Հաշտարարության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական դատավարությունում

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է 1920–1921 թվականներին Զանգեզուրում տեղի ունեցած ազգային-ազատագրական պայքարի պատմությունը՝ բացահայտելով տարածաշրջանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական իրավիճակը այդ բարդ ու ճակատագրական ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է հայկական զինված դիմադրության կազմակերպմանը, ժողովրդի ինքնապաշտպանական պայքարին և այն առաջնորդներին, ովքեր կարևոր դեր են ունեցել Զանգեզուրի պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում են ռազմական գործողությունների ընթացքը, արտաքին և ներքին քաղաքական զարգացումները, ինչպես նաև բնակչության առօրյա դժվարություններն ու կամքի ուժը պատերազմի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Գարեգին Նժդեհի գործունեությանը, նրա գաղափարներին և ազգային պայքարի ռազմավարությանը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել տարածաշրջանի հետագա ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործությունը հիմնված է պատմական փաստերի, վավերագրերի և ուսումնասիրությունների վրա՝ ընթերցողին փոխանցելով ոչ միայն իրադարձությունների ընթացքը, այլ նաև ժամանակի հոգեբանական ու հայրենասիրական մթնոլորտը։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, ազգային պայքարներով և ռազմական անցյալով հետաքրքրվողների համար։

Տնտեսագիտություն

Անցումային տնտեսության պայմաններում հասարակության սոցիալական կառուցվածքը բնութագրվում է խորքային փոփոխություններով, որոնք առաջանում են կենտրոնացված պլանային տնտեսությունից դեպի շուկայական հարաբերություններ անցման հետևանքով, ինչի արդյունքում փոխվում են սոցիալական խմբերի կազմը, եկամուտների բաշխումը, զբաղվածության ձևերը և սոցիալական շարժունակության մակարդակը։ Այս փուլում ձևավորվում են նոր սոցիալական շերտեր՝ ձեռնարկատերեր, մասնավոր հատվածի աշխատողներ, փոքր և միջին բիզնեսի սեփականատերեր, ինչպես նաև ֆինանսական և ծառայությունների ոլորտի մասնագետներ, մինչդեռ նախկին համակարգում գերիշխող պետական հատվածի աշխատողների դիրքը աստիճանաբար փոխվում է և հաճախ ուղեկցվում է սոցիալական անորոշությամբ։ Միաժամանակ նկատվում է սոցիալական անհավասարության աճ, քանի որ եկամուտների բաշխումը դառնում է ավելի տարբերակված, իսկ բնակչության որոշ խմբեր կարող են հայտնվել աղքատության կամ սոցիալական խոցելիության մեջ՝ պայմանավորված աշխատանքի կորստով, գնաճով և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմների ոչ բավարար զարգացմամբ։ Անցումային տնտեսությունում կարևոր դեր է ստանում նաև միջին դասի ձևավորումը, որը հանդիսանում է սոցիալական կայունության հիմնական գործոններից մեկը, սակայն դրա ձևավորումը հաճախ դանդաղ և անհավասար գործընթաց է։ Զուգահեռաբար փոփոխվում են նաև կրթական և մասնագիտական պահանջները, ինչը նպաստում է սոցիալական շարժունակությանը՝ թույլ տալով որոշ անհատների բարձրանալ սոցիալական սանդուղքով, սակայն միաժամանակ առաջացնում է անհավասար հնարավորություններ տարբեր խմբերի միջև։ Ընդհանուր առմամբ, անցումային տնտեսությունում սոցիալական կառուցվածքը դառնում է ավելի դինամիկ, բազմաշերտ և երբեմն անկայուն, որտեղ սոցիալական հարաբերությունները ենթարկվում են շուկայի օրենքների ազդեցությանը և նոր տնտեսական իրականությանը հարմարվելու գործընթացին։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է սիլիկոնային պոլիմերների հիման վրա կոմպոզիտային նյութերի ստացման և դրանց սորբցիոն հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել պոլիմերային մատրիցի և տարբեր բաղադրիչների համադրման ազդեցությունը ստացված կոմպոզիտների կառուցվածքի, ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի և տարբեր նյութերի կլանման կարողության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիլիկոնային պոլիմերների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական և ջերմային կայունությունը, մակերևութային հատկությունները և կոմպոզիտների ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպոզիտների սինթեզի պայմաններին՝ բաղադրիչների հարաբերակցությանը, մշակման եղանակին, ջերմաստիճանին և այլ գործոններին, որոնք կարող են որոշել վերջնական նյութի կառուցվածքն ու հատկությունները։ Ստացված նյութերի ուսումնասիրության միջոցով կարող են գնահատվել դրանց խտությունը, ծակոտկենությունը, մակերևույթի բնութագրերը, մեխանիկական և ջերմային կայունությունը, ինչպես նաև քիմիական միջավայրերի նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է սորբցիոն հատկությունների հետազոտությունը՝ պարզելու համար, թե կոմպոզիտներն ինչ արդյունավետությամբ են կլանում գազային կամ լուծված նյութերը և ինչպես են այդ գործընթացի վրա ազդում նյութի կառուցվածքն ու արտաքին պայմանները։ Կարող են ուսումնասիրվել սորբցիայի արագությունը, հավասարակշռային կլանումը, ջերմաստիճանի և կոնցենտրացիայի ազդեցությունը, ինչպես նաև սորբցիոն գործընթացի կինետիկական և հավասարակշռային օրինաչափությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր կոմպոզիտային նմուշների համեմատական վերլուծություն՝ առավել բարձր սորբցիոն ակտիվություն և ընտրողականություն ունեցող նյութերի բացահայտման նպատակով։ Կարևոր է նաև սորբցիոն հատկությունների և կոմպոզիտների կառուցվածքային պարամետրերի միջև կապի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս նպատակային կերպով կարգավորել նյութի հատկությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել սիլիկոնային պոլիմերների հիմքով նոր ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների մշակմանը և դրանց կիրառական ներուժի գնահատմանը։ Նման նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել տարբեր միջավայրերից անցանկալի բաղադրիչների հեռացման, սորբցիոն և ֆիլտրացիոն համակարգերի, քիմիական տեխնոլոգիայի, շրջակա միջավայրի պաշտպանության և հատուկ նշանակության նյութերի մշակման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պոլիմերների քիմիայի, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Գրականություն

Ժողովածուն ներկայացնում է Վահան Թոթովենցի բազմաժանր ստեղծագործական ժառանգության կարևոր հատվածը՝ ընդգրկելով նրա պոետական, արձակ և պատմողական գործերը։ Այս գիրքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հեղինակի գրական աշխարհայացքի, գեղարվեստական մտածողության և մարդկային հոգեբանության խորքային ընկալումների մասին։ Թոթովենցը հայ գրականության ամենաինքնատիպ հեղինակներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները համատեղում են քնարականությունը, հուշագրական զգացողությունը, ազգային ողբերգության գիտակցումը և մարդկային ներաշխարհի նուրբ վերլուծությունը։ Ժողովածուում ընդգրկված պոեմները առանձնանում են հուզական բարձր լիցքով, պատկերավոր լեզվով և փիլիսոփայական շերտերով։ Դրանցում հաճախ արտահայտվում են հայրենիքի կորստի ցավը, մարդու միայնությունը, հիշողության ուժը և ժամանակի անողոք ընթացքը։ Վեպերն ու պատմվածքները պատկերում են արևմտահայ կյանքի առօրյան, գյուղական ու քաղաքային միջավայրը, մարդկային հարաբերությունները, մանկության հիշողությունները և պատմական ողբերգական իրադարձությունների ազդեցությունը մարդու ճակատագրի վրա։ Թոթովենցի արձակը աչքի է ընկնում կենդանի նկարագրություններով, հոգեբանական խորությամբ և ինքնակենսագրական տարրերով, որոնց շնորհիվ նրա հերոսները դառնում են իրական ու զգայական կերպարներ։ Հեղինակի ստեղծագործություններում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և մարդկային արժանապատվության թեման։ Նրա լեզուն հարուստ է ժողովրդական արտահայտություններով, պատկերային մտածողությամբ և զգացմունքային նրբերանգներով, ինչը ստեղծում է յուրահատուկ գրական մթնոլորտ։ Այս ժողովածուն կարևոր արժեք ունի հայ դասական գրականության մեջ, քանի որ այն մեկտեղում է Թոթովենցի տարբեր ստեղծագործական փուլերի աշխատանքները և հնարավորություն տալիս ընթերցողին ամբողջականորեն բացահայտել նրա գրական տաղանդը։ Գիրքը հետաքրքիր է ինչպես հայ դասական արձակի և պոեզիայի սիրահարների, այնպես էլ այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ճանաչել արևմտահայ գրականության հոգեբանական և մշակութային աշխարհը։

Մաթեմատիկա

Նյութը ներկայացնում է բարակ մագնիսական թաղանթների և օրգանական կիսահաղորդչային թաղանթների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցում՝ հիմնված մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակի կիրառման վրա։ Այն կենտրոնանում է այնպիսի նյութերի և կառուցվածքների հետազոտության վրա, որոնց հատկությունները մեծապես կախված են թաղանթի հաստությունից, մակերևույթի վիճակից, միկրոկառուցվածքից և էլեկտրամագնիսական արձագանքից։ Մոտակա դաշտի միկրոալիքային մանրադիտակը հնարավորություն է տալիս նյութը ուսումնասիրել ոչ միայն մակրոսկոպիկ մակարդակում, այլև շատ փոքր տարածական մասշտաբներում՝ բացահայտելով տեղային էլեկտրական, դիէլեկտրական, հաղորդական և մագնիսական հատկությունները։ Բարակ մագնիսական թաղանթների դեպքում հետազոտությունը կարող է կարևոր լինել մագնիսական փոխազդեցությունների, մագնիսական դոմենների, անիզոտրոպիայի, մագնիսական կորուստների և արտաքին դաշտի ազդեցության ուսումնասիրության համար։ Նման նյութերը լայն կիրառություն ունեն տվյալների պահպանման, սպինտրոնիկայի, մագնիսական սենսորների և միկրոէլեկտրոնիկայի ոլորտներում։ Օրգանական կիսահաղորդչային թաղանթների ուսումնասիրությունն իր հերթին կապված է օրգանական էլեկտրոնիկայի, ճկուն էլեկտրոնային սարքերի, օրգանական տրանզիստորների, լուսազգայուն համակարգերի և նոր սերնդի սենսորների զարգացման հետ։ Այս նյութերում էլեկտրական հատկությունները կարող են զգալիորեն փոխվել՝ կախված մոլեկուլների դասավորվածությունից, թաղանթի կառուցվածքային միատարրությունից, արատների առկայությունից և մակերևութային կամ միջշերտային երևույթներից։ Մոտակա դաշտի մեթոդի կարևոր առավելությունն այն է, որ այն թույլ է տալիս ստանալ տեղային տեղեկատվություն՝ առանց բացառապես ամբողջ նմուշի միջինացված բնութագրերի վրա հիմնվելու։ Այդպիսի մոտեցումը հատկապես արժեքավոր է բարակ թաղանթների դեպքում, քանի որ նույնիսկ շատ փոքր կառուցվածքային տարբերությունները կարող են հանգեցնել նյութի ֆիզիկական հատկությունների էական փոփոխության։ Ուսումնասիրությունը, հետևաբար, գտնվում է կիրառական ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի, նյութագիտության, միկրոէլեկտրոնիկայի և սկանավորող մանրադիտակային մեթոդների հատման կետում և կարող է հետաքրքրել ինչպես հիմնարար հետազոտություններով զբաղվող մասնագետներին, այնպես էլ նոր էլեկտրոնային ու մագնիսական սարքերի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ներկայացվող մոտեցումը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս կապ հաստատել նյութի միկրոսկոպիկ կառուցվածքի և դրա իրական գործառնական հատկությունների միջև՝ ավելի լավ հասկանալու բարակ թաղանթներում ընթացող տեղային ֆիզիկական գործընթացները։

Գրականություն

Այս գիրքը նվիրված է ռուս գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Լեոնիդ Անդրեևի արձակի պոետիկայի առանձին առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, պատմողական կառուցվածքի, կերպարների ստեղծման, լեզվական արտահայտչամիջոցների և կոմպոզիցիոն լուծումների այն կողմերը, որոնք ձևավորում են նրա արձակի յուրահատուկ ոճն ու գեղարվեստական աշխարհը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Անդրեևի ստեղծագործություններում իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, հոգեբանական լարվածության արտահայտմանը, մարդու գոյության, միայնության, վախի, տագնապի և բարոյական ընտրության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հեղինակային պատկերները, խորհրդանշական մոտիվները, հակադրությունները, կրկնությունները և այլ պոետիկական միջոցներ մասնակցում ստեղծագործությունների իմաստային կառուցվածքի ձևավորմանը։ Քննարկվում են նաև պատմողի դիրքորոշումը, հեղինակային խոսքի և հերոսների ներքին խոսքի փոխազդեցությունը, նկարագրության ու գործողության հարաբերակցությունը և հոգեբանական վիճակների փոխանցման եղանակները։ Աշխատությունը կարևոր է Անդրեևի արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունները խորությամբ ընկալելու համար, քանի որ այն ուշադրությունը կենտրոնացնում է ոչ միայն ստեղծագործությունների թեմատիկ բովանդակության, այլև այն ձևերի ու մեթոդների վրա, որոնց միջոցով այդ բովանդակությունը վերածվում է գրական գեղարվեստական աշխարհի։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, ռուս գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ռուսական արձակի զարգացման, մոդեռնիստական գեղագիտության և հեղինակի անհատական ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկություններով։