Հայկական լեռնաշխարհի պատմամշակութային ժառանգությունը: Միջազգային գիտաժողովի նյութեր: 2012 թ. հունիսի 24 - հուլիսի 01 Երևան-Ստեփանակերտ

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկական և օքսիդավերականգնման գործոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը կաթնաթթվային բակտերիաների աճի, կենսագործունեության և բջջաթաղանթի ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է, թե ինչպես են շրջակա միջավայրի տարբեր պայմանները, այդ թվում՝ ջերմաստիճանը, թթվածնային ռեժիմը, օքսիդավերականգնման պոտենցիալը և այլ ֆիզիկաքիմիական գործոններ, ազդում բակտերիաների նյութափոխանակության, կենսունակության և հարմարվողականության վրա։ Ներկայացվում են փորձարարական արդյունքներ և գիտական եզրակացություններ, որոնք կարող են նպաստել մանրէաբանական գործընթացների առավել արդյունավետ կառավարմանը, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիայի, սննդի արդյունաբերության, պրոբիոտիկների մշակման և կիրառական միկրոկենսաբանության հետագա զարգացմանը։

Աշխարհագրություն

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետություն-ի գյուղական բնակչության և բնակավայրերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գյուղական բնակչության ձևավորման, տեղաբաշխման և զարգացման հիմնական օրինաչափությունները՝ հաշվի առնելով ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական պայմանները։ Գրքում վերլուծվում են գյուղական բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները, միգրացիոն գործընթացները, բնակչության տարիքային և սոցիալական կազմը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գյուղական բնակավայրերի տեսակներին, դրանց կառուցվածքին և տեղաբաշխմանը՝ կախված բնական պայմաններից, տնտեսական գործունեությունից և տարածաշրջանային առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղատնտեսության դերին՝ որպես գյուղական բնակչության հիմնական զբաղմունք, ինչպես նաև գյուղերի զարգացման խնդիրներին՝ աշխատատեղերի պակաս, արտագաղթ, ենթակառուցվածքների զարգացում և սոցիալական պայմաններ։ Գիրքը նաև քննարկում է գյուղական բնակավայրերի զարգացման հեռանկարները՝ ներկայացնելով հնարավոր լուծումներ և ռազմավարական մոտեցումներ՝ ուղղված գյուղերի կայուն զարգացմանը և բնակչության կյանքի որակի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր աղբյուր է Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության ուսումնասիրության համար և օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների ու ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Կառավարման դպրոցները կառավարման գիտության պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված տեսական ուղղություններ են, որոնք տարբեր կերպ են բացատրում կազմակերպությունների կառավարման սկզբունքները, ղեկավարի դերը և կառավարման արդյունավետության հասնելու ուղիները։ Դրանք զարգացել են տարբեր ժամանակաշրջաններում՝ կախված տնտեսական, տեխնոլոգիական և հասարակական փոփոխություններից, և յուրաքանչյուր դպրոց ընդգծում է կառավարման որոշակի կողմեր։ Առաջին կարևոր ուղղություններից է դասական կամ գիտական կառավարման դպրոցը, որի հիմնադիրներից է Frederick Taylor-ը։ Այս դպրոցը կենտրոնանում է աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման, աշխատանքի գիտական կազմակերպման և արտադրողականության աճի վրա։ Դրա ներկայացուցիչները կարևորում էին աշխատանքի բաժանումը, ստանդարտացումը և վերահսկողությունը։ Մյուս ուղղությունը վարչական կամ կազմակերպական դպրոցն է, որի հայտնի ներկայացուցիչներից է Henri Fayol-ը։ Այս դպրոցը ուսումնասիրում է կառավարման ընդհանուր սկզբունքները՝ պլանավորում, կազմակերպում, հրամանատարություն, համակարգում և վերահսկում՝ ընդգծելով ղեկավարության դերը ամբողջ կազմակերպության արդյունավետության մեջ։ Բացի այդ, գոյություն ունի մարդկային հարաբերությունների դպրոցը, որը ձևավորվել է XX դարի սկզբին և կենտրոնանում է աշխատողների վարքագծի, մոտիվացիայի և սոցիալական գործոնների վրա։ Այս ուղղությունը ցույց տվեց, որ արտադրողականությունը կախված է ոչ միայն տեխնիկական պայմաններից, այլ նաև մարդկանց հոգեբանական և սոցիալական վիճակից։ Հետագայում զարգացել են նաև վարքաբանական և համակարգային դպրոցները, որոնք կառավարման գործընթացը դիտարկում են ավելի լայն համատեքստում՝ որպես փոխկապակցված համակարգերի ամբողջություն։ Ժամանակակից մոտեցումներում ընդգծվում է իրավիճակային մոտեցումը, ըստ որի արդյունավետ կառավարման մեթոդը կախված է կոնկրետ իրավիճակից և պայմաններից։ Այսպիսով, կառավարման դպրոցները ներկայացնում են կառավարման գիտության զարգացման տարբեր փուլեր և մոտեցումներ, որոնք միասին ձևավորել են ժամանակակից կառավարման տեսությունը և պրակտիկան։

Մանկավարժություն

Այս աշխատությունը նվիրված է անգլերենի երկրագիտական ենթալեզվի ուսուցման կազմակերպման հիմնախնդրին՝ ուսումնասիրելով օտար լեզվի ուսուցման ընթացքում տվյալ լեզվով խոսող երկրների պատմության, աշխարհագրության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և ազգային առանձնահատկությունների վերաբերյալ գիտելիքների ներառման մեթոդական հարցերը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ օտար լեզվի արդյունավետ տիրապետումը չի սահմանափակվում միայն քերականական կանոնների, բառապաշարի և հաղորդակցական հմտությունների յուրացմամբ, այլ պահանջում է նաև լեզվի կրող հասարակության մշակութային և երկրագիտական միջավայրի ըմբռնում։ Աշխատությունում քննարկվում են երկրագիտական նյութի ընտրության և համակարգման սկզբունքները, դրա համապատասխանեցումը սովորողների տարիքային, լեզվական և ճանաչողական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև ուսուցման նպատակներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեթոդներին և միջոցներին, որոնց միջոցով երկրագիտական բովանդակությունը կարող է արդյունավետորեն ներառվել անգլերենի դասընթացում՝ նպաստելով սովորողների բառապաշարի ընդլայնմանը, հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը, ընթերցանության և բանավոր խոսքի կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ մշակութային համատեքստի իմացությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ճիշտ հասկանալ բազմաթիվ բառերի, արտահայտությունների, հաղորդակցական վարքաձևերի և լեզվական երևույթների իմաստն ու գործածությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ դասագրքերի, տեսողական նյութերի, քարտեզների, տեքստերի, տեղեկատվական աղբյուրների և այլ ուսումնական միջոցների կիրառմանը՝ երկրագիտական բովանդակությունը դասապրոցեսում արդյունավետ օգտագործելու նպատակով։ Կարևորվում է նաև սովորողների ճանաչողական հետաքրքրության խթանումը և նրանց միջմշակութային հաղորդակցական կարողությունների զարգացումը, քանի որ այլ երկրի մշակույթի ու հասարակության մասին գիտելիքը նպաստում է օտար լեզվով ավելի գիտակցված և բնական հաղորդակցությանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անգլերենի ուսուցիչների, օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, մանկավարժական բուհերի դասախոսների, ուսանողների և լեզվամշակութաբանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ երկրագիտական բաղադրիչի նպատակային կազմակերպումը կարող է անգլերենի ուսուցումը դարձնել առավել բովանդակալից, գործնական և մշակութային առումով ամբողջական՝ միաժամանակ զարգացնելով սովորողների լեզվական և միջմշակութային հաղորդակցական կարողությունները։

Մաթեմատիկա

Նյութում ներկայացվում են երկրորդ կարգի գծային դիֆերենցիալ հավասարություններ և դրանց համապատասխան եզրային պայմանները։ Քննարկվում է սեփական արժեքների (eigenvalues) և սեփական ֆունկցիաների (eigenfunctions) տեսությունը, ինչպես նաև դրանց հիմնական հատկությունները՝ օրթոգոնալություն, լրիվություն և սպեկտրային վերլուծություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այս տեսության կիրառություններին՝ մասնավորապես ֆիզիկայում հանդիպող ալիքային երևույթների, ջերմահաղորդման խնդիրների և քվանտային մեխանիկայի մաթեմատիկական մոդելավորման մեջ։ Նյութը կարևոր է ինչպես տեսական հիմքերի խորացման, այնպես էլ կիրառական խնդիրների լուծման համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է հարկային քաղաքականության ազդեցության վերլուծությանը տնտեսական աճի վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են հարկային դրույքաչափերը, հարկային բեռի կառուցվածքը, վարչարարության արդյունավետությունը և հարկային արտոնությունների համակարգը ազդում մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա, մասնավորապես՝ ՀՆԱ-ի աճի տեմպերի, ներդրումային միջավայրի, զբաղվածության և բիզնեսի զարգացման վրա։ Նյութում քննարկվում է, թե ինչպես է հարկային քաղաքականությունը հանդես գալիս որպես պետության տնտեսական կարգավորման հիմնական գործիքներից մեկը՝ մի կողմից ապահովելով բյուջետային եկամուտներ, իսկ մյուս կողմից ազդելով մասնավոր հատվածի վարքագծի և ներդրումային որոշումների վրա։ Վերլուծվում են նաև հարկային բարեփոխումների դերը տնտեսական ակտիվության խթանման կամ սահմանափակման համատեքստում՝ հաշվի առնելով ստվերային տնտեսության կրճատման, հարկային կարգապահության բարձրացման և վարչարարական ծախսերի նվազեցման գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ի հարկային համակարգի վերջին տարիների փոփոխություններին, այդ թվում՝ ԱԱՀ-ի, շահութահարկի և եկամտային հարկի քաղաքականության փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ներդրումային հոսքերի և փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության զարգացման վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական տնտեսական մոդելները և վիճակագրական տվյալների էմպիրիկ վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հարկային քաղաքականության արդյունավետության աստիճանը տնտեսական աճի խթանման տեսանկյունից և առաջարկել հնարավոր բարելավման ուղղություններ։