Հայաստանի ազգային գրադարանի նյութերի թվայնացման նոր փուլը (OCR)

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական անալիզի և ֆունկցիաների տեսության կարևոր ուղղություններից մեկին՝ դասական համակարգերով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆունկցիաների ներկայացումները տարբեր դասական օրթոգոնալ համակարգերով, շարքերի մասնակի գումարների վարքը և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է ապահովել դրանց զուգամիտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կետային, գրեթե ամենուր և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում զուգամիտության հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև շարքերի գումարելիության և ներկայացման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է ֆունկցիայի հատկությունների և նրա ընդլայնման գործակիցների միջև կապը՝ պարզաբանելու համար, թե ինչպիսի պայմաններ կարող են ազդել ստացված շարքի զուգամիտության բնույթի վրա։ Ուսումնասիրվում են դասական օրթոգոնալ համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջոցով ֆունկցիաների ներկայացման հնարավորությունները և համապատասխան մասնակի գումարների գնահատման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն դեպքերին, երբ սովորական զուգամիտությունը խախտվում է կամ պահանջվում են լրացուցիչ սահմանափակումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ որոշել կիրառվող թեորեմների և չափանիշների գործողության սահմանները։ Հետազոտության ընթացքում կիրառվում են իրական և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդներ, ինտեգրալային գնահատումներ, օրթոգոնալության հատկություններ և շարքերի տեսության այլ գործիքներ։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն մաքուր մաթեմատիկայի տեսանկյունից, այլև ֆունկցիաների մոտարկման, ներդաշնակ անալիզի և տարբեր մաթեմատիկական մոդելներում ֆունկցիոնալ ներկայացումների կիրառման համար։ Աշխատությունը նպաստում է դասական համակարգերով շարքերի վարքի վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը, զուգամիտության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ուսումնասիրությանը և օրթոգոնալ ընդլայնումների տեսության հետագա զարգացմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ և ներդաշնակ անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի ու ֆունկցիաների տեսության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ կոմպլեքս անալիզում ինտեգրալային ներկայացումների տեսական հիմքերի և դրանց որոշ կիրառությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մի քանի կոմպլեքս փոփոխականներից կախված ֆունկցիաների հատկությունները, դրանց ինտեգրալային ներկայացման եղանակները և համապատասխան բանաձևերի կառուցման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հոլոմորֆ ֆունկցիաների հետազոտմանը, բազմաչափ տիրույթների երկրաչափական առանձնահատկություններին և ինտեգրալային միջուկների կիրառմանը տարբեր մաթեմատիկական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Վերլուծվում են ինտեգրալային բանաձևերի ստացման պայմանները, դրանց ընդհանրացման հնարավորությունները և ֆունկցիաների վարքի ու կանոնավորության վերաբերյալ գնահատումների ստացման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև բազմաչափ կոմպլեքս անալիզի գործիքների կիրառությունները մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների, սահմանային խնդիրների և հարակից վերլուծական խնդիրների ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու ինտեգրալային մեթոդների դերի մասին մի քանի կոմպլեքս փոփոխականների ֆունկցիաների տեսության զարգացման մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կոմպլեքս անալիզի, ֆունկցիաների տեսության, մաթեմատիկական անալիզի և դիֆերենցիալ հավասարումների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Փիլիսոփայություն

Դավիթ Անհաղթ. Հոդվածների ժողովածու-ը փիլիսոփայական և գիտական ուսումնասիրությունների ժողովածու է, որը նվիրված է Դավիթ Անհաղթին՝ հայ միջնադարյան փիլիսոփայական մտքի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին, աշխատությունում ընդգրկված են նրա փիլիսոփայական գաղափարների, տրամաբանության և իմացաբանության վերաբերյալ տարբեր հեղինակների ուսումնասիրություններ և մեկնաբանություններ, միաժամանակ վերլուծվում են Դավիթ Անհաղթի տեղն ու դերը անտիկ և միջնադարյան փիլիսոփայական ավանդույթի մեջ, նրա ազդեցությունը հայ փիլիսոփայական դպրոցի ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա գաղափարների կապը հունական փիլիսոփայության՝ հատկապես Արիստոտելի ավանդույթի հետ, հատուկ ուշադրություն է դարձվում տրամաբանության, իմացության տեսության և բարոյագիտության հիմնախնդիրներին, աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորելու համակարգված պատկերացում Դավիթ Անհաղթի փիլիսոփայական ժառանգության և նրա գիտական նշանակության մասին հայ և համաշխարհային մտքի պատմության մեջ։

Պատմություն

Այս տեղեկատու բնույթի հրատարակությունը նվիրված է 2014 թվականին լրացող և այդ տարվա ընթացքում նշվող հիշարժան տարեթվերի, կարևոր պատմական իրադարձությունների, նշանավոր անձանց ծննդյան ու մահվան տարելիցների և հասարակական, մշակութային ու գիտական նշանակություն ունեցող տարեդարձերի ներկայացմանը։ Նյութը կառուցված է ժամանակագրական սկզբունքով և կարող է ծառայել որպես հարմար տեղեկատու՝ տարբեր ոլորտների կարևոր ամսաթվերի արագ որոնման և հիշատակման համար։ Հավաքածուում ընդգրկված տարեթվերը հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու հայ և համաշխարհային պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձություններին՝ ընդգծելով դրանց պատմական նշանակությունն ու հետագա զարգացման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ տեղ կարող է հատկացվել Հայաստանի պատմության, հայ մշակույթի, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի հետ կապված հոբելյաններին։ Միաժամանակ ներկայացվում են համաշխարհային նշանակություն ունեցող քաղաքական, ռազմական, գիտական և մշակութային իրադարձությունների տարելիցներ, ինչպես նաև տարբեր երկրների ու ժողովուրդների պատմության մեջ կարևոր դեր ունեցած անձանց հոբելյանական ամսաթվերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմության և մշակույթի վերաբերյալ դասերի, միջոցառումների, ցուցահանդեսների, գրադարանային և կրթական աշխատանքների կազմակերպման ժամանակ։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հիշել որոշակի ամսաթվեր, այլև դրանց միջոցով բացահայտել պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությունը և տարբեր դարաշրջանների կարևոր իրադարձությունների շարունակական ազդեցությունը։ Տեղեկատուի գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում է տարբեր բնագավառների հիշարժան ամսաթվեր և կարող է օգտագործվել որպես օժանդակ նյութ ուսուցիչների, գրադարանավարների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, ուսանողների և հետազոտողների կողմից։ Հրատարակությունը հատկապես հարմար է տարեդարձերի և հոբելյանների հետ կապված միջոցառումների նախապատրաստման, թեմատիկ դասախոսությունների ու զեկուցումների կազմման, ինչպես նաև պատմական և մշակութային հիշողության պահպանման նպատակով։

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են օպտիմալացման հիմնական մեթոդները՝ գծային ծրագրավորում, սահմանափակված և անսահմանափակ օպտիմալացում, Լագրանժի բազմապատկիչների մեթոդը, ինչպես նաև թվային մոտարկման որոշ ալգորիթմներ։ Բացի այդ, քննարկվում են խաղերի տեսության հիմնական հասկացությունները՝ երկու խաղացողների խաղեր, զրո գումարով խաղեր, Նեշի հավասարակշռություն և ռազմավարությունների ընտրություն։ Ձեռնարկը ցույց է տալիս, թե ինչպես են մաթեմատիկական մոդելները կիրառվում տնտեսագիտության, կառավարման, ինժեներական համակարգերի և որոշումների վերլուծության մեջ՝ նպաստելով բարդ իրավիճակներում արդյունավետ լուծումներ գտնելուն։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Յաքուփ Քադրի Քարաօսմանօղլուի արձակի գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ քեմալական գաղափարախոսության արտացոլմանը նրա ստեղծագործություններում։ Հետազոտության շրջանակում գրողի արձակը դիտարկվում է Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման, հասարակական վերափոխումների և ազգային ինքնության կառուցման պատմաքաղաքական համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է այն գաղափարները, արժեքներն ու հասարակական պատկերացումները, որոնք գրական կերպով արտահայտում են հանրապետականացման, աշխարհիկացման, ազգային պետության ձևավորման և հասարակության արդիականացման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գաղափարախոսական դրույթները վերածվում են գեղարվեստական նյութի՝ արտահայտվելով կերպարների, նրանց փոխհարաբերությունների, հակասությունների, աշխարհայացքի և վարքագծի միջոցով։ Կարևորվում է նաև գրողի վերաբերմունքը ավանդական և նորացող հասարակության հակադրությանը, քանի որ այդ հակադրության միջոցով ներկայացվում են Թուրքիայի սոցիալական ու մշակութային փոփոխությունների բարդությունները։ Արձակ ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև անհատի և պետության, ավանդույթի և արդիականության, գյուղի և քաղաքի, կրթության և հասարակական առաջընթացի փոխհարաբերությունները։ Աշխատանքը միաժամանակ անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես է գրականությունը դառնում տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական գաղափարների արտահայտման միջոց և ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով է հեղինակը ներկայացնում ազգային վերափոխման գործընթացը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել թուրքագիտությամբ, գրականագիտությամբ, պատմությամբ և քաղաքական գաղափարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի Հանրապետության վաղ շրջանի մշակութային ու գրական զարգացումներով։