոյական ընտրության, ազատության, պատասխանատվության և հասարակության կառուցվածքի վերաբերյալ բարձրացված հարցերի վրա։ Հետազոտության հիմքում Գոլդինգի գրական աշխարհընկալման վերլուծությունն է, որտեղ մարդը հաճախ ներկայացվում է բարդ ներքին հակասությունների մեջ՝ քաղաքակրթական նորմերի և բնազդային մղումների, անհատական ցանկությունների և հասարակական պատասխանատվության միջև։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել հեղինակի ստեղծագործությունների սյուժետային և կերպարային համակարգերը՝ բացահայտելու համար դրանցում առկա փիլիսոփայական գաղափարներն ու խորհրդանշական շերտերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են մեկուսացումը, վտանգը, իշխանության համար պայքարը, վախը և սոցիալական վերահսկողության թուլացումը ազդում մարդու վարքագծի վրա և բացահայտում նրա ներքին հակասությունները։ Գոլդինգի արձակում հասարակությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես քաղաքակրթական կարգի և բարոյական սահմանափակումների համակարգ, որի խախտումը կարող է հանգեցնել բռնության, քաոսի և մարդկային վարքի մութ կողմերի դրսևորմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի խորհրդանշական պատկերներին և առասպելական կամ աստվածաշնչյան ակնարկներին, որոնք խորացնում են նրա ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարդու և հասարակության փոխհարաբերությանը, քանի որ Գոլդինգի փիլիսոփայական մտածողության մեջ անհատական բարոյականությունը սերտորեն կապված է սոցիալական միջավայրի և հավաքական վարքի հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև մեղքի, անմեղության, ինքնության, մահվան և հոգևոր ընտրության թեմաները, որոնք գրողի ստեղծագործություններին հաղորդում են ընդգծված էքզիստենցիալ և բարոյափիլիսոփայական բնույթ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Գոլդինգի վեպերը դիտարկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական պատմություններ, այլև որպես մարդու էության և քաղաքակրթության սահմանների վերաբերյալ մտորումների ձև։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրողի գեղարվեստական լեզվին, կերպարների հոգեբանական զարգացմանը և խորհրդանշական կառուցվածքին, որոնց միջոցով փիլիսոփայական գաղափարները վերածվում են գրական պատկերների։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, անգլիական գրականության մասնագետներին, փիլիսոփայական արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և XX դարի գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը բացահայտում է Գոլդինգի արձակի այն առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ մարդու բնության և հասարակության մասին հիմնարար փիլիսոփայական հարցերը ներկայացվում են սյուժեի, կերպարների, խորհրդանիշների և բարոյական կոնֆլիկտների միջոցով։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բազմա-հայելային կենտրոնացման համակարգով արևային էներգիայի օգտագործման վրա հիմնված ֆոտոէլեկտրատերմային փոխարկիչի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արևային ճառագայթման էներգետիկ փոխակերպման արդյունավետությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արևային էներգիայի կենտրոնացման օպտիկական սկզբունքները՝ ընդգծելով բազմազրուցային հայելային համակարգերի դերը ճառագայթման հոսքի ինտենսիվացման և նպատակային մակերեսին ուղղորդման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում են ֆոտոէլեկտրատերմային փոխակերպման ֆիզիկական հիմքերը, որտեղ միաժամանակ իրականացվում է ինչպես էլեկտրական էներգիայի արտադրություն, այնպես էլ ջերմային էներգիայի կուտակում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի օպտիկական արդյունավետությանը, ջերմային կորուստների նվազեցմանը և նյութերի ընտրությանը՝ բարձր ջերմակայունության և երկարաժամկետ կայունության ապահովման համար։ Հեղինակը վերլուծում է նաև հայելային համակարգերի երկրաչափական կառուցվածքների տարբեր մոդելներ, կենտրոնացման գործակիցները և դրանց ազդեցությունը ընդհանուր էներգետիկ ելքի վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական և թվային մոդելավորման արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս օպտիմալացնել համակարգի աշխատանքային պարամետրերը տարբեր կլիմայական պայմաններում։ Այն կարևոր ներդրում է վերականգնվող էներգետիկայի և արևային տեխնոլոգիաների զարգացման ոլորտում՝ նպաստելով բարձր արդյունավետությամբ էներգիայի փոխարկիչների նախագծման առաջընթացին։

Գրականություն

Գրականագիտական և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 20-րդ դարի հայ գրականության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով ժամանակաշրջանի մշակութային գործընթացների և գաղափարական ու գեղարվեստական փոփոխությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում գրական ստեղծագործությունների կապերը ազգային մշակույթի, պատմական հիշողության, ինքնության, հասարակական արժեքների և մշակութային ավանդույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրականության մեջ մշակութային խորհրդանիշների, առասպելական պատկերացումների, ազգային մտածողության և ժամանակաշրջանին բնորոշ աշխարհընկալման արտահայտման ձևերին։ Վերլուծվում են ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունները, տարբեր գրական ուղղությունների ու գեղարվեստական մտածողության զարգացումը, ինչպես նաև մշակութային միջավայրի ազդեցությունը գրական ստեղծագործության վրա։ Քննարկվում են նաև գրական տեքստերի միջոցով ազգային և անհատական ինքնության, պատմական փորձառության, մշակութային շարունակականության ու փոփոխության արտացոլման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հայ գրականությունը դիտարկելու ոչ միայն որպես գեղարվեստական երևույթ, այլև որպես մշակութային հիշողության և հասարակական ինքնաճանաչման կարևոր դրսևորում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, մշակութաբանների, հայագետների, բանասերների և ուսանողների համար։