Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ =Летопись армянской печати: Библиографический указатель =Armenian printed publications: Bibliographic list

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բայական հիմքերի բառակազմական արժեքի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ոչ բայական բաղադրությունների կազմության և կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Գրքում վերլուծվում են բայական հիմքերի մասնակցությամբ կազմվող բառերի ձևավորման օրինաչափությունները, դրանց իմաստային և ձևաբանական հատկանիշները, ինչպես նաև բառակազմական գործընթացներում բայական հիմքերի գործառույթներն ու հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է ոչ բայական բաղադրությունների տեսակները, դրանց կազմության սկզբունքները և կիրառության առանձնահատկությունները՝ հիմնվելով ժամանակակից հայերենի հարուստ լեզվական նյութի վրա։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է հայերենի բառապաշարի զարգացման, բառակազմության տեսական հիմնահարցերի և լեզվական կառուցվածքների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայոց լեզվի մասնագետներին, դասախոսներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայերենի բառակազմության ու քերականության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին:

Տնտեսագիտություն

Շուկան տնտեսության այն կազմակերպված համակարգն է, որտեղ տեղի է ունենում ապրանքների, ծառայությունների և արտադրական գործոնների ազատ փոխանակում՝ առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության հիման վրա։ Շուկայի ֆունկցիաները արտահայտում են այն հիմնական դերերը, որոնք այն կատարում է տնտեսության մեջ։ Առաջին կարևոր ֆունկցիան կարգավորիչ ֆունկցիան է, որի միջոցով շուկան հավասարակշռում է առաջարկը և պահանջարկը՝ ձևավորելով գներ և ուղղելով ռեսուրսների բաշխումը։ Երկրորդը տեղեկատվական ֆունկցիան է, քանի որ գները հանդիսանում են ազդանշաններ, որոնք տեղեկություն են տալիս արտադրողներին և սպառողներին շուկայի վիճակի մասին։ Երրորդը խթանող ֆունկցիան է, որը նպաստում է արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, նորարարություններին և մրցունակության աճին։ Չորրորդը միջնորդական ֆունկցիան է, քանի որ շուկան կապ է ստեղծում արտադրողների և սպառողների միջև։ Հինգերորդը վերահսկող ֆունկցիան է, որը գնահատում է արտադրողների գործունեությունը՝ շահույթի կամ վնասի միջոցով։ Շուկայի խնդիրները կապված են նրա արդյունավետ գործունեության ապահովման հետ, մասնավորապես՝ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխման, մրցակցության պահպանման, գների կայունացման և տնտեսական հավասարակշռության ապահովման հետ։ Միևնույն ժամանակ, շուկան կարող է բախվել նաև խնդիրների՝ ինչպիսիք են մոնոպոլիաները, գների տատանումները, սոցիալական անհավասարությունը և արտաքին ազդեցությունները, որոնք պահանջում են պետական կարգավորում։ Այսպիսով, շուկայի ֆունկցիաներն ու խնդիրները միասին ձևավորում են տնտեսական համակարգի գործունեության հիմքը և որոշում նրա արդյունավետությունը։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայոց գորգագործական մշակույթի պատմազգագրական ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով գորգագործությունը որպես հայկական ժողովրդական մշակույթի կարևորագույն և բազմաշերտ դրսևորում։ Հետազոտության շրջանակում գորգը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կենցաղային օգտագործման առարկա կամ գեղարվեստական ստեղծագործություն, այլև որպես պատմական հիշողություն, սոցիալական հարաբերություններ, աշխարհընկալում, հավատալիքներ և գեղագիտական պատկերացումներ արտահայտող մշակութային արժեք։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հայկական գորգագործության ձևավորման և զարգացման պատմությանը, տարբեր ժամանակաշրջաններում դրա տարածման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև հայկական բնակավայրերում և պատմազգագրական շրջաններում ձևավորված գորգագործական ավանդույթների տարբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գորգերի պատրաստման տեխնոլոգիային՝ թելի և ներկանյութերի ընտրությանը, հենքի ու միջնաթելի պատրաստմանը, գործելու եղանակներին, հանգույցների տեսակներին և գորգի վերջնական հարդարմանը։ Այս տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական ավանդույթների առանձնահատկությունները և հասկանալու, թե ինչպես են բնական պայմանները, հասանելի հումքը և արհեստագործական փորձը ազդել գորգերի ձևավորման վրա։ Աշխատության կարևոր բաժիններից կարող է լինել գորգերի զարդանախշերի և պատկերային համակարգի քննությունը։ Հայկական գորգերին բնորոշ երկրաչափական, բուսական, կենդանական և խորհրդանշական մոտիվները կարող են դիտարկվել որպես ավանդական պատկերացումների արտահայտություն։ Առանձին նախշերի և հորինվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ դրանց հնարավոր խորհրդանշական իմաստներին, ինչպես նաև պարզել, թե ինչպես են դրանք փոխանցվել սերնդեսերունդ և փոփոխվել տարբեր տարածաշրջաններում։ Գույների ընտրությունը ևս կարևոր բաղադրիչ է․ բնական ներկանյութերի օգտագործումը, գունային համադրությունները և դրանց կայունությունը կապված են ինչպես տեխնոլոգիական գիտելիքների, այնպես էլ տեղական գեղագիտական նախասիրությունների հետ։ Պատմազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գորգագործությունը կապել գյուղական և քաղաքային համայնքների առօրյա կյանքի հետ։ Գորգերի արտադրությունը հաճախ իրականացվել է ընտանիքի և համայնքի շրջանակներում՝ փոխանցվելով հիմնականում ավանդական ուսուցման միջոցով։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև գորգագործության մեջ կանանց դերը, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը, հմտությունների փոխանցման մեխանիզմները և գորգագործության նշանակությունը ընտանիքի տնտեսական կյանքում։ Գորգագործական մշակույթը կարող էր ունենալ նաև ծիսական և սոցիալական նշանակություն․ գորգերը օգտագործվել են բնակարանի ձևավորման, օժիտի, նվիրատվության, հարսանեկան արարողությունների և այլ կարևոր իրադարձությունների ժամանակ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են առանձնացվել նաև գորգերի տարբեր գործառույթները՝ կենցաղային, դեկորատիվ, ծիսական, խորհրդանշական և տնտեսական։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ հայկական գորգերի տեղական դպրոցներին և տարածաշրջանային առանձնահատկություններին՝ ուսումնասիրելով դրանց ձևավորման վրա աշխարհագրական, պատմական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը։ Գորգերի զարդանախշերի, տեխնիկական առանձնահատկությունների և հորինվածքային լուծումների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել առանձին ավանդույթներ և հետևել դրանց փոխազդեցություններին։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ հարևան ժողովուրդների մշակույթների հետ շփումներին՝ առանց հայկական գորգագործության ինքնատիպ առանձնահատկությունները անտեսելու։ Հետազոտության կարևորությունը պայմանավորված է նաև գորգագործական ժառանգության պահպանության խնդրով։ Ավանդական տեխնոլոգիաների, նախշերի և արհեստագործական գիտելիքների փոխանցումը կարևոր է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության շարունակականության համար։ Հին գորգերի ուսումնասիրությունը, փաստագրումը, հավաքագրումը և գիտական դասակարգումը կարող են նպաստել դրանց պատմական ու մշակութային արժեքի պահպանմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, ժողովրդական արվեստի ուսումնասիրողներին, թանգարանային մասնագետներին և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հայոց գորգագործությունը ներկայացնում է որպես նյութական և ոչ նյութական մշակույթի ամբողջական համակարգ, որտեղ միավորվում են արհեստագործական գիտելիքը, գեղարվեստական մտածողությունը, տարածաշրջանային ավանդույթները, սոցիալական հարաբերությունները և խորհրդանշական պատկերացումները՝ բացահայտելով գորգի կարևոր տեղը հայ ժողովրդի պատմամշակութային ժառանգության մեջ։

Տնտեսագիտություն

։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում է այն, թե ինչպես կարող են գյուղատնտեսական արտադրողները (ֆերմերները, գործարարները, գյուղացիական համայնքները) արդյունավետ օգտագործել խորհրդատվական ծառայությունները իրենց գործունեության բարելավման համար՝ սկսած տեխնոլոգիական խորհրդատվությունից մինչև ֆինանսական, մարքեթինգային ու կառավարչական հարցերում աջակցություն։ Հեղինակները ներկայացնում են ագրարային խորհրդատվական գործի կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, մոդելները և մեթոդները, որոնք կիրառվում են տարբեր երկրներում՝ ընդգծելով այնպիսի գործոններ, որոնք բխում են Հայաստանի գյուղատնտեսության առանձնահատկություններից։ Նրանք ուսումնասիրում են գյուղատնտեսության մեջ խորհրդատվական ծառայությունների դերը՝ որպես տնտեսության զարգացման կարևոր գործիք, որն օգնում է ֆերմերներին բարելավել արտադրության արդյունավետությունը, օգտագործել նորարարական տեխնոլոգիաներ, բարձրացնել արտադրանքի որակը և հասնել բարձր եկամուտների։ Գիրքը ներառում է նաև խորհրդատվական ծառայությունների տարբեր մոդելների վերլուծություն՝ պետական, մասնավոր և ոչ-for-profit ոլորտներում, որտեղ ընդգծվում է գյուղատնտեսական խորհրդատվության առաջընթացի ուղիները և հնարավորությունները, այդ թվում՝ համայնքային զարգացումը, գյուղատնտեսական ընկերությունների մոդելները և սոցիալական ենթակառուցվածքների զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Գիրքը նաև քննարկում է ագրարային ոլորտում խորհրդատվական կազմակերպությունների զարգացման ռազմավարությունները՝ թե ինչպես կարող են այս ոլորտի մասնագետները համագործակցել ֆերմերների հետ՝ հասնելու հարմարավետ աշխատանքային պայմանների ստեղծմանը, վերապատրաստմանը և ժամանակակից գիտելիքների փոխանցմանը։ Փանոսյանը և նրա համահեղինակները ներկայացնում են որոշ հիմնական մարտահրավերներ, որոնց բախվում են ագրարային խորհրդատվության կազմակերպումները՝ սահմանափակ ռեսուրսներ, շուկայի անհավասարություն, տեղեկատվության հասանելիության խնդիրներ, և առաջարկում են համապատասխան լուծումներ՝ գյուղատնտեսության մեջ խորհրդատվական կառույցների ուժեղացման ու բարելավման համար։ Գիրքը հատկապես նպատակ ունի գործատուներին, գյուղատնտեսների ու համաշխարհային տնտեսական գործընթացներում ներգրավված մասնագետներին մատուցել գործնական և գիտական տեղեկատվություն, ինչպես նաև ծառայում է որպես ուսումնական նյութ բակալավրի և մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսություն, գյուղատնտեսություն և գյուղական զարգացման խնդիրներ։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական դիրքի և քաղաքական-մշակութային զարգացման վերլուծությանը Բյուզանդական կայսրության և Արևելքի քաղաքակրթական համակարգերի միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ ընդգծելով Հայաստանի դերը որպես սահմանային և միջնորդական տարածք տարբեր քաղաքակրթությունների փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են այն քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործոնները, որոնք պայմանավորել են Հայաստանի հարաբերությունները Բյուզանդիայի, Պարսկական աշխարհի և հետագայում իսլամական խալիֆայությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է երկիրը մշտապես գտնվել մեծ կայսրությունների ազդեցության խաչմերուկում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային փոխանակումների գործընթացներին, եկեղեցական ինստիտուտների դերին, ինչպես նաև հայկական ինքնության պահպանման մեխանիզմներին արտաքին քաղաքական ճնշումների պայմաններում։ Վերլուծվում են նաև վարչական համակարգերի, իրավական ավանդույթների և սոցիալական կառուցվածքների փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորել են հայկական միջնադարյան հասարակության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը ոչ միայն ենթարկվել է արտաքին ազդեցությունների, այլ նաև ակտիվորեն մասնակցել է տարածաշրջանային քաղաքական և մշակութային գործընթացներին՝ հանդես գալով որպես կամուրջ Արևմուտքի և Արևելքի միջև։

Այլ առարկաներ

«Բանբեր Հայաստանի գրադարանների» գիտամեթոդական հանդեսի 2017 թվականի N 2 թողարկումը հանդիսանում է Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից հրատարակվող պարբերական շարքի բաղկացուցիչ մաս, որը նպատակ ունի ներկայացնել գրադարանային-տեղեկատվական ոլորտի արդի խնդիրները, զարգացումները և գիտամեթոդական ուսումնասիրությունները։ Հանդեսը ներառում է հոդվածներ գրադարանագիտության, մատենագիտության, գրքագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և մշակութային ժառանգության պահպանության վերաբերյալ՝ ընդգծելով ոլորտի տեսական և գործնական զարգացման ուղղությունները։ Բանբեր Հայաստանի գրադարանների-ում անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական գրադարանային համակարգի գործունեությանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացման խնդիրներին, ինչպես նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությանը և դրա հնարավոր կիրառմանը Հայաստանի պայմաններում։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական հարթակ գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական մասնագետների և հետազոտողների համար՝ ապահովելով գիտական հաղորդակցության և փորձի փոխանակման հնարավորություն։ Այն կարևոր դեր ունի Հայաստանի գրադարանային գործի արդիականացման, տեղեկատվական համակարգերի զարգացման և մշակութային ժառանգության հանրահռչակման գործընթացներում։