Հանրային ծառայությունների պետական կարգավորման հիմնախնդիրները և դրանց լուծման ուղիները ՀՀ-ում

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է համակարգային մակարդակի գերխոշոր ինտեգրալ սխեմաների (VLSI) ավտոմատացված նախագծման միջոցների մշակման խնդիրներին՝ ընդգծելով ժամանակակից միկրոսխեմաների բարդության աճի պայմաններում նախագծման գործընթացների օպտիմալացման անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը վերլուծում է CAD գործիքների (Computer-Aided Design) կառուցվածքը և դրանց կիրառությունը թվային և անալոգային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման տարբեր փուլերում՝ սկսած կոնցեպտուալ մոդելավորումից մինչև ֆիզիկական տեղաբաշխում և ստուգում։ Գրքում դիտարկվում են համակարգային մակարդակի նախագծման մեթոդները՝ հիերարխիկ մոդելավորում, վարքագծային նկարագրություն, ինչպես նաև hardware description languages-ի (HDL) կիրառությունը՝ VHDL և Verilog միջավայրերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավտոմատացված սինթեզի, տեղաբաշխման և երթուղավորման ալգորիթմներին, որոնք ապահովում են նախագծման ժամանակի կրճատում և սխալների նվազեցում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև նախագծման գործիքների ինտեգրումը, տվյալների կառավարման համակարգերը և հաշվարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը բարձր բարդության նախագծերում։ Աշխատությունը ընդգծում է CAD համակարգերի կարևորությունը ժամանակակից միկրոէլեկտրոնիկայի զարգացման և բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկային սարքերի նախագծման գործընթացներում։

Պատմություն

Այս տեղեկատվական բյուլետենը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների, լեզվաբանության, գրականագիտության, պատմության և պատմագրության ոլորտներում հրատարակված նոր գրքերի և գիտական ու մասնագիտական գրականության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվություն։ Հրատարակությունը նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և համապատասխան ոլորտների մասնագետներին նոր հրատարակությունների մասին համակարգված պատկերացում տրամադրելու համար։ Բյուլետենում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու գիտական և հասարակագիտական գրականության արդի լրացումներին, ծանոթանալու տարբեր թեմատիկ ուղղություններով լույս տեսած աշխատություններին և անհրաժեշտության դեպքում ընտրելու հետագա ուսումնասիրության համար համապատասխան աղբյուրներ։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններին վերաբերող բաժինը կարող է ներառել քաղաքական գործընթացների, հասարակական հարաբերությունների, պետական կառավարման, սոցիալական զարգացման և հանրային կյանքի տարբեր հիմնախնդիրներին նվիրված հրատարակություններ։ Լեզվաբանության բաժինը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայերենի և այլ լեզուների կառուցվածքին, զարգացմանը, բառապաշարին, քերականությանը, ոճաբանությանը և լեզվական փոխազդեցություններին վերաբերող նոր աշխատություններին։ Գրականագիտության հատվածը ներկայացնում է գրական ստեղծագործությունների, հեղինակների, գրական ուղղությունների, ժանրերի և տեսական ու քննադատական հարցերի վերաբերյալ ուսումնասիրություններ։ Պատմության և պատմագրության բաժիններում ընդգրկված գրականությունը կարող է անդրադառնալ տարբեր ժամանակաշրջանների ու պատմական իրադարձությունների, պատմական աղբյուրների, պատմագիտական մեթոդաբանության և պատմական գիտության զարգացման խնդիրներին։ Այսպիսի կառուցվածքը բյուլետենը դարձնում է ոչ միայն նոր գրքերի մասին տեղեկատու, այլև գիտական տեղեկատվության կողմնորոշման գործիք, որը կարող է օգնել ընթերցողին արագ բացահայտել իրեն հետաքրքրող թեմաներով նոր հրատարակությունները։ Հրատարակության կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն նպաստում է գիտական և մշակութային տեղեկատվության շրջանառությանը, նոր գրականության տարածմանը և հետազոտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման արդյունավետության բարձրացմանը։ Բյուլետենը հատկապես օգտակար է գրադարանների, գիտական և կրթական հաստատությունների, տեղեկատվական կենտրոնների և հետազոտական միջավայրի համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր պարբերաբար հետևում են հասարակագիտական, լեզվաբանական, գրականագիտական և պատմագիտական գրականության նորություններին։

Քիմիա

CO2-ը կամ ածխաթթու գազը անգույն, անհոտ գազ է, որը կազմված է մեկ ածխածնի և երկու թթվածնի ատոմներից և հանդիսանում է Երկրի ածխածնային ցիկլի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն առաջանում է բազմաթիվ բնական և արհեստական գործընթացների արդյունքում, օրինակ՝ օրգանական նյութերի այրման, կենդանի օրգանիզմների շնչառության, հրաբխային ակտիվության և արդյունաբերական վառելիքների օգտագործման ժամանակ։ CO2-ը համարվում է ջերմոցային գազ, քանի որ այն ունակ է կլանել և պահել ինֆրակարմիր ճառագայթումը մթնոլորտում, ինչի հետևանքով մասնակցում է գլոբալ տաքացման գործընթացին։ Չնայած դրան՝ այն նաև կենսական նշանակություն ունի բույսերի համար, քանի որ ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը օգտագործում են CO2՝ օրգանական նյութեր սինթեզելու և թթվածին արտազատելու համար։ Ածխաթթու գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով թույլ ածխաթթու, որը կարևոր դեր ունի բնական ջրային համակարգերի քիմիական հավասարակշռության մեջ։ Արդյունաբերության մեջ CO2-ը կիրառվում է տարբեր նպատակներով, օրինակ՝ սննդի արդյունաբերությունում որպես պահպանիչ և գազավորված ըմպելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև հրդեհաշիջման համակարգերում և քիմիական գործընթացներում։ Նրա չափազանց մեծ կոնցենտրացիան մթնոլորտում համարվում է բնապահպանական լուրջ խնդիր, քանի որ նպաստում է կլիմայական փոփոխություններին և էկոհամակարգերի խաթարմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ազգի ձևավորման և սոցիալիստական վերափոխման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով պատմական, հասարակական, տնտեսական և քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հայկական ազգային ինքնության ձևավորման պատմական նախադրյալներն են, հայ ժողովրդի սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունները և այն գործոնները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում նպաստել են ազգային համայնքի համախմբմանը։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերը, ազգային գիտակցության ձևավորման գործընթացը, լեզվի, մշակույթի, կրոնի և պատմական հիշողության դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական և տնտեսական փոփոխություններին, որոնք ազդել են հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքի, դասակարգային հարաբերությունների և քաղաքական մտածողության վրա։ Սոցիալիստական վերափոխումների տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային փոփոխություններին, արդյունաբերականացմանը, կոլեկտիվացմանը, կրթության և առողջապահության համակարգերի զարգացմանը, ինչպես նաև պետական կառավարման և հասարակական կյանքի վերակազմավորմանը։ Ուսումնասիրության մեջ ազգային և սոցիալիստական գործընթացները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ վերլուծելով, թե ինչպես էր խորհրդային գաղափարախոսությունը մեկնաբանում ազգային հարցը և ինչ ազդեցություն էր այն ունենում հայկական հասարակության զարգացման վրա։ Կարևորվում է նաև ազգային ինքնության պահպանման և միասնական սոցիալիստական հասարակության կառուցման գաղափարների փոխհարաբերությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ մշակույթի, կրթության, գիտության և գրականության ոլորտներում տեղի ունեցած փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հասարակության աշխարհայացքի և ազգային ինքնագիտակցության վրա։ Միաժամանակ նման թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմական աղբյուրների և տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարախոսական մոտեցումների քննադատական վերլուծության տեսանկյունից, քանի որ աշխատության լեզուն և մեկնաբանությունները կարող են արտացոլել խորհրդային պատմագրության առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, խորհրդային պատմության, ազգային ինքնության, հասարակական մտքի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին և ուսանողներին։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայկական ազգային ինքնության պատմական ձևավորումը և խորհրդային շրջանում հասարակության սոցիալական ու քաղաքական վերափոխումների առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ հասկանալու ազգային և գաղափարական գործընթացների փոխազդեցությունը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ միջավայրերի և մակերևույթների հատկությունների ուսումնասիրմանը՝ ԳԲՀ (գերձարձր հաճախականությունների) մոտակա դաշտի մեթոդի կիրառմամբ։ Ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման տեսական հիմքերը, մոտակա դաշտի չափումների առանձնահատկությունները և նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկական բնութագրերի գնահատման ժամանակակից մոտեցումները։ Քննարկվում են հետազոտման մեթոդաբանությունը, չափիչ համակարգերի կառուցվածքը, ստացված տվյալների մշակման և վերլուծության սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տեսակի նյութերի և մակերևույթների ուսումնասիրման գործնական հնարավորությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև ոչ կործանարար վերահսկման, միկրո- և նանոկառուցվածքների բնութագրման, նյութագիտության, էլեկտրոնիկայի և կիրառական ֆիզիկայի ոլորտներում ԳԲՀ մոտակա դաշտի մեթոդի կիրառություններին։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, նյութագետների, ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է նոր էլեկտրաակտիվ և կոմպլեքսագոյացնող պոլիմերային նյութերի ստացման ընդհանուր գիտական սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պոլիմերների մոլեկուլային կառուցվածքի և դրանց էլեկտրական, էլեկտրաքիմիական ու կոմպլեքսագոյացման հատկությունների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են այն կառուցվածքային գործոնները, որոնք կարող են նպաստել պոլիմերային համակարգերում լիցքի տեղափոխմանը, էլեկտրոնային կամ իոնային հաղորդականության դրսևորմանը և արտաքին էլեկտրական ազդեցությունների նկատմամբ նյութի արձագանքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթին և դրանց դիրքին մակրոմոլեկուլային շղթայում, քանի որ այդ խմբերը կարող են պայմանավորել մետաղական իոնների կամ այլ մասնիկների հետ ընտրողական փոխազդեցությունը և կայուն համալիրների առաջացումը։ Հետազոտվում են ստացված նյութերի կառուցվածքային, ջերմային, օպտիկական, էլեկտրական և էլեկտրաքիմիական բնութագրերը՝ դրանց հատկությունների վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում ձևավորելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պոլիմերի քիմիական կառուցվածքի, մոլեկուլային կազմակերպման և ֆունկցիոնալ վարքի միջև օրինաչափությունների բացահայտումը։ Կոմպլեքսագոյացման հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր իոնների նկատմամբ նյութերի փոխազդեցության բնույթը, ընտրողականությունը և առաջացող պոլիմերային համալիրների կայունության ընդհանուր միտումները։ Էլեկտրաակտիվ հատկությունների վերլուծությունը կապված է արտաքին էլեկտրական կամ էլեկտրաքիմիական ազդեցության պայմաններում նյութի վիճակի փոփոխությունների և դրանց հնարավոր դարձելիության գնահատման հետ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են համադրվել պոլիմերային քիմիայի, ֆիզիկական քիմիայի, նյութագիտության և սպեկտրային ու էլեկտրաքիմիական հետազոտությունների ընդհանուր մոտեցումները։ Նման բազմաֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրությունն ունի կիրառական նշանակություն սենսորային համակարգերի, ընտրողական կապակցման նյութերի, էլեկտրաքիմիական սարքերի, թաղանթային համակարգերի և ժամանակակից ֆունկցիոնալ նյութագիտության այլ ուղղությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը նպատակաուղղված է կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտմանը և այնպիսի պոլիմերային համակարգերի գիտական հիմքերի ձևավորմանը, որոնք միավորում են էլեկտրաակտիվությունն ու կոմպլեքսագոյացման ունակությունը։