Ещё в разделе Технология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Социология

    Իրանական հասարակության արդիականացման սոցիալական նախադրյալները

    Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է Իրանի հասարակության արդիականացման գործընթացների հիմքում ընկած սոցիալական նախադրյալները՝ վերլուծելով այն ներքին և արտաքին գործոնները, որոնք նպաստել են ավանդական կառուցվածքներից դեպի ժամանակակից սոցիալական համակարգերի անցմանը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում հասարակական շերտավորման փոփոխություններին, կրթության և մտավոր շարժումների զարգացմանը, քաղաքայինացման գործընթացներին, ինչպես նաև քաղաքական ու տնտեսական հարաբերությունների վերափոխմանը, որոնք աստիճանաբար ձևավորել են արդիականացման պահանջարկը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գաղափարական հոսանքներին և բարեփոխական շարժումներին, որոնք ազդել են հասարակական գիտակցության վրա և խթանել են նոր սոցիալական արժեքների ձևավորումը։ Աշխատությունը ներկայացնում է արդիականացման գործընթացը որպես բազմաշերտ և հակասական երևույթ, որտեղ ավանդական և նոր համակարգերի փոխազդեցությունը ստեղծում է ինչպես զարգացման հնարավորություններ, այնպես էլ սոցիալական լարվածություններ։

    Обновлено. 2026-09-03
    Իրանական հասարակության արդիականացման սոցիալական նախադրյալները
    Онлайн

    Медицина

    Գենային պոլիմորֆիզմը պտղի կորստի համախտանիշի դեպքում և բուժման օպտիմալացումը

    Գիրքը նվիրված է պտղի կորստի համախտանիշի դեպքում գենային պոլիմորֆիզմների ուսումնասիրմանը և բուժման օպտիմալացման ժամանակակից մոտեցումներին։ Այն ներկայացնում է վերարտադրողական խանգարումների զարգացման գենետիկական և կենսաբանական հիմքերը, ժառանգական գործոնների ազդեցությունը հղիության ընթացքի վրա և անհատականացված բժշկության կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր գենետիկական տարբերակների դերը պտղի կորստի առաջացման մեխանիզմներում, դրանց կապը իմունաբանական, հեմոստազի և նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների հետ, ինչպես նաև գենետիկական հետազոտությունների կիրառման նշանակությունը ախտորոշման և կանխարգելման նպատակներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը, ռիսկերի գնահատմանը, հղիության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների ընտրությանը և անհատական մոտեցումների ձևավորմանը։ Գիրքը ներկայացնում է գիտական ուսումնասիրություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարևոր են վերարտադրողական առողջության պահպանման և պտղի կորստի դեպքերի նվազեցման համար։ Աշխատանքը նախատեսված է մանկաբարձ-գինեկոլոգների, գենետիկների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-03
    Գենային պոլիմորֆիզմը պտղի կորստի համախտանիշի դեպքում և բուժման օպտիմալացումը
    Онлайн

    Литература

    Ռուսերենից հայերեն արձակ և չափածո թարգմանություններ

    Այս ժողովածուն ներկայացնում է ռուսերենից հայերեն կատարված արձակ և չափածո թարգմանություններ՝ արտացոլելով 19-րդ դարի հայ գրական կյանքում թարգմանական գործունեության, լեզվական փոխազդեցության և ազգային գրականության հարստացման կարևոր գործընթացները։ Խորագրում ընդգծված երկու հիմնական գրական ձևերը՝ արձակն ու չափածոն, վկայում են հրատարակության ընդգրկուն գրական ուղղվածության մասին և մատնանշում տարբեր ժանրերի ու արտահայտչամիջոցների ներկայացման նպատակը։ Արձակ թարգմանությունները հնարավորություն են տալիս հայ ընթերցողին հաղորդակից դառնալու ռուսալեզու գրականության պատումային ավանդույթներին, գեղարվեստական մտածողությանը, մարդկային հարաբերությունների պատկերներին և հասարակական կյանքի տարբեր դրսևորումներին, իսկ չափածո երկերի թարգմանությունները բացում են ռուսական բանաստեղծական խոսքի, պատկերային համակարգի, հուզական արտահայտչականության և տաղաչափական առանձնահատկությունների յուրացման հնարավորությունը։ Այսպիսի ժողովածուների կարևոր նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ թարգմանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեկ լեզվից մյուսը գրական ստեղծագործությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային մշակույթների միջև մտավոր հաղորդակցության, գեղարվեստական փորձի փոխանակման և գրական հորիզոնների ընդլայնման կարևոր ճանապարհ։ Ռուսերենից հայերեն թարգմանական գործունեությունը 19-րդ դարում առանձնահատուկ նշանակություն ձեռք բերեց հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման պայմաններում։ Ռուսական գրականությունը հայ մտավորականությանը հաղորդակից էր դարձնում նոր գեղագիտական գաղափարների, գրական ժանրերի, հասարակական մտածողության և մարդկային բնավորությունների գեղարվեստական պատկերման տարբեր եղանակների։ Դրանց հայերեն թարգմանությունը հնարավորություն էր տալիս այդ արժեքները ներառելու հայ ընթերցողական միջավայրում և նպաստելու ազգային գրականության զարգացմանը։ Ժողովածուի գաղափարական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնման տեսանկյունից։ Օտարալեզու գրական ստեղծագործությունների թարգմանությունը պահանջում է ոչ միայն բառային համապատասխանությունների որոնում, այլև սկզբնաղբյուրի ոճի, տրամադրության, պատկերավորման, մտքի կառուցվածքի և գեղարվեստական ազդեցության փոխանցում։ Արձակ երկերի թարգմանության ընթացքում կարևոր է պահպանել պատումի բնական ընթացքը, նկարագրությունների ամբողջականությունը, երկխոսությունների կենդանությունը և կերպարների անհատական խոսքը։ Չափածո ստեղծագործությունների թարգմանությունը, իր հերթին, առաջադրում է լրացուցիչ խնդիրներ՝ կապված բանաստեղծական ռիթմի, հանգավորման, տաղաչափության, պատկերների և հուզական երանգների պահպանման հետ։ Այս երկու ձևերի համատեղ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու թարգմանչական աշխատանքի բազմակողմանիությունը և հայերեն գրական խոսքի տարբեր ժանրերում կիրառման հնարավորությունները։ Թարգմանական գրականությունը կարևոր դեր է կատարում նաև ընթերցողի գեղագիտական ճաշակի ձևավորման գործում։ Այն ծանոթացնում է այլ ժողովուրդների գրական ավանդույթներին, ընդլայնում աշխարհի և մարդկային հասարակության մասին պատկերացումները, զարգացնում համեմատական մտածողությունը և նպաստում տարբեր մշակույթների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ռուս գրականության հայերեն թարգմանությունները հատկապես կարևոր էին այն ժամանակաշրջանում, երբ հայ կրթական հաստատություններում ռուսերենը լայնորեն կիրառվում էր որպես գիտելիքի և մշակութային հաղորդակցության լեզու։ Դրանք նպաստում էին ռուսական գրականության գեղարվեստական արժեքների տարածմանը, միաժամանակ խթանելով հայերեն ընթերցանության զարգացումը։ Գրական առումով ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում արձակի և պոեզիայի թարգմանական սկզբունքների համադրման տեսանկյունից։ Երկու գրական ձևերի առկայությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ թարգմանական լեզվի ձևավորման առանձնահատկությունները, գեղարվեստական խոսքի փոխանցման եղանակները և ռուսերեն բնագրերի ազդեցությունը հայերեն գրավոր արտահայտչամիջոցների վրա։ Թարգմանական գրականության միջոցով հայերենում հարստանում էին նկարագրական, պատմողական և քնարական խոսքի հնարավորությունները, զարգանում էին նոր ոճական լուծումներ և ընդլայնվում գրական բառապաշարը։ Միաժամանակ թարգմանությունը պահանջում էր ստեղծագործական մոտեցում, քանի որ լեզուների կառուցվածքային ու արտահայտչական տարբերությունները հաճախ անհրաժեշտություն էին առաջացնում գտնելու հայերենին բնորոշ ինքնուրույն ձևակերպումներ։ Այդ գործընթացը նպաստում էր ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների մատչելիությանը, այլև հայ գրական լեզվի մշակմանը և գեղարվեստական ինքնուրույնության ամրապնդմանը։ Պատմական ու մշակութային առումով հրատարակությունն առանձնահատուկ տեղ ունի Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի կրթական և հրատարակչական գործունեության համատեքստում։ Լազարյան ճեմարանը 19-րդ դարի հայ կրթական ու գիտական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ մեծ ուշադրություն էր դարձվում հայոց լեզվի, ռուսերենի, եվրոպական լեզուների, պատմության, գրականության և այլ գիտությունների ուսուցմանը։ Ճեմարանի գործունեությունը նպաստում էր հայ մտավորականության նոր սերնդի ձևավորմանը, ազգային կրթության զարգացմանը և հայ հասարակության կապերի ընդլայնմանը ռուսական ու եվրոպական մշակութային միջավայրերի հետ։ Նրա տպարանում լույս տեսած գրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայերեն ուսումնական, գիտական և գեղարվեստական գրականության տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը վկայում է նաև այն մասին, որ թարգմանական գրականությունը դիտարկվել է որպես կրթական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ՝ ծառայելով լեզվական կարողությունների զարգացմանը, գեղարվեստական ընթերցանության խթանմանը և տարբեր ժողովուրդների գրական ժառանգության ճանաչմանը։ Ռուս-հայկական գրական կապերի ուսումնասիրության համար ժողովածուն արժեքավոր է որպես 19-րդ դարի մշակութային փոխազդեցության և թարգմանական գործունեության պատմական վկայություն։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման փուլերին, ռուսական գրականության տարածման ուղիներին, թարգմանական լեզվի ձևավորմանը և Լազարյան ճեմարանի կրթամշակութային դերակատարությանը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, գրականագետներին, թարգմանաբաններին, ռուս-հայկական գրական կապերով զբաղվող հետազոտողներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմաբաններին, մատենագետներին և դասական թարգմանական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա կարևորությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռուսերենից հայերեն գեղարվեստական խոսքի փոխանցման նշանակությամբ, այլև այն պատմական գործընթացի արտացոլմամբ, որի միջոցով հայ գրականությունը հաղորդակցվել է այլ ժողովուրդների ստեղծագործական փորձին, ընդլայնել սեփական արտահայտչական հնարավորությունները և ամրապնդել իր տեղը միջազգային գրական ու մշակութային հարաբերությունների համակարգում։

    Обновлено. 2026-11-12
    Ռուսերենից հայերեն արձակ և չափածո թարգմանություններ
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Июль, №7)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Июль, №7)
    Онлайн

    Педагогика

    Методика лечебной физической культуры при плоскостопии у дошкольников

    Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների հարթաթաթության պայմաններում բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի կիրառման մանկավարժական և վերականգնողական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երեխայի հենաշարժական համակարգի տարիքային առանձնահատկությունները, ոտնաթաթի կամարների ձևավորումը, շարժողական զարգացման օրինաչափությունները և ֆիզիկական վարժությունների դերն են՝ որպես համալիր վերականգնողական աշխատանքի բաղադրիչ։ Քննվում են հարթաթաթության հիմնական դրսևորումները, ոտնաթաթի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ազդեցությունը քայլքի, մարմնի հավասարակշռության, շարժումների համակարգման և ստորին վերջույթների ծանրաբեռնվածության բաշխման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախադպրոցական տարիքում ֆիզիկական ակտիվության կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով երեխաների շարժողական կարողությունները, զարգացման մակարդակը և վարժությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի ծրագրերի կառուցման ընդհանուր սկզբունքները, դրանց հաջորդականությունը և երեխայի ֆունկցիոնալ վիճակին համապատասխանեցնելու մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ոտնաթաթի և ստորին վերջույթների մկանային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, շարժումների կոորդինացիայի, հավասարակշռության և ճիշտ շարժողական սովորությունների զարգացման գնահատումը։ Դիտարկվում է խաղային տարրերի կիրառման նշանակությունը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում շարժողական առաջադրանքների հետաքրքիր և հասանելի կազմակերպումը նպաստում է երեխայի ակտիվ մասնակցությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ֆիզիկական զարգացման և ոտնաթաթի ֆունկցիոնալ վիճակի ցուցանիշները վերականգնողական աշխատանքի տարբեր փուլերում՝ կիրառվող մեթոդիկայի արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծնողների, մանկավարժների և համապատասխան առողջապահական մասնագետների համագործակցության կարևորությանը, քանի որ երեխայի շարժողական ռեժիմի հետևողական կազմակերպումը պահանջում է անհատական մոտեցում և մասնագիտական գնահատում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուժական ֆիզիկական կուլտուրայի, մանկական վերականգնողական բժշկության, ֆիզիկական դաստիարակության և հենաշարժական համակարգի զարգացման վերաբերյալ մոտեցումները՝ նախադպրոցականների շարժողական առողջության պահպանման և ֆունկցիոնալ հնարավորությունների բարելավման նպատակով։

    Обновлено. 2026-09-22
    Методика лечебной физической культуры при плоскостопии у дошкольников
    Онлайн

    Литература

    Անիծյալ պանդոկը

    Այս գեղարվեստական ստեղծագործությունը վերնագրային իր խորհրդավոր և դրամատիկական բնույթով ընթերցողին տեղափոխում է մարդկային կյանքի մութ կողմերի, առեղծվածային իրադարձությունների և բարոյական հակասությունների աշխարհ։ Պանդոկը՝ որպես ստեղծագործության կենտրոնական պատկերային միջավայր, գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս որպես տարբեր ճակատագրերի, հասարակական խավերի և մարդկային բնավորությունների հանդիպման վայր, որտեղ խաչվում են անծանոթ մարդկանց ճանապարհները, բացահայտվում են թաքնված պատմություններ և ի հայտ են գալիս մարդկային հարաբերությունների բարդ դրսևորումները։ «Անիծյալ» բնորոշումը միջավայրին հաղորդում է մռայլ, անհանգստացնող և խորհրդավոր երանգ՝ ստեղծելով վտանգի, անորոշության ու ճակատագրական իրադարձությունների սպասման մթնոլորտ։ Ստեղծագործության վերնագրային գաղափարը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկելու առեղծվածային և դրամատիկական արձակի համատեքստում, որտեղ կարևոր դեր կարող են ունենալ մարդու վախերը, սնահավատ պատկերացումները, խիղճը, մեղքի զգացումը և չբացահայտված իրողությունների նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Պանդոկի տարածքը կարող է ընկալվել նաև որպես հասարակության փոքրացված պատկեր, որտեղ տարբեր մարդկային բնավորություններ ու կենսափորձեր հայտնվում են ընդհանուր միջավայրում և բացահայտում իրենց իրական էությունը։ Նման միջավայրային կառուցվածքը գեղարվեստական գրականության մեջ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մարդկանց վարքագիծը արտակարգ կամ անսովոր հանգամանքներում, ինչպես նաև ցույց տալու, թե ինչպես են վախը, շահը, անվստահությունը և բարոյական ընտրությունը ներգործում մարդկային որոշումների վրա։ Վերնագրում առկա անեծքի գաղափարը կարող է ունենալ ինչպես խորհրդավոր, այնպես էլ խորհրդանշական նշանակություն՝ արտահայտելով անցյալի ծանր ազդեցությունը, չլուծված հակասությունները, մարդկային արարքների հետևանքները կամ այնպիսի հանգամանքներ, որոնցից անհատը դժվարությամբ է ազատվում։ Գրական առումով ստեղծագործությունը հարում է այն արձակ ավանդույթին, որտեղ միջավայրի մթնոլորտային նկարագրությունը, խորհրդավորության զգացումը և դրամատիկական լարվածությունը կարևոր միջոցներ են ընթերցողի հետաքրքրությունը պահպանելու համար։ Նման երկերին բնորոշ են անհանգստության աստիճանական ձևավորումը, անորոշության օգտագործումը, միջավայրի հոգեբանական ազդեցության ընդգծումը և մարդու ներքին ապրումների ու արտաքին իրադարձությունների փոխկապակցված ներկայացումը։ Պանդոկի պատկերը կարող է ծառայել որպես սյուժետային և գաղափարական կենտրոն, որի շուրջ ձևավորվում են մարդկային հարաբերությունները, բախումները և ճակատագրական իրավիճակները։ Այսպիսի գրական միջավայրը նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու բարու և չարի, արդարության և անարդարության, ճշմարտության և խաբեության հակադրություններին՝ ընթերցողին մղելով խորհելու մարդու բարոյական պատասխանատվության և սեփական արարքների հետևանքների մասին։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքիր է 20-րդ դարասկզբի հայ գեղարվեստական գրականության և սփյուռքահայ տպագրական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Վառնան այդ ժամանակաշրջանում հայ գաղթօջախային մշակույթի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքերի հրատարակությունն ու տարածումը նպաստում էին ազգային լեզվի, գրականության և ընթերցողական միջավայրի պահպանմանը։ Այսպիսի գեղարվեստական հրատարակությունները վկայում են հայ ընթերցողի հետաքրքրության մասին ոչ միայն ազգային-հասարակական ու կրթական թեմաների, այլև ժամանցային, խորհրդավոր և դրամատիկական գրականության նկատմամբ։ Ստեղծագործությունը արժեքավոր է հայ գրականության ժանրային բազմազանության, 20-րդ դարասկզբի ընթերցողական նախասիրությունների և Վառնայի հայկական տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել հատկապես առեղծվածային միջավայրով, մարդկային հոգեբանությամբ, դրամատիկական իրավիճակներով և բարոյական հակասություններով պայմանավորված գեղարվեստական արձակի սիրահարներին։

    Обновлено. 2026-11-11
    Անիծյալ պանդոկը