Հայաստանի ազգային գրադարանի 2013 թ. ծրագիրը

Lեզվաբանություն

Այս գիրքը նվիրված է խոսքի առոգանության և դրա միջոցով իմաստի փոխանցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացատրելով, թե ինչպես են ձայնի բարձրությունը, շեշտադրումը, դադարները, տոնայնությունը և հնչերանգը ձևավորում խոսքի արտահայտչականությունն ու ազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում է, որ նույն բառերն ու նախադասությունները տարբեր առոգանությամբ կարող են ստանալ տարբեր իմաստային և հուզական երանգներ՝ փոխելով խոսքի ընկալումը և հաղորդակցական ազդեցությունը։ Հեղինակը քննարկում է բանավոր խոսքի կառուցվածքը, հնչյունային համակարգի դերը, խոսքի ռիթմը և ինտոնացիոն միջոցների կիրառությունը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև դերասանական խոսքին, հրապարակային ելույթներին, մանկավարժական հաղորդակցությանը և առօրյա խոսակցական միջավայրում ճիշտ առոգանության կարևորությանը։ Գիրքը համադրում է տեսական լեզվաբանական վերլուծությունը և գործնական օրինակները՝ օգնելով զարգացնել արտահայտիչ, հստակ և ազդեցիկ խոսքի հմտություններ։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, ուսուցիչների, դերասանների, լրագրողների, հաղորդավարների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են կատարելագործել բանավոր հաղորդակցության մշակույթը և խորությամբ հասկանալ խոսքի հնչերանգային առանձնահատկությունները։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է խաղողի Այվազյանի մուսկատենի և Անահիտ սորտերի վազերի բեռնվածության ու էտի երկարության ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ շիվերի աճի, զարգացման և բերքատվության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի ագրոտեխնիկական պայմաններ, որոնց դեպքում հնարավոր է արդյունավետ կարգավորել վազի վեգետատիվ և գեներատիվ զարգացման հարաբերակցությունը, ապահովել բարձր ու կայուն բերքատվություն և միաժամանակ պահպանել ստացվող բերքի որակական հատկանիշները։ Էտի երկարությունը և վազի բեռնվածությունը խաղողագործության կարևորագույն ագրոտեխնիկական գործոններից են, քանի որ դրանց ճիշտ ընտրությունից մեծապես կախված են շիվերի աճի ինտենսիվությունը, աչքերի ու ծաղկաբույլերի զարգացումը, բերքատու շիվերի քանակը, ողկույզների ձևավորումը և ընդհանուր բերքատվությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր բեռնվածության և էտի երկարության պայմաններում ինչպես են փոխվում շիվերի աճի ու զարգացման ցուցանիշները, ինչ ազդեցություն են ունենում այդ գործոնները վազի կենսաբանական հավասարակշռության և բերքի ձևավորման վրա։ Չափազանց ցածր բեռնվածության պայմաններում վազը կարող է ցուցաբերել ուժեղ վեգետատիվ աճ, մինչդեռ բարձր բեռնվածությունը կարող է հանգեցնել շիվերի աճի թուլացման, բերքի հասունացման դանդաղեցման և բույսի ընդհանուր արտադրողականության նվազման։ Հետևաբար անհրաժեշտ է գտնել յուրաքանչյուր սորտի համար օպտիմալ բեռնվածություն և էտի այնպիսի երկարություն, որը կհամապատասխանի տվյալ բույսի կենսաբանական առանձնահատկություններին և աճեցման պայմաններին։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն շիվերի երկարության և աճի արագության, դրանց հասունացման, բերքատու շիվերի թվի, պտղաբերության գործակիցների, ողկույզների քանակի և չափերի, մեկ վազից ստացվող բերքի ու միավոր մակերեսի բերքատվության ցուցանիշները։ Միաժամանակ սորտերի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե Այվազյանի մուսկատենին և Անահիտին բնորոշ ինչ առանձնահատկություններ են դրսևորվում տարբեր էտի և բեռնվածության պայմաններում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ խաղողի բարձր բերքատվությունը պետք է զուգակցվի վազի բնականոն աճի և հետագա տարիներին նրա արտադրողականության պահպանման հետ։ Վազի չափից ավելի ծանրաբեռնվածությունը կարող է բացասաբար անդրադառնալ ոչ միայն ընթացիկ բերքի, այլև հաջորդ տարվա բերքատվության ձևավորման վրա, իսկ սխալ ընտրված էտի երկարությունը կարող է խախտել բույսի սննդային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Ուստի ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ խաղողի այգիներում էտի համակարգի կատարելագործման, վազերի օպտիմալ բեռնվածության որոշման և տվյալ սորտերի համար առավել արդյունավետ ագրոտեխնիկական միջոցառումների ընտրության գործում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ գնահատելու էտի երկարության և բեռնվածության դերը խաղողի շիվերի աճի ու բերքատվության ձևավորման գործընթացում և կարող է օգտակար լինել ինչպես խաղողագործության ոլորտի մասնագետների, այնպես էլ համապատասխան մասնագիտական և գիտական ուսումնասիրություններով հետաքրքրվողների համար։

Քաղաքագիտություն

Գիրքը նվիրված է կոնֆլիկտային հաղորդակցությունների և տեղեկատվական անվտանգության փոխկապակցված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից տեղեկատվական հասարակության պայմաններում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հաղորդակցական հակամարտությունների առաջացման պատճառները, տեղեկատվության տարածման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը հասարակական, քաղաքական ու կազմակերպական գործընթացների վրա։ Ներկայացվում են տեղեկատվական ազդեցության, քարոզչության, ապատեղեկատվության և հոգեբանական ներգործության հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանցից բխող անվտանգության մարտահրավերները։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է տեղեկատվական ռիսկերի գնահատման, հաղորդակցական ճգնաժամերի կառավարման, տեղեկատվական համակարգերի պաշտպանության և տեղեկատվական միջավայրի կայունության ապահովման ժամանակակից մոտեցումներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատվական անվտանգության, ռազմավարական հաղորդակցության և մեդիա հետազոտությունների ոլորտներում՝ միավորելով տեսական վերլուծությունն ու գործնական կիրառությունները։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տեղեկատվական անվտանգության մասնագետների, քաղաքագետների, հաղորդակցության հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տեղեկատվական հակամարտությունների և անվտանգության արդի խնդիրներով։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Գրականություն

Գրքում ներկայացվում է արևմտահայ նորավեպի զարգացումը 1880–1910-ական թվականներին՝ ուշադրություն դարձնելով ժանրի պատմությանը և տեսությանը, վերլուծվում են պատմական, սոցիալական և մշակութային պայմանները, որոնք ազդել են նորավեպի առաջացման և տարածման վրա, ներկայացվում են հիմնական հեղինակները, նրանց ստեղծագործական սկզբունքները և թեմատիկ ուղղվածությունը, ուսումնասիրվում է ժանրի կառուցվածքը, կերպարային զարգացումը, սյուժետային և ժամանակագրական լուծումները, ինչպես նաև սիմվոլիզմի, ռեալիզմի և ժամանակակից գրական հոսանքների ազդեցությունը արևմտահայ գրականության վրա, քննարկվում է լեզվական և ոճաբանական առանձնահատկությունները, վերլուծվում է ընթերցողի ընկալման դերը և հասարակական արձագանքը այդ ստեղծագործություններին, գիրքը համադրական կերպով դիտարկում է արևմտահայ և արևելահայ նորավեպի տարբերություններն ու կապերը, մատուցում է տեսական եզրակացություններ ժանրի զարգացման, առանձնահատկությունների և զարգացման հեռանկարների վերաբերյալ, և նախատեսված է գրականագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը ուսումնասիրում է «աճի բևեռներ» և «աճի կենտրոններ» հայեցակարգերի կիրառությունը Հայաստանի Հանրապետության տարածաշրջանային զարգացման գործընթացներում՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը և գործնական նշանակությունը տարածքային անհավասարակշռությունների նվազեցման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են այն տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք նպաստում են որոշ քաղաքների և տարածաշրջանների արագ զարգացմանը՝ դրանք վերածելով տնտեսական ակտիվության կենտրոնների։ Հեղինակը դիտարկում է ենթակառուցվածքների զարգացումը, ներդրումային միջավայրը, մարդկային կապիտալի բաշխվածությունը և պետական քաղաքականության ուղղությունները՝ որպես հիմնական գործիքներ տարածքային աճի բևեռների ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևանի և մարզային քաղաքների միջև զարգացման անհամաչափություններին, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է խթանել մարզերի տնտեսական ակտիվացումը և բնակչության կայուն զբաղվածությունը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձը, տարածքային զարգացման մոդելները և դրանց ադապտացման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում՝ ընդգծելով ռազմավարական պլանավորման և պետական քաղաքականության դերը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտության, աշխարհագրության, պետական կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար։