Գրիգոր Արծրունին և նրա «Մշակը»

Այլ առարկաներ

Պտուղների և խաղողի պահպանումը գիրքը նվիրված է պտուղների, ягодների և խաղողի պահպանման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին և մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով երկարաձգել նրանց պահպանողականությունը և պահպանել սննդային արժեքը։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է պահպանումն ապահովող ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը արտադրական և տնային պայմաններում։ Գիրքն ընդգրկում է սառեցման, ջերմային մշակման, չորացման, թթվային, և կոնսերվացման տեխնոլոգիաները՝ ներկայացնելով գործընթացների չափանիշները, պահպանակի նյութերի ընտրությունը, հիվանդությունների և վնասատուների կանխարգելումը։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական ցուցումներ՝ ընթերցողին տրամադրելով կոնկրետ առաջարկություններ և հաշվարկների օրինակներ, որոնք թույլ են տալիս արդյունավետ կազմակերպել պտուղների և խաղողի պահպանման գործընթացը։ Գիրքը օգտակար է ինչպես գյուղատնտեսական մասնագետների, տեխնոլոգների և արտադրողների, այնպես էլ ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հումքի մշակման, պահպանումի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է աշխատանքի վարձատրության և զբաղվածության փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Դիտարկվում են աշխատաշուկայի ձևավորման և գործունեության առանձնահատկությունները, աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի հարաբերակցությունը, աշխատավարձի ձևավորման տնտեսական մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը բնակչության զբաղվածության ու կենսամակարդակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի վարձատրության մակարդակի և կառուցվածքի, աշխատողների արտադրողականության, մասնագիտական որակավորման, աշխատանքային պայմանների և տնտեսության տարբեր ոլորտներում աշխատավարձերի տարբերությունների վերլուծությանը։ Քննարկվում են գործազրկության պատճառները, զբաղվածության կառուցվածքային փոփոխությունները, աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման խնդիրները և աշխատաշուկայում առանձին սոցիալական ու մասնագիտական խմբերի դիրքի առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նվազագույն աշխատավարձի, սոցիալական երաշխիքների, աշխատանքային եկամուտների և բնակչության սոցիալական պաշտպանության միջև առկա փոխկապակցվածություններին։ Վերլուծվում է նաև պետական քաղաքականության դերը զբաղվածության խթանման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, գործազրկության նվազեցման և աշխատանքի վարձատրության համակարգի կատարելագործման գործում։ Կարևորվում են աշխատուժի մասնագիտական պատրաստվածության և տնտեսության պահանջների համապատասխանեցումը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացումը և աշխատողների նյութական շահագրգռվածության արդյունավետ մեխանիզմների ձևավորումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել աշխատանքի վարձատրության և զբաղվածության ոլորտներում առկա հիմնական խնդիրներն ու դրանց սոցիալ-տնտեսական հետևանքները, ինչպես նաև հիմնավորել աշխատաշուկայի կարգավորման և աշխատանքային հարաբերությունների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, աշխատանքի շուկայի և սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ընթացակարգային ծրագրավորման լեզուների և ոչ դետերմինացված վերջավոր ավտոմատների տրամաբանական մոդելավորման տեսական ու մեթոդաբանական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ծրագրերի կառուցվածքի, դրանց կատարման տրամաբանության և հաշվողական գործընթացների ձևական ներկայացման մեթոդների վրա։ Դիտարկվում են ընթացակարգային լեզուներին բնորոշ հիմնական կառուցվածքները՝ գործողությունների հաջորդական կատարումը, պայմանական ճյուղավորումները, կրկնվող գործընթացները, ընթացակարգերի և ֆունկցիաների օգտագործումը, ինչպես նաև տվյալների մշակման ընթացքում առաջացող վիճակների փոփոխությունները։ Տրամաբանական մոդելավորումը ներկայացվում է որպես ծրագրերի վարքագիծը ձևական եղանակով նկարագրելու, դրանց հատկությունները վերլուծելու և կատարման հնարավոր տարբերակները հետազոտելու արդյունավետ միջոց։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ոչ դետերմինացված վերջավոր ավտոմատներին, որոնց դեպքում տվյալ վիճակից և մուտքային նշանից կախված կարող են գոյություն ունենալ անցման մի քանի հնարավոր տարբերակներ։ Ուսումնասիրվում են ավտոմատների վիճակները, անցման հարաբերությունները, մուտքային հաջորդականությունների մշակումը և ընդունելի վիճակներին հասնելու պայմանները։ Քննարկվում են նաև ոչ դետերմինացված հաշվարկների տրամաբանական ներկայացման և դրանց հնարավոր վարքագծերի մոդելավորման խնդիրները։ Կարևորվում է ծրագրավորման լեզուների և վերջավոր ավտոմատների միջև գոյություն ունեցող տեսական կապերի բացահայտումը, քանի որ երկու դեպքում էլ հաշվողական գործընթացը հնարավոր է ներկայացնել վիճակների և դրանց միջև կատարվող անցումների հաջորդականության միջոցով։ Տրամաբանական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ծրագրերի և ավտոմատների ճշտությունը, հասանելի վիճակները, կատարման հնարավոր ուղիները և որոշակի պայմանների բավարարման հնարավորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ձևական մոդելների կիրառմանը ծրագրային համակարգերի վերլուծության, ստուգման և հատկությունների ապացուցման գործընթացներում։ Նման մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց վարքագիծը կարող է ունենալ բազմաթիվ հնարավոր զարգացումներ և պահանջում է դրանց համակարգված ուսումնասիրություն։ Աշխատությունը համատեղում է մաթեմատիկական տրամաբանության, ավտոմատների տեսության և ծրագրավորման լեզուների տեսության գաղափարները՝ նպաստելով հաշվողական գործընթացների ձևական նկարագրության և վերլուծության մեթոդների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտության, տեսական ծրագրավորման, մաթեմատիկական տրամաբանության, ավտոմատների տեսության և ծրագրային համակարգերի ձևական ստուգման ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը կազմակերպչական և ծրագրային բնույթի փաստաթուղթ է, որում համակարգված ձևով ներկայացվում են Հայաստանի ազգային գրադարանի տվյալ տարվա համար նախատեսված աշխատանքային հիմնական ուղղությունները, խնդիրներն ու միջոցառումները։ Այն արտացոլում է գրադարանի՝ որպես ազգային նշանակության մշակութային, տեղեկատվական և մատենագիտական հաստատության գործունեության պլանավորումը՝ ընդգրկելով գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության, մշակման, մատենագիտական աշխատանքների, ընթերցողների սպասարկման և մշակութային ծրագրերի կազմակերպման ոլորտները։ Ծրագրային փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հաստատության կառուցվածքային ստորաբաժանումների առաջադրանքների և տարեկան գործունեության առաջնահերթությունների վերաբերյալ։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել գրադարանային ֆոնդերի հաշվառման, դասակարգման և պահպանության աշխատանքները, ինչպես նաև գրքային ու պարբերական հրատարակությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվության ստեղծումն ու տարածումը։ Առանձին ուղղություն է թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը, գրադարանային նյութերի թվայնացումը և էլեկտրոնային տեղեկատվական շտեմարանների զարգացումը, որոնք նպաստում են ազգային տպագիր ժառանգության պահպանությանն ու դրա հասանելիության ընդլայնմանը։ Ծրագրում կարող են ընդգրկվել նաև ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կատարելագործմանը, գրադարանային ծառայությունների արդիականացմանը և մասնագիտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը վերաբերող նախաձեռնություններ։ Մշակութային և հանրային գործունեության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունեն գրքային ցուցահանդեսները, հանդիպումները, շնորհանդեսները, հիշարժան տարեթվերին նվիրված միջոցառումները և այլ կրթամշակութային նախաձեռնություններ, որոնց միջոցով գրադարանը նպաստում է գրքի ու ընթերցանության հանրահռչակմանը։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է նաև հաստատության գործունեության պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ տարեկան ծրագրերի համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր ժամանակաշրջաններում գրադարանի առաջնահերթությունների, գործառույթների և մասնագիտական մոտեցումների փոփոխություններին։ 2017 թվականը հաստատության զարգացման տեսանկյունից առանձնանում է նաև կազմակերպական փոփոխություններով, որոնց պայմաններում ընդլայնվել են ազգային մատենագիտական գործառույթները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ներկայացնում է տարեկան աշխատանքի կազմակերպման համակարգված շրջանակ՝ միավորելով գրադարանային ֆոնդերի կառավարումը, մատենագիտական գործունեությունը, թվային զարգացումը, տեղեկատվական սպասարկումը և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքը։

Կրոն

Աշխատությունը վարքագրական բնույթի պատմակրոնական երկ է՝ նվիրված հայ քրիստոնեական ավանդության կարևոր սրբերից մեկի՝ Սուրբ Գրիգորի կյանքին, գործունեությանը և հոգևոր ժառանգությանը։ Շարադրանքում ներկայացվում են սրբի կենսագրության հիմնական դրվագները, քրիստոնեական հավատքի տարածմանն ուղղված գործունեությունը, կրոնական փորձությունները և եկեղեցական ավանդության մեջ նրա կերպարի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քրիստոնեության հաստատման գործընթացին, քարոզչական գործունեությանը, հավատքի պաշտպանության գաղափարին և հոգևոր առաջնորդի դերին հասարակության կրոնական վերափոխման պայմաններում։ Վարքագրությանը բնորոշ ձևով պատմական տեղեկությունները համադրվում են կրոնական ավանդությունների, բարոյական մեկնաբանությունների և սրբի առաքինությունները ներկայացնող պատմությունների հետ։ Երկում կարևորվում են հավատարմության, նվիրվածության, համբերության, հոգևոր տոկունության և քրիստոնեական ծառայության գաղափարները։ Միաժամանակ աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես հայկական քրիստոնեական պատմության և դրա՝ այլալեզու գրական միջավայրերում ներկայացման ուսումնասիրության աղբյուր։ Լատիներեն շարադրանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայկական սրբերի վարքերի տարածումը եվրոպական գիտական և եկեղեցական գրականության շրջանակներում, ինչպես նաև ուսումնասիրելու հայկական և արևմտյան քրիստոնեական ավանդույթների մշակութային փոխառնչությունները։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից այն կարող է կիրառվել տարբեր ձեռագրային և տպագիր տարբերակների, թարգմանությունների ու խմբագրությունների համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր նյութ է հայագիտության, եկեղեցու պատմության, քրիստոնեական վարքագրության, կրոնագիտության, աղբյուրագիտության և միջնադարյան մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Մանկավարժություն

Այս աշխատանքը նվիրված է դպրոցական գրադարանի գործունեության և դպրոցականների՝ գրադարանային միջավայրում ներգրավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գրադարանը ոչ միայն որպես գրքերի պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես կրթական, մշակութային և սոցիալական կարևոր միջավայր, որը կարող է էական դեր ունենալ սովորողների ընթերցողական հետաքրքրությունների ձևավորման, գիտելիքների ընդլայնման, ինքնուրույն աշխատանքի և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում դպրոցականների և գրադարանի միջև կապի ամրապնդման անհրաժեշտությունն է։ Աշխատանքում դիտարկվում են այն գործոնները, որոնք ազդում են աշակերտների՝ գրադարան հաճախելու և գրականություն օգտագործելու հետաքրքրվածության վրա, ինչպես նաև այն մանկավարժական ու կազմակերպական մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գրադարանը դարձնել դպրոցականների առօրյայի բնական և գրավիչ բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, քանի որ գրքի նկատմամբ հետաքրքրությունը կարևոր պայման է ոչ միայն լեզվական և գրական կարողությունների, այլև քննադատական մտածողության, երևակայության, հաղորդակցական հմտությունների և ինքնակրթության զարգացման համար։ Աշխատանքը անդրադառնում է գրադարանավարի դերին՝ որպես սովորողներին գրքերի և տեղեկատվական աղբյուրների հետ կապող մասնագետի։ Ներկայացվում են ընթերցողների տարիքային առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, նրանց հետաքրքրություններին համապատասխան գրականություն առաջարկելու, անհատական և խմբային աշխատանքներ կազմակերպելու, գրքի քննարկումներ, ընթերցանության ժամեր, գրական միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ և թեմատիկ հանդիպումներ անցկացնելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև ուսուցիչների և գրադարանի համագործակցության նշանակությունը։ Գրադարանը կարող է արդյունավետորեն լրացնել դասապրոցեսը՝ ապահովելով ուսումնական թեմաների վերաբերյալ լրացուցիչ գրականություն, խթանելով հետազոտական աշխատանքը և սովորողներին սովորեցնելով ինքնուրույն գտնել, ընտրել, համադրել և գնահատել տեղեկատվությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Թվային գրադարանները, էլեկտրոնային ռեսուրսները, առցանց կատալոգները և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները կարող են ընդլայնել դպրոցական գրադարանի հնարավորությունները և այն ավելի համապատասխան դարձնել ժամանակակից սովորողների տեղեկատվական պահանջներին։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ թվային միջավայրի զարգացումը չի նվազեցնում տպագիր գրքի և կենդանի ընթերցանության նշանակությունը, այլ ստեղծում է դրանց համադրման նոր հնարավորություններ։ Աշխատանքում քննարկվում են նաև դպրոցականներին գրադարան ներգրավելու խոչընդոտները՝ ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության նվազումը, ժամանցի այլընտրանքային ձևերի գերակշռությունը, գրադարանային ֆոնդի սահմանափակությունը, ժամանակի պակասը և գրադարանի գործունեության մասին սովորողների ոչ բավարար իրազեկվածությունը։ Դրանց հաղթահարման համար կարևորվում են գրադարանային ծառայությունների արդիականացումը, գրավիչ և հարմարավետ ընթերցասրահի ստեղծումը, աշակերտների նախասիրությունների ուսումնասիրությունը, նոր գրականության պարբերական համալրումը և սովորողների ակտիվ մասնակցությամբ միջոցառումների կազմակերպումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դպրոցական գրադարանը դիտարկում է որպես սովորողի անձի համակողմանի զարգացմանը նպաստող կրթամշակութային հաստատություն։ Այն ընդգծում է գրադարանավարի, ուսուցչի, դպրոցի և ընտանիքի համագործակցության կարևորությունը՝ ընթերցող և ինքնուրույն սովորող անհատի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, գրադարանավարների, կրթության կազմակերպիչների, դպրոցի ղեկավարության, ինչպես նաև դպրոցական ընթերցանության և գրադարանային աշխատանքի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։