Գիտակցության հոսքի խոսքայնացման եղանակները գեղարվեստական տեքստում (Ուիլյամ Ֆոլքների «Շառաչ և ցասում» և «Երբ ես մեռնում էի» վեպերի հիման վրա)

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն մասնագիտական կրթության կառավարման ժամանակակից տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական համակարգը դիտարկելով որպես երկրի մարդկային կապիտալի, աշխատուժի որակի և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բարձրագույն կրթության կառավարման տնտեսական մեխանիզմները, ֆինանսավորման սկզբունքները, ռեսուրսների բաշխման արդյունավետությունը և կրթական հաստատությունների գործունեության տնտեսական արդյունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բուհերի ֆինանսավորման աղբյուրներին, պետական և ոչ պետական միջոցների հարաբերակցությանը, կրթության արժեքին, ուսանողների ֆինանսական մասնակցությանը և կրթական ծառայությունների մատուցման արդյունավետությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բարձրագույն մասնագիտական կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով մասնագետների պատրաստման համապատասխանությունը տնտեսության պահանջներին, շրջանավարտների զբաղվածությունը և կրթության արդյունքում ձևավորվող մարդկային կապիտալի տնտեսական արժեքը։ Կարևոր ուղղություն է բուհերի կառավարման արդյունավետության բարձրացումը՝ ներքին ռեսուրսների նպատակային օգտագործման, կառավարման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման, կրթական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման և հաստատությունների մրցունակության բարձրացման միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննարկվել նաև բարձրագույն կրթության որակի ապահովման տնտեսական գործիքները, կրթական համակարգի զարգացման պետական քաղաքականությունը և միջազգային կրթական գործընթացներին ինտեգրման հետ կապված խնդիրները։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն տնտեսական գործոնները, որոնք ազդում են բարձրագույն կրթության հասանելիության, որակի և արդյունավետության վրա, ինչպես նաև մշակելու դրանց բարելավման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթության ֆինանսավորման և կառավարման քաղաքականության մշակման, բուհերի ռազմավարական պլանավորման և կրթական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կրթության տնտեսագիտության և կառավարման մասնագետների, բուհերի ղեկավարների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, տնտեսագետների, հետազոտողների և բարձրագույն կրթության ոլորտի ուսանողների համար։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բարբառներում արմատական ածականների հոմանշային հարաբերությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր բարբառային համակարգերում իմաստային ընդհանրությունների, տարբերությունների և փոխհարաբերությունների դրսևորումները։ Հետազոտության կենտրոնում արմատական ածականներն են՝ որպես բառային կազմի ինքնուրույն և կարևոր շերտ, որոնց հոմանշության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայերենի բարբառների բառապաշարային հարստությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմական զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում քննության են առնվում տարբեր բարբառներում նույն կամ մոտ իմաստ արտահայտող ածականները, դրանց իմաստային նրբերանգները, գործածության ոլորտները և տարածքային տարբերակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ բարբառներում հոմանիշ բառերը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ համարժեք են․ դրանք կարող են տարբերակվել իմաստի երանգներով, ոճական կիրառությամբ, արտահայտչականությամբ, գործածության հաճախականությամբ կամ տարածքային տարածվածությամբ։ Այդ պատճառով հետազոտությունը կարևոր է ոչ միայն հոմանիշների պարզ թվարկման, այլև դրանց իմաստաբանական հարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ածականների հոմանշային շարքերը, դրանցում առկա իմաստային կենտրոններն ու ծայրամասային միավորները, ինչպես նաև տարբեր բարբառների միջև նույն բառի կամ իմաստի դրսևորման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև հոմանշության ձևավորման պատմական գործընթացը, քանի որ բարբառային բառապաշարի մեջ պահպանվել են ինչպես գրական լեզվի հետ ընդհանուր ծագում ունեցող բառեր, այնպես էլ հին լեզվական շերտեր, տեղային նորաբանություններ և այլ լեզուների հետ երկարատև շփումների հետևանքով ձևավորված բառային տարբերակներ։ Այս տեսանկյունից հոմանշային հարաբերությունների ուսումնասիրությունը կարող է լրացուցիչ տեղեկություններ տալ հայերենի բարբառների փոխազդեցության, տարածքային տարբերակման և պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայոց լեզվի բառագիտության համար, քանի որ բարբառային նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու հայերենի բառային համակարգի վերաբերյալ պատկերացումները և բացահայտելու գրական լեզվում չարտացոլված կամ սահմանափակ կիրառություն ունեցող լեզվական միավորների իմաստային ներուժը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բարբառագետներին, հայերենագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, բառարանագիրներին, ինչպես նաև հայոց լեզվի պատմությամբ և տարածքային տարբերակներով հետաքրքրվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է հայերենի բարբառների ածականական բառապաշարի հարստությունը՝ կենտրոնանալով արմատական ածականների հոմանշային կապերի, իմաստային նրբերանգների և տարածքային դրսևորումների վրա։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Այնշտայնի հարաբերականության տեսության և Յորդան–Բրանս–Դիկեի ձգողության տեսության շրջանակներում տիեզերքի ծագման, կառուցվածքի և էվոլյուցիայի հետ կապված կոսմոգոնիկ ու կոսմոլոգիական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրավիտացիոն տեսությունների միջոցով տիեզերքի լայնամասշտաբ հատկությունների մաթեմատիկական նկարագրությունն է, մասնավորապես՝ տարածաժամանակի երկրաչափությունը, նյութի և ճառագայթման բաշխումը, տիեզերական ընդարձակումը և տիեզերաբանական մոդելների դինամիկան։ Այնշտայնի տեսության համեմատությամբ Յորդան–Բրանս–Դիկեի մոտեցումը ընդլայնում է գրավիտացիայի նկարագրությունը՝ ներմուծելով լրացուցիչ սկալյար դաշտ, որի դինամիկան կարող է ազդել գրավիտացիոն փոխազդեցության արդյունավետ բնույթի վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տարբեր տեսությունների կանխատեսումների համեմատությունը և այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում դրանք հանգեցնում են միմյանցից տարբերվող տիեզերաբանական սցենարների։ Կոսմոգոնիկ տեսանկյունից կարող են քննարկվել տիեզերքի սկզբնական վիճակների, դրանց հնարավոր զարգացման և տիեզերական կառուցվածքների ձևավորման տեսական հարցերը, իսկ կոսմոլոգիական հատվածում՝ ընդարձակվող տիեզերքի մոդելները, դինամիկ լուծումները, նյութի էվոլյուցիան և գրավիտացիոն դաշտի վարքը։ Թեման կարևոր է տեսական տիեզերագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ստանդարտ հարաբերականության շրջանակում, այլև այլընտրանքային գրավիտացիոն տեսությունների միջոցով տիեզերքի զարգացման հնարավոր նկարագրությունները։ Աշխատանքը հատկապես հետաքրքիր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հարաբերականության տեսությունը, գրավիտացիոն տեսությունները, վաղ տիեզերքի ֆիզիկան և տիեզերքի կառուցվածքի մաթեմատիկական մոդելավորումը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բուսաբուծության ոլորտում արտադրության տնտեսական արդյունավետության գնահատման, դրա վրա ազդող գործոնների բացահայտման և արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողային, աշխատանքային, նյութատեխնիկական և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունն է, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մշակաբույսերի բերքատվության, արտադրանքի ինքնարժեքի, եկամտաբերության և գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ու տնտեսությունների տնտեսական արդյունքների վրա։ Քննվում են բուսաբուծական արտադրության կառուցվածքը, արտադրական ծախսերի ձևավորումը, հողատարածքների օգտագործման առանձնահատկությունները, մեքենայացման մակարդակը, ոռոգման հնարավորությունները, սերմնանյութի և այլ արտադրական ռեսուրսների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտադրողականության և ռեսուրսների ծախսերի հարաբերակցությանը, քանի որ արտադրության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն ստացված բերքի ծավալով, այլև դրա համար օգտագործված նյութական, աշխատանքային և ֆինանսական միջոցների արդյունավետությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր մշակաբույսերի և տնտեսությունների տնտեսական ցուցանիշները՝ բացահայտելու արտադրության կազմակերպման առավել արդյունավետ ձևերը և առկա սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտադրանքի իրացման, շուկայական գների, պահեստավորման և վերամշակման հնարավորությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ արտադրության վերջնական տնտեսական արդյունքը կախված է նաև արժեշղթայի հետագա փուլերի կազմակերպումից։ Դիտարկվում են արտադրական ռիսկերը, բնակլիմայական պայմանների ազդեցությունը և գյուղատնտեսական արտադրության սեզոնային բնույթը՝ որպես տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող կարևոր գործոններ։ Արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները կարող են կապված լինել տեխնոլոգիական արդիականացման, ռեսուրսախնայող մոտեցումների, արտադրության մասնագիտացման և կազմակերպման բարելավման, գյուղատնտեսական կոոպերացիայի, շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հետ։ Կարևորվում է նաև պետական աջակցության և ներդրումային միջավայրի դերը ոլորտի զարգացման պայմանների ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, արտադրության կառավարման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել բուսաբուծության մրցունակության, արտադրողականության և տնտեսական կայունության բարձրացման հիմնական հնարավորությունները Հայաստանի գյուղատնտեսական համակարգում։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների ու ուսումնասիրությունների ընթացիկ տեղեկատու՝ ծառայելով որպես տեղեկատվական ուղեցույց ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների և մասնագետների համար։ Այն ընդգրկում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, պատմության և հարակից բնագավառների վերաբերյալ ժամանակակից գրականության վերաբերյալ տվյալներ՝ հնարավորություն տալով հետևել նոր աղբյուրներին և գիտական աշխատանքներին։ Գրքում ամփոփված տեղեկությունները նպաստում են հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանը, նոր հետազոտությունների բացահայտմանը և մասնագիտական տեղեկատվության արդյունավետ որոնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, հետազոտողների, ուսանողների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականությամբ։

Քաղաքագիտություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի հինգերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ պահպանելով ժողովական գործունեության ընթացքի, քննարկումների և մասնակիցների ելույթների վերաբերյալ վավերագրական տեղեկությունները։ Այն կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային կառավարման մարմինների գործունեության և համայնքային ինքնակազմակերպման ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նիստի կազմակերպման ձևերը, քննարկման ներկայացված հարցերը, մասնակիցների արտահայտած տեսակետներն ու ժողովական ընթացակարգերը։ Ազգային ընդհանուր ժողովի գործունեությունն արտացոլող այսպիսի փաստաթղթերը կարևոր են համայնքային ինքնակառավարման սկզբունքները, ազգային հաստատությունների դերակատարությունը և հասարակական նշանակության խնդիրների քննարկման մշակույթը բացահայտելու համար։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի, վարչական բառապաշարի և արևմտահայ հասարակական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Ատենագրությունը ժողովական փաստաթղթերի շարքի առանձին միավոր է, որն օգնում է վերակազմելու ազգային ներկայացուցչական կառույցի գործունեության պատմական ընթացքը և ուսումնասիրելու 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի կազմակերպական առանձնահատկությունները։