Գիտակցության հոսքի խոսքայնացման եղանակները գեղարվեստական տեքստում (Ուիլյամ Ֆոլքների «Շառաչ և ցասում» և «Երբ ես մեռնում էի» վեպերի հիման վրա)

Պատմություն

Այս աշխատանքը նվիրված է 1895–1897 թվականների Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած հայկական ջարդերից հետո Գերմանիայի քաղաքական և դիվանագիտական դիրքորոշմանը Թուրքիայում, ինչպես նաև Բեռլինի և Օսմանյան Պորտայի միջև հարաբերությունների զարգացման առանձնահատկություններին այդ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է Գերմանական կայսրության արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները Օսմանյան կայսրությունում՝ ընդգծելով տնտեսական, ռազմավարական և աշխարհաքաղաքական շահերը, որոնք պայմանավորում էին նրա զգուշավոր և հաճախ չեզոք մոտեցումը հայկական կոտորածների հարցում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Գերմանիայի դերի աճը Օսմանյան կայսրության ներսում՝ հատկապես ռազմական խորհրդատվության, երկաթուղային նախագծերի (օրինակ՝ Բաղդադի երկաթուղու գաղափարի) և տնտեսական ներթափանցման միջոցով, ինչը ձևավորում էր երկու պետությունների միջև սերտ գործընկերային հարաբերություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ հայկական հարցը միջազգային դիվանագիտության մեջ հաճախ ենթարկվում էր մեծ տերությունների շահերի բախմանը, և Գերմանիան, որպես նոր ուժեղացող կայսրություն, հիմնականում խուսափում էր Օսմանյան կայսրության ներքին գործերին կտրուկ միջամտությունից՝ նախընտրելով պահպանել իր ռազմավարական դիրքերը տարածաշրջանում։ Աշխատության մեջ նաև վերլուծվում է եվրոպական մամուլի և դիվանագիտական հաղորդագրությունների արձագանքը հայկական կոտորածներին, ինչպես նաև գերմանական հասարակական կարծիքի որոշ հատվածների քննադատական վերաբերմունքը այդ իրադարձությունների նկատմամբ։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ Գերմանիայի քաղաքականությունը մեծապես պայմանավորված էր մեծ տերությունների հավասարակշռության պահպանման ձգտմամբ և Օսմանյան կայսրության հետ ռազմավարական գործընկերության խորացմամբ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Գերմանիայի դիրքորոշումը որպես պրագմատիկ և շահադիտական արտաքին քաղաքականության օրինակ, որտեղ հումանիտար հարցերը հաճախ երկրորդական դեր էին ստանում աշխարհաքաղաքական հաշվարկների համեմատ։

Գրականություն

Էռնեստ Հեմինգուեյը (1899–1961) համարվում է 20-րդ դարի ամերիկյան գրականության ամենաազդեցիկ և նորարար արձակագիրներից մեկը, որի ստեղծագործություններում արտացոլվում են կյանքի, պատերազմի, սիրո, անձնական սխրանքների և մարդու հոգեբանության խորքային թեմաները։ Նրա գրական ոճը, հայտնի «սառը պողպատե» կամ պարզ ու կարճ նախադասությունների տեխնիկայով, թույլ է տալիս ընթերցողին զգալ կերպարների ներքին ապրումները, վախերը և հերոսության պահերը՝ առանց հավելյալ պարզաբանման։ Հեմինգուեյի հիմնական ստեղծագործություններից են «Հրաժեշտ զենքին», «Ծերունին և ծովը» և «Ուլյան գիշերները», որտեղ նա պատկերում է մարդու առջև ծառացած մարտահրավերները, համառության, տոկունության և մարդկային արժանապատվության կարևորությունը։ «Հրաժեշտ զենքին» ստեղծագործությունը ներկայացնում է առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքները, մարդու կորուստը և սիրո, ընկերության ու պարտքի միջեւ հավասարակշռությունը, իսկ «Ծերունին և ծովը» կենտրոնանում է անհատի պայքարի վրա՝ բնության հետ, ցուցադրելով համառության, տոկունության և ներքին ուժի դասական օրինակ։ Հեմինգուեյի գրականությունը համարվում է ժամանակակից ամերիկյան արձակի գլուխգործոց, որը ճշգրիտ և ազդեցիկ կերպով արտահայտում է մարդու առօրյան, հոգեբանությունը և կյանքի գոյատևման փորձերը։ Նրա ստեղծագործություններն ուսուցողական են և հոգեբանական խորությամբ հարուստ՝ առաջարկելով ընթերցողին մտորել մարդու ազատության, վճռականության և գոյության հիմնարար խնդիրների շուրջ։

Փիլիսոփայություն

«Այսպես ասաց Զարաթուստր» (Նիցշե) փիլիսոփայական ստեղծագործություն է, որը ներկայացնում է Զարաթուստրա կերպարի միջոցով նոր արժեքների, մարդու ինքնակատարելագործման և ազատության գաղափարները։ Գիրքը գրված է գրական-ֆիլիսոփայական ոճով՝ ասելով բանաստեղծական, առակային և քարոզչական լեզվով, ինչը այն դարձնում է յուրահատուկ և ազդեցիկ։ Զարաթուստրան իջնում է լեռից՝ մարդկանց պատմելու համար, որ պետք է վերացնեն հին բարոյականությունն ու ստեղծեն նոր, իրենց կյանքի համար հարմար արժեքներ։ Նիցշեի գլխավոր գաղափարներից է «Übermensch» (վեր-մարդը), այն մարդը, ով կարող է հաղթահարել իր սահմանափակումները և վերափոխել ինքն իրեն։ Գիրքը քննադատում է քրիստոնեական բարոյությունը և «հիվանդ հոգով» մարդու մոտեցումները, որոնք խանգարում են ուժեղ և ստեղծարար կյանքի։ Նիցշեն նաև խոսում է «ծիրանի հավերժական վերապրում» գաղափարի մասին՝ այն մասին, որ մարդը պետք է ցանկանա նույն կյանքը ապրել միշտ, առանց դժգոհության։ Գիրքը լի է խորհրդանշական պատկերներով, օրինակ՝ արցունքներ, խաչ, օձ, լեռ, և այս ամենը ծառայում է խոր իմաստներ փոխանցելու համար։ «Այսպես ասաց Զարաթուստր» պահանջում է ընթերցողի ակտիվ մտավոր մասնակցությունը՝ քանի որ այն չի տալիս պարզ պատասխանը, այլ մտորումների սկիզբ է։ Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի մշակույթում, գրականության և փիլիսոփայության վրա։ Այս աշխատությունը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են արժեքների վերարժևորմամբ, ինքնաճանաչմամբ և փիլիսոփայական ռոմանտիկությամբ։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-17-119670-7

Այլ առարկաներ

Այս նյութը քաղաքական մեկնաբանություն է, որը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շուրջ ընթացող խաղաղության գործընթացին և դրա վրա արտաքին դերակատարների ազդեցությանը։ Տեքստում քննադատական դիրքորոշում է արտահայտվում այն գաղափարի վերաբերյալ, որ Եվրամիության քաղաքականությունը որոշ իրավիճակներում կարող է անուղղակիորեն նպաստել ուժային քաղաքականություն վարող առաջնորդների դիրքերի ամրապնդմանը՝ թույլ տալով նրանց վերահսկել կամ ուղղորդել խաղաղության բանակցային գործընթացը սեփական շահերին համապատասխան։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում տարածաշրջանային ուժերի միջև հավասարակշռության խախտմանը, դիվանագիտական մեխանիզմների սահմանափակ արդյունավետությանը և հակամարտության կողմերի միջև վստահության պակասին։ Նյութում ընդգծվում է նաև, որ խաղաղության գործընթացների «գրավումը» մեկ դերակատարի կողմից կարող է հանգեցնել երկարաժամկետ քաղաքական անկայունության և բանակցային արդյունքների թուլացման՝ հատկապես այնպիսի բարդ և բազմաշերտ հակամարտությունների պարագայում, ինչպիսին է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ իրավիճակը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատանքը նվիրված է հայկական կրոնաեկեղեցական բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ձևավորման, զարգացման և պատմական դինամիկայի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում են կրոնական տերմինների, աղոթաբանական, ծիսական և աստվածաշնչյան արտահայտությունների ծագումն ու էվոլյուցիան, ինչպես նաև դրանց տեղը հայոց լեզվի տարբեր շրջանների բառապաշարում։ Աշխատությունը դիտարկում է միջնադարյան և նոր ժամանակների հայ եկեղեցական գրականության ազդեցությունը բառապաշարի զարգացման վրա, ընդգծելով լեզվաբանական, սոցիալական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի շարադասական, իմաստային և ոճաբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև քրիստոնեական տերմինների ներմուծման և հարմարվողականության գործընթացին։ Նյութը կարևոր է լեզվաբանների, կրոնագետների, պատմաբանների և հայոց լեզվի զարգացման հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ կրոնական լեզվական ժառանգության ամբողջական պատկերացմանը և նրա հետազոտման նոր հնարավորությունների բացմանը։

Գրականություն

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ղազարոս Աղայանի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության մատենագիտական ամբողջական պատկերը՝ ընդգրկելով նրա գրական ժառանգությունը, մանկավարժական գործունեությունը և հասարակական-մշակութային ներդրումը 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի հայ իրականության մեջ։ Նյութում համակարգված կերպով ներկայացվում են նրա ստեղծագործությունները՝ հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ գործեր, մանկավարժական և հրապարակախոսական հոդվածներ, ինչպես նաև դրանց հրատարակությունների ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աղայանի դերին հայ մանկական գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացում, որտեղ նա կարևորեց ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա ստեղծված դաստիարակչական և բարոյական արժեքներով հարուստ ստեղծագործությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև նրա գործունեությունը որպես ուսուցիչ և հասարակական գործիչ, որը նպաստել է կրթության տարածմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Մատենագիտական նյութը օգնում է ամբողջական պատկերացում կազմել Աղայանի գրական ավանդի մասին՝ ցույց տալով նրա ստեղծագործությունների բազմաժանր բնույթը և դրանց նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ։