Գյուղատնտեսական բերքի ապահովագրության հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է արևելահայերենի և արևմտահայերենի անկախ դերբայների զուգադրական քննությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու գրական տարբերակների քերականական համակարգերում դերբայական ձևերի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անկախ դերբայների ձևաբանական կազմը, շարահյուսական դերը և իմաստային գործառույթները՝ առանձնացնելով դրանց կիրառության առանձնահատկությունները ժամանակակից արևելահայերենում և արևմտահայերենում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դերբայական ձևերի զարգացման պատմական հիմքերին, ինչպես նաև երկու տարբերակների միջև առկա ընդհանրություններին և տարբերություններին։ Ներկայացվում է նաև դերբայների գործածության ոճական արժեքը և դրանց դերը գրավոր ու բանավոր խոսքում՝ որպես բարդ նախադասությունների կառուցման կարևոր միջոց։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն լեզվի համեմատական ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով լեզվական համակարգի ավելի խորը ըմբռնմանը և երկու գրական տարբերակների փոխկապակցվածության բացահայտմանը։

Կենսագրություն

«50 կանայք, որ փոխեցին աշխարհը» գիրքը ներկայացնում է պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների այն կանանց, ովքեր իրենց վճռական քայլերով, գաղափարներով կամ արարքներով լրջորեն փոխել են մարդկության ընթացքը։ Այն ընդգրկում է քաղաքական առաջնորդների, գիտնականների, գրողներ, իրավապաշտպաններ, արվեստագետներ և հասարակական շարժումների առաջնորդներ։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ կանայք չեն եղել միայն կողքին կանգնող կերպարներ, այլ մեծագույն ազդեցություն ունեցող անձինք, որոնք հաճախ պայքարել են հավասարության, ազատության և արդարության համար։ Յուրաքանչյուր պատմություն ներկայացված է համառոտ, բայց ընդգրկուն՝ ընդգծելով կնոջ դերը՝ հասարակական փոփոխություններում և գիտական ու մշակութային նվաճումներում։ Այս կանայք հաճախ ստիպված են եղել հաղթահարել խոչընդոտներ՝ առհասարակ տրված համակարգի, խտրականության ու հասարակական նորմերի դեմ։ Գրքում ընդգծվում է, որ նրանց նվաճումները հաճախ լռացվում էին պատմության մեջ, բայց այս աշխատությունը նպատակ ունի վերականգնել նրանց արժանապատիվ տեղը։ «50 կանայք» գրքի ընթերցումը ոգեշնչող է և հիշեցնում է, որ փոփոխությունը կարող է գալ մեկ մարդու կամ մի փոքր խմբի վճռական քայլից։ Գիրքը կարող է ծառայել նաև որպես ուսումնական միջոց՝ երիտասարդներին ցույց տալու համար, որ հզոր ազդեցություն կարող են ունենալ բոլոր սեռերի ներկայացուցիչները։ Այս աշխատությունը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ ընդգծում է համաշխարհային պատմության բազմազանությունը և կնոջ դերը տարբեր մշակույթներում։ Հրատարակիչ - Երևան տեքստ հարթակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-99930-883-8-7

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Հարություն Կալենցի գեղանկարչական արվեստում գույնի դերի և գունային համակարգի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործական մտածողության ձևավորումը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Գրքում վերլուծվում են Կալենցի գունային լուծումների կառուցվածքը, լուսաստվերի կիրառությունը, գունային հակադրությունների և նրբերանգների միջոցով ստեղծվող հուզական ազդեցությունը։ Հեղինակը դիտարկում է նաև եվրոպական և արևելյան գեղարվեստական ավանդույթների ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում յուրօրինակ գունային լեզու՝ համադրելով ավանդական և մոդեռնիստական մոտեցումները։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կալենցի թեմատիկ կոմպոզիցիաներում գույնի իմաստաբանական դերին՝ որպես տրամադրության, խորհրդանշական բովանդակության և տարածական ընկալման հիմնական միջոց։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է արվեստաբանների, գեղանկարիչների, ուսանողների և հայ կերպարվեստի հետազոտողների համար՝ նպաստելով Հարություն Կալենցի ստեղծագործության գունային համակարգի խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Տնտեսագիտություն

Առաջարկի օրենքը տնտեսագիտության հիմնական սկզբունքներից մեկն է, որը բացատրում է վաճառողների վարքագիծը շուկայում։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ այլ հավասար պայմաններում ապրանքի կամ ծառայության գնի բարձրացման դեպքում դրա առաջարկվող քանակը մեծանում է, իսկ գնի նվազման դեպքում՝ նվազում։ Այսինքն՝ գնի և առաջարկի միջև գոյություն ունի ուղիղ հարաբերակցություն։ Առաջարկը ցույց է տալիս, թե որքան ապրանք են արտադրողները պատրաստ վաճառել տարբեր գների պայմաններում որոշակի ժամանակահատվածում։ Առաջարկի օրենքի հիմքում ընկած է շահույթի ստացման մոտիվը, քանի որ բարձր գները արտադրողներին հնարավորություն են տալիս ավելի մեծ եկամուտ ստանալ և խթանում են արտադրության ընդլայնումը։ Առաջարկի վրա ազդում են նաև ոչ գնային գործոններ, ինչպիսիք են արտադրական ծախսերը, տեխնոլոգիական առաջընթացը, հարկերը, պետական քաղաքականությունը և արտադրողների թիվը շուկայում։ Օրինակ՝ եթե նվազում են արտադրական ծախսերը կամ բարելավվում է տեխնոլոգիան, առաջարկը կարող է աճել նույնիսկ նույն գնի պայմաններում։ Առաջարկի օրենքը կարևոր է շուկայի հավասարակշռության ձևավորման համար, քանի որ այն համադրվում է պահանջարկի օրենքի հետ՝ որոշելով շուկայական գինը և վաճառվող քանակը։ Այս սկզբունքը լայնորեն օգտագործվում է տնտեսական վերլուծության մեջ՝ հասկանալու շուկաների աշխատանքը և կանխատեսելու տնտեսական փոփոխությունները։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի վազի ամենավտանգավոր վնասատուներից մեկի՝ ֆիլոքսերայի (Phylloxera vastatrix) տարածմանը, ազդեցությանը և դրա դեմ պայքարի միջոցներին Հայաստանում՝ հատկապես խաղողագործական շրջաններում, որտեղ խաղողը հանդիսանում է գյուղատնտեսության և գինեգործության հիմնական ճյուղերից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ որպես մանր միջատ, որը վնասում է խաղողի արմատային համակարգը և տերևները՝ առաջացնելով բույսի թուլացում, բերքատվության կտրուկ նվազում և ժամանակի ընթացքում խաղողի թփի մահացում։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն դիտարկվում է վնասատուի տարածման պատմությունը, դրա ներթափանցման ուղիները դեպի Կովկաս և Հայաստանի խաղողագործական շրջաններ, ինչպես նաև դրա արագ հարմարվողականությունը տարբեր հողային և կլիմայական պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտավայրի և Վայոց ձորի խաղողագործական գոտիներին, այդ թվում՝ Areni տարածաշրջանին, որտեղ ավանդաբար զարգացած է բարձրորակ խաղողի մշակությունը և գինեգործությունը, և որտեղ ֆիլոքսերայի տարածումը ունեցել է զգալի տնտեսական հետևանքներ։ Նկարագրվում են նաև վնասի ախտանշանները՝ արմատների վրա առաջացող ուռուցիկություններ, տերևների դեֆորմացիա և բույսի ընդհանուր թուլացում, ինչը հանգեցնում է խաղողի այգիների արտադրողականության անկման։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են պայքարի հիմնական մեթոդները՝ դիմացկուն պատվաստակների օգտագործում, ամերիկյան դիմացկուն սորտերի ներդրում, կարանտինային միջոցառումներ և այգիների ֆիտոսանիտարական վերահսկում, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով սահմանափակել վնասատուի տարածումը։ Բացի ագրոնոմիական վերլուծությունից, ներկայացվում է նաև ֆիլոքսերայի ազդեցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսական տնտեսության վրա՝ ընդգծելով գինեգործության ավանդական համակարգերի վերափոխումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի խնդիրը որպես բարդ կենսաբանական և տնտեսական երևույթ, որը պահանջում է համալիր գիտական և գործնական մոտեցում խաղողագործության կայուն զարգացման համար։

Կենսագրություն

«Ինչպես ես վաստակեցի 500 000 000» (Ռոքֆելլեր) ինքնակենսագրական է, որտեղ ամերիկյան մեծ ձեռներեց և բարերար Ջոն Դ. Ռոքֆելլերը պատմում է իր կյանքի, բիզնեսի և ֆինանսական հաջողության մասին։ Գիրքը թույլ է տալիս տեսնել, թե ինչպես է նա սկսել՝ պարզ պայմաններից, և ինչ ճանապարհով հասել է աշխարհի ամենահզոր և հարուստ մարդկանց շարքերը։ Ռոքֆելլերը մանրամասն նկարագրում է իր սկզբնական փորձերը, ինչպիսի սկզբունքներ է կիրառել բիզնեսում, ինչպես է ստեղծել և ղեկավարել Standard Oil ընկերությունը՝ աշխարհի հսկա նավթային կորպորացիաներից մեկը։ Նա ներկայացնում է, թե ինչու է կարևոր աշխատասիրությունը, խնայողությունը, ճիշտ որոշումների ընդունումը և համառությունը։ Գիրքը նաև անդրադառնում է այն քննադատություններին ու հակասությունների, որոնք շրջապատել են Ռոքֆելլերի գործունեությունը՝ մենաշնորհ, մրցակցային պայքար և հանրային դժգոհություն։ Սակայն նա ներկայացնում է նաև իր բարեգործական գործունեությունը՝ կրթության, բժշկության և հասարակական բարօրության համար մեծ նվիրատվություններ։ Այս մեմուարները օգտակար են ոչ միայն ֆինանսական հաջողության պատմություն սիրողների համար, այլև նրանց համար, ովքեր ուզում են հասկանալ՝ ինչպիսի էթիկա և մտածողություն է պետք մեծ հաջողության համար։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ մեծ հարստությունը կարող է լինել նաև պատասխանատվության և հասարակության առջև պարտավորության աղբյուր։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2021 ISBN - 978-5-17-091842-3