Հայաստանը լիբանանահայ մամուլում 1988-1998 թվականներին

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցության օպտիմալացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի և հարկային բեռի արդար բաշխման համատեքստում։ Հետազոտության թեման գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության շրջանակում ուսումնասիրվել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում, իսկ պաշտպանությունը տեղի է ունեցել 2010 թվականին։ Աշխատության կենտրոնում հարկային համակարգի կառուցվածքի այնպիսի համադրության ձևավորման խնդիրն է, որի դեպքում ուղղակի և անուղղակի հարկերը միաժամանակ կապահովեն պետական եկամուտների կայունությունը, տնտեսական գործունեության խթանումը և հարկային արդարության սկզբունքի պահպանումը։ Ուղղակի հարկերը հիմնականում կապված են եկամուտների, շահույթի և գույքի հարկման հետ, մինչդեռ անուղղակի հարկերը գանձվում են ապրանքների և ծառայությունների շրջանառության կամ սպառման միջոցով և դրանց տնտեսական բեռը մեծապես փոխանցվում է վերջնական սպառողին։ Հետևաբար դրանց հարաբերակցությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, այնպես էլ բնակչության գնողունակության և սոցիալական բարեկեցության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի տեսակարար կշիռները ՀՆԱ-ում և պետական բյուջեի հարկային եկամուտներում, դրանց փոփոխության դինամիկան, հարկային դրույքաչափերի ազդեցությունը, հարկման բազայի ընդլայնման հնարավորությունները և հարկային վարչարարության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, որ անուղղակի հարկերի չափազանց մեծ տեսակարար կշիռը կարող է մեծացնել սպառողների վրա ընկնող հարկային բեռը, բարձրացնել ապրանքների և ծառայությունների գները և սահմանափակել ներքին պահանջարկը։ Աշխատանքում կարևոր ուղղություն է հարկային համակարգի կառուցվածքային հավասարակշռության ապահովումը՝ ուղղակի հարկերի դերի ուժեղացման, հարկային արտոնությունների և դրույքաչափերի վերանայման, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության կրճատման միջոցով։ Հետազոտության հրապարակված արդյունքներում առաջարկվում է նաև տարբերակված մոտեցում հարկային դրույքաչափերի և հարկվող շեմերի նկատմամբ՝ դրանք համապատասխանեցնելով տնտեսության և առանձին հարկատուների առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային քաղաքականությանը, ներմուծման և արտահանման խթանմանը, մաքսային վարչարարության կատարելագործմանը և այնպիսի մեխանիզմների ձևավորմանը, որոնք կնպաստեն հարկման բազայի ընդլայնմանը՝ առանց տնտեսության ակտիվության անհարկի սահմանափակման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային վարչարարության կատարելագործումը, քանի որ հարկային եկամուտների աճը կարող է ապահովվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխությամբ, այլև հարկային պարտավորությունների կատարման մակարդակի բարձրացմամբ, ստվերային գործունեության բացահայտմամբ և հարկման բազաների ընդլայնմամբ։ ՀՀ հարկային եկամուտների կառավարման ծրագրերում ևս որպես հիմնական ուղղություններ առանձնացվել են հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկման բազաների ընդլայնումը և հարկային քաղաքականության այնպիսի իրականացումը, որը միաժամանակ նպաստում է բիզնես միջավայրի մրցունակությանը և բյուջետային եկամուտների ապահովմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ ուղղակի և անուղղակի հարկերի ավելի հիմնավորված հարաբերակցությունը կարող է նպաստել հարկային բեռի արդարացի բաշխմանը, պետական ֆինանսների կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային օրենսդրության կատարելագործման, բյուջետային եկամուտների կանխատեսման և հարկային վարչարարության բարելավման գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հարկերի կառուցվածքային հարաբերակցությունը դիտարկում է որպես հարկային քաղաքականության առանցքային խնդիր՝ ընդգծելով պետական եկամուտների ապահովման և հարկային արդարության, տնտեսական արդյունավետության ու հասարակության բարեկեցության միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։

Տնտեսագիտություն

Սա տնտեսագիտական և ֆինանսական վերլուծական հետազոտություն է, որը նվիրված է հիփոթեքային վարկավորման շուկայի զարգացման հիմնախնդիրներին Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի (ԼՂՀ) պայմաններում, որտեղ ուսումնասիրվում են բնակարանային ֆինանսավորման մեխանիզմների ձևավորումը, վարկային հասանելիության մակարդակը, տոկոսադրույքային քաղաքականության ազդեցությունը և բնակարանային շուկայի պահանջարկի ու առաջարկի փոխկապակցվածությունը, աշխատանքը ընդգրկում է նաև ֆինանսական ինստիտուտների դերը հիփոթեքային շուկայի զարգացման գործում, պետական աջակցության ծրագրերի արդյունավետությունը և իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, միաժամանակ վերլուծվում են մակրոտնտեսական գործոնները՝ գնաճ, եկամուտների մակարդակ, արժութային ռիսկեր և դրանց ազդեցությունը վարկառուների վճարունակության վրա, նպատակ ունենալով բացահայտել ոլորտի հիմնական խոչընդոտները և առաջարկել զարգացման ու կայունացման հնարավոր ուղղություններ։

Ինֆորմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է կորպորատիվ ցանցերի կառուցվածքի օպտիմալ նախագծման և սինթեզի մեթոդների մշակմանը՝ հաշվի առնելով կամայական թրաֆիկի հոսքերը և դրանց դինամիկ փոփոխությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է ցանցային ճարտարապետությունների այնպիսի մոդելավորման վրա, որը թույլ է տալիս ապահովել տվյալների փոխանցման բարձր արդյունավետություն, նվազագույն ուշացում և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում տարբեր բեռնվածության պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցային թրաֆիկի վերլուծության մեթոդներին, բեռի հավասարակշռման ալգորիթմներին և երթուղավորման ռազմավարություններին, որոնք նպաստում են կապի կայունության և կատարողականության բարձրացմանը։ Ներկայացվում է նաև ցանցային տոպոլոգիաների սինթեզի խնդիրների լուծման մաթեմատիկական մոդելավորում՝ ներառյալ օպտիմալացման ալգորիթմներ, գրաֆային մոդելներ և սիմուլյացիոն մոտեցումներ։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև անվտանգության և հուսալիության գործոնները՝ ընդգծելով, որ ժամանակակից կորպորատիվ ցանցերում անհրաժեշտ է համատեղել արդյունավետությունը և կիբերանվտանգության պահանջները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ կամայական թրաֆիկի պայմաններում ցանցային կառուցվածքների օպտիմալ սինթեզը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով մաթեմատիկական մոդելավորումը, ալգորիթմական լուծումները և ինժեներական պրակտիկան՝ ապահովելու համար բարձր արդյունավետ և կայուն տեղեկատվական համակարգեր։

Տեխնոլոգիա

Գիտատեխնիկական և մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհամասեռ համակարգերի արդյունավետ կամ միջինացված բնութագրերի որոշման խնդիրներին՝ դիսպերս ֆազի պարամետրերի փոփոխության պայմաններում։ Քննության են առնվում բազմաբաղադրիչ միջավայրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, առանձին ֆազերի փոխազդեցությունը և դրանց հատկությունների ազդեցությունը ամբողջ համակարգի մակրոսկոպիկ ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիսպերս ֆազի չափերի, կոնցենտրացիայի, բաշխման և այլ բնութագրերի փոփոխության հետևանքով միջինացված պարամետրերի վարքի գնահատմանը։ Վերլուծվում են համապատասխան մաթեմատիկական մոդելները, հաշվարկային մոտեցումները և տարբեր ֆիզիկական մեծությունների արդյունավետ արժեքների որոշման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև համակարգի անհամասեռության աստիճանի, բաղադրիչների հատկությունների և կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունները հաշվարկների արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու միկրոկառուցվածքային պարամետրերի և անհամասեռ միջավայրի ընդհանրացված ֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, կիրառական ֆիզիկայի, բազմաֆազ համակարգերի մոդելավորման և հաշվողական մեթոդների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Այս թեման վերաբերում է գրաֆների տեսության կոմբինատոր խնդիրներին, մասնավորապես՝ գրաֆների միջակայքային տոտալ ներկումներին, որտեղ ուսումնասիրվում է գրաֆի գագաթների և կողերի այնպիսի ներկման ձևեր, որոնց դեպքում օգտագործվող գույները ոչ միայն տարբերակված են հարևան տարրերի համար, այլ նաև յուրաքանչյուր գագաթի շուրջ ընկած ներկված տարրերի բազմությունը կազմում է անընդմեջ թվային միջակայք։ Այլ կերպ ասած՝ տոտալ ներկման պայմաններում յուրաքանչյուր գագաթին կից գագաթները և կողերը ստանում են գույներ այնպես, որ տվյալ գագաթի «տեսադաշտում» հայտնվող գույների հավաքածուն լինի հաջորդական ամբողջ թվերի հատված, ինչը ստեղծում է լրացուցիչ խիստ սահմանափակումներ դասական ճիշտ ներկման խնդիրների համեմատ։ Այս ուսումնասիրությունները կարևոր են թե՛ տեսական կոմբինատորիկայում, թե՛ կիրառական ոլորտներում, օրինակ՝ ժամանակացույցերի կազմման, հաճախականությունների բաշխման կամ ռեսուրսների բաշխման օպտիմալացման խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է խուսափել կոնֆլիկտներից և միաժամանակ ապահովել կառուցվածքային կարգավորվածություն։ Մաթեմատիկորեն այս խնդիրները հաճախ կապված են NP-դժվար դասի խնդիրների հետ և պահանջում են հատուկ կառուցողական մեթոդներ կամ սահմանափակ դասերի գրաֆների համար ապացուցված թեորեմներ, ինչպիսիք են ծառերը, երկկողմանի գրաֆները կամ կանոնավոր կառուցվածք ունեցող ցանցերը։

Մաթեմատիկա

Այս աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում պոլարոնային քվանտային վիճակների տեսական ուսումնասիրությանը՝ էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի համատեղ ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն ֆիզիկական երևույթների վերլուծությունը, որոնք առաջանում են, երբ սահմանափակված չափերով կիսահաղորդչային համակարգերում լիցքակիրների շարժումը փոխազդում է բյուրեղային ցանցի տատանումների և արտաքին դաշտերի հետ։ Պոլարոնը դիտարկվում է որպես էլեկտրոնի կամ այլ լիցքակիրի և բյուրեղային ցանցի քվանտացված տատանումների փոխազդեցությամբ ձևավորվող քվազիմասնիկային վիճակ, որի հատկությունները կարող են էապես տարբերվել ազատ լիցքակրի հատկություններից։ Աշխատության շրջանակում տեսականորեն ուսումնասիրվում են նանոկառուցվածքի երկրաչափական և նյութական պարամետրերի, քվանտային սահմանափակման, էլեկտրական դաշտի լարվածության և մագնիսական դաշտի ազդեցությունը պոլարոնային վիճակների էներգետիկ սպեկտրի, ալիքային ֆունկցիաների և այլ քվանտային բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերը կարող են փոփոխել լիցքակիրների շարժման դինամիկան, էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքը և պոլարոնային փոխազդեցության դրսևորումները։ Տեսական մոտեցումների միջոցով հնարավորություն է ստեղծվում ուսումնասիրելու քվանտային վիճակների կախվածությունը համակարգի հիմնական պարամետրերից և բացահայտելու այն պայմանները, որոնց դեպքում դաշտային ազդեցությունները առավել նշանակալի են։ Աշխատությունը կարող է ներառել համապատասխան քվանտամեխանիկական մոդելների, մոտավոր մեթոդների և մաթեմատիկական հաշվարկների կիրառում՝ նանոկառուցվածքներում լիցքակիրների և ցանցային տատանումների փոխազդեցությունը նկարագրելու համար։ Ստացված տեսական արդյունքները կարևոր են նանոէլեկտրոնիկայի, քվանտային սարքերի, կիսահաղորդչային նյութերի և ցածրաչափ համակարգերի ֆիզիկայի հետագա ուսումնասիրությունների համար, քանի որ նման համակարգերում քվանտային վիճակների կառավարումը արտաքին դաշտերի միջոցով կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նոր սերնդի էլեկտրոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի մշակման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, նանոֆիզիկայի և կիսահաղորդչային ֆիզիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ոլորտներում մասնագիտացող ուսանողներին։