Հակաճգնաժամային միջոցառումները և դրանց արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ-ում

Հոգեբանություն

Հոգեբանական և կլինիկահոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ինքնաագրեսիայի հոգեբանական պատճառականության, դրա ձևավորմանը նպաստող գործոնների և կանխարգելման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ինքնաագրեսիայի հասկացությունը, հոգեբանական մեկնաբանությունները, անձի հուզական և վարքային կարգավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ինքնաուղղված բացասական վերաբերմունքի ձևավորման հնարավոր նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անձի ինքնագնահատականի, ներքին հակասությունների, հուզական լարվածության, սթրեսի, հոգեբանական պաշտպանության մեխանիզմների և միջանձնային հարաբերությունների ազդեցությանը ինքնաագրեսիվ վարքագծի առաջացման վրա։ Վերլուծվում են անհատական, ընտանեկան և սոցիալական միջավայրի գործոնների փոխազդեցությունները, հոգեբանական խոցելիության պայմանները և անձի հարմարվողական կարողությունների նշանակությունը։ Քննարկվում են ինքնաագրեսիայի հոգեբանական գնահատման, ռիսկի և պաշտպանական գործոնների բացահայտման, հուզական ինքնակարգավորման զարգացման և հոգեբանական աջակցության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կանխարգելիչ աշխատանքի անհատական և խմբային մոտեցումները, հոգեբանական խորհրդատվության, հոգեկրթության, աջակցող միջավայրի ձևավորման և մասնագիտական վաղ միջամտության հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և հոգեկան առողջության մասնագետների համագործակցության նշանակությանը՝ հոգեբանական բարեկեցության ամրապնդման և ինքնաագրեսիվ վարքագծի կանխարգելման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անձի հոգեբանության, կլինիկական հոգեբանության, զարգացման հոգեբանության, հոգեբանական խորհրդատվության և կանխարգելիչ հոգեկան առողջության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Գրականագիտական և կենսագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երվանդ Օտյանի կյանքի ուղու, գրական գործունեության և ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրողի կենսագրության կարևոր փուլերը, նրա մտավոր ու գրական ձևավորման միջավայրը, հասարակական գործունեությունը և ժամանակի մշակութային կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արձակ ստեղծագործություններին, երգիծական ժառանգությանը, հրապարակախոսությանը և գրական գործունեության մյուս ուղղություններին։ Վերլուծվում են ստեղծագործությունների թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները, կերպարների կառուցման սկզբունքները, լեզվաոճական միջոցները և երգիծանքի դերը հասարակական երևույթների ներկայացման մեջ։ Քննարկվում են նաև հեղինակի ստեղծագործության կապերը ժամանակաշրջանի պատմական ու հասարակական միջավայրի հետ և նրա տեղը հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու գրողի անհատականության, աշխարհայացքի և գրական վաստակի վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, գրականագիտությամբ, երգիծական գրականությամբ և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Նյութագիտության, անօրգանական քիմիայի և շինանյութերի տեխնոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հրաբխային ապարների հիման վրա քիմիապես կայուն սիլիկատային նյութերի ստացման, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հրաբխային ծագման ապարների հանքաբանական և քիմիական բաղադրությունը, սիլիկատային միացությունների կառուցվածքը և բնական հումքի օգտագործման գիտատեխնիկական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաբխային ապարների վերամշակման հնարավորություններին, սիլիկատային նյութերի ձևավորման գործընթացներին և դրանց քիմիական կայունության ապահովման գործոններին։ Վերլուծվում են հումքի բաղադրության, ջերմային մշակման պայմանների, բյուրեղային և ապակենման փուլերի հարաբերակցության ազդեցությունները ստացվող նյութերի կառուցվածքի, մեխանիկական ամրության և քիմիական դիմադրողականության վրա։ Քննարկվում են թթվային, հիմնային և այլ ագրեսիվ միջավայրերի նկատմամբ սիլիկատային նյութերի կայունության գնահատման, դրանց քայքայման մեխանիզմների և պաշտպանական հատկությունների ուսումնասիրության մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են նյութերի ստացման տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության, ֆազային կազմի որոշման, միկրոկառուցվածքային հետազոտությունների և ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի համեմատական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հրաբխային ապարների՝ որպես տեղական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործմանը, քիմիապես կայուն շինարարական և տեխնիկական նյութերի արտադրության հեռանկարներին, ինչպես նաև դրանց կիրառմանը արդյունաբերական ագրեսիվ միջավայրերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սիլիկատների քիմիայի, նյութագիտության, հանքային հումքի վերամշակման, շինանյութերի արտադրության և քիմիապես կայուն նյութերի մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Այս պատմագիտական աշխատությունը ներկայացնում է այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործընթացները, որոնք հանգեցրին միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի ամենանշանակալի իրադարձություններից մեկին՝ 1071 թվականի ճակատամարտին։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է տարածաշրջանի ուժային հավասարակշռությանը, Բյուզանդական կայսրության ներքին խնդիրներին, սելջուկների վերելքին, ինչպես նաև Հայաստանի և հարակից տարածքների ռազմավարական նշանակությանը։ Գրքում վերլուծվում են զորավարների որոշումները, ռազմական արշավները, պետական կառավարման առանձնահատկությունները և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությունը պատմական զարգացումների վրա՝ հիմնվելով պատմական սկզբնաղբյուրների և ժամանակակից հետազոտությունների համադրության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես փոխկապակցված քաղաքական, տնտեսական և ռազմական գործոնները ձևավորեցին տարածաշրջանի հետագա պատմությունը և ազդեցին Արևելքի ու Արևմուտքի ուժերի հարաբերակցության վրա։ Այն նախատեսված է միջնադարյան պատմությամբ, ռազմական պատմությամբ, Բյուզանդիայի, Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Փիլիսոփայություն

Հայ փիլիսոփայության պատմություն աշխատությունը ներկայացնում է հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման ամբողջական պատկերը՝ սկսած վաղ միջնադարից մինչև նորագույն շրջան՝ ուսումնասիրելով այն գաղափարական հոսքերը, որոնք ձևավորել են հայ մտածողության ավանդույթը, ներառյալ աստվածաբանական, աշխարհայացքային, էթիկական և քաղաքական փիլիսոփայական մոտեցումները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղինակներին և դպրոցներին, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ մտավոր կյանքի վրա՝ մեկնաբանելով մարդու, պետության, գիտելիքի և հավատքի հարաբերակցությունը տարբեր պատմական փուլերում, ինչպես նաև վերլուծվում է փիլիսոփայության կապը գրականության, պատմագրության և մշակույթի հետ, ցույց տալով, թե ինչպես է հայ փիլիսոփայությունը զարգացել համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի համատեքստում և միաժամանակ պահպանել իր ինքնատիպ առանձնահատկությունները, գիրքը նաև ընդգծում է տարբեր ժամանակաշրջաններում գաղափարների շարունակականությունն ու փոփոխությունները՝ ներկայացնելով հայ մտավոր ժառանգությունը որպես կենդանի և զարգացող համակարգ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հին և միջնադարյան Հայաստանում դեղաբույսերի կիրառության, տարածվածության և բուժական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ մատենագրական և ազգագրական աղբյուրների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հայկական պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուժիչ բույսերը, դրանց անվանումները, նկարագրությունները, բուժական հատկությունները և կիրառման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գիտելիքներին ու փորձառությանը, որոնք ձևավորվել են ժողովրդական բժշկության շրջանակում և փոխանցվել սերնդեսերունդ՝ արտացոլվելով ավանդույթներում, սովորույթներում և ազգագրական նյութերում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հիվանդությունների և առողջական խնդիրների դեպքում բույսերի կիրառման եղանակները, բուսական պատրաստուկների պատրաստման սկզբունքները, դրանց օգտագործման ձևերը և հնարավոր համադրությունները։ Մատենագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հին և միջնադարյան բժշկական պատկերացումները, ինչպես նաև բացահայտելու բուսաբուժության տեղը ժամանակի բժշկական գիտելիքների համակարգում։ Ազգագրական նյութերի ներգրավումը լրացնում է գրավոր աղբյուրները՝ ներկայացնելով ժողովրդական բժշկության գործնական ավանդույթները և տարբեր բնակավայրերում պահպանված բուսաբուժական գիտելիքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև բույսերի հին անվանումների և ժամանակակից բուսաբանական անվանումների համադրությունը, որը կարող է նպաստել պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուսատեսակների նույնականացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել դեղաբույսերի օգտագործումը ոչ միայն բժշկական, այլև մշակութային և տնտեսական տեսանկյունից՝ բացահայտելով մարդու և բնության փոխհարաբերությունների պատմական ձևերը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել հայկական ավանդական բժշկության պատմության, ժողովրդական գիտելիքների և բուսաբուժության զարգացման ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև նպաստել հայկական մատենագրության մեջ պահպանված բժշկական տեղեկությունների համակարգմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել բժշկության պատմաբաններին, ազգագրագետներին, բուսաբաններին, դեղագետներին, հայագետներին, պատմաբաններին, ժողովրդական բժշկության ուսումնասիրողներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։