Հայկական ՍՍՀ շրջանայաին գրադարանների 1966 թվի աշխատանքի տեսություն

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է մեքենաների շփման հանգույցներում սահմանային (գրենային) քսման բնութագրերի ուսումնասիրությանը և դրանց օպտիմալացմանը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մաշվածությունը, շփման կորուստները և բարձրացնել մեխանիկական համակարգերի ծառայության ժամկետը։ Նյութում վերլուծվում են սահմանային քսման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, քսանյութերի մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունը մակերեսային շերտերում ձևավորվող պաշտպանիչ թաղանթների վրա, ինչպես նաև ջերմաստիճանի, ճնշման և բեռի փոփոխության պայմաններում քսման ռեժիմների վարքը։ Աշխատությունը ներառում է փորձարարական հետազոտություններ՝ շփման գործակցի, մաշվածության ինտենսիվության և մակերեսային փոփոխությունների գնահատմամբ, ինչպես նաև մոդելավորման մոտեցումներ՝ քսման գործընթացների կանխատեսման և օպտիմալացման համար։ Քննարկվում են նաև կիրառական լուծումներ մեքենաշինության, շարժիչների և արդյունաբերական մեխանիզմների ոլորտներում, որտեղ սահմանային քսման ճիշտ կառավարումը կարևոր դեր ունի էներգախնայողության և հուսալիության բարձրացման գործում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է 1220–1335 թվականների ընթացքում մոնղոլների և հայերի փոխհարաբերությունների պատմական ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քաղաքական, ռազմական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունների բազմաշերտ բնույթը Միջին Արևելքի և Կովկասի տարածաշրջանում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել մոնղոլական արշավանքների ազդեցությունը հայկական պետականության, մասնավորապես Կիլիկիայի հայկական թագավորության և Արևելյան Հայաստանի տարածքների վրա, ինչպես նաև գնահատել հայերի դիրքը մոնղոլական կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում։ Ուսումնասիրվում են մոնղոլական նվաճումների հետևանքով ձևավորված քաղաքական նոր իրականությունները, հարկային և վարչական համակարգերի փոփոխությունները, ինչպես նաև հայ իշխանական տների հարաբերությունները մոնղոլ խաների հետ՝ դաշնակցությունների, ենթակայության և համագործակցության տարբեր ձևերով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական փոխկապակցություններին՝ առևտրային ուղիների վերահսկում, քաղաքների զարգացման փոփոխություններ և Մետաքսի ճանապարհի վերակազմակերպում մոնղոլական տիրապետության պայմաններում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է մշակութային և կրոնական շփումները, եկեղեցու դերը այդ ժամանակաշրջանում և հայ պատմագրության արձագանքը մոնղոլական ներկայությանը։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունները և հայ հասարակության ադապտացիոն ռազմավարությունները մոնղոլական իշխանության ներքո։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան պատմագիտության և արևելագիտության ոլորտում՝ նպաստելով հայ-մոնղոլական հարաբերությունների ավելի ամբողջական և համատեքստային ընկալմանը։

Պատմություն

Դատավճիռը Թալեաթ փաշայի և Արմին Վեգների գործով վերաբերում է պատմական և իրավական գործընթացի, որը կապված է Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանի Հայոց ցեղասպանության հետևանքով պատասխանատվության ենթարկվող պաշտոնյաների հետ։ Թալեաթ փաշան՝ որպես Օսմանյան կայսրության ղեկավարներից մեկը և «Թրիպոլիյա կադրերի» մասնակից, համարվում է Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից, և նրա դատավարությունը և դրա իրավական գնահատականը միջազգային իրավագիտության և մարդասիրական իրավունքի շրջանակում հանդիսանում է նշանակալի դեպք՝ մարդկության դեմ հանցագործությունների դատական ճանաչման տեսանկյունից։ Արմին Վեգները, որպես դատական և իրավաբանական վերլուծող, ուսումնասիրել է այդ դատավճիռը՝ գնահատելով իրավական հիմքերը, պատասխանատվության սկզբունքները, պատժամիջոցները և միջազգային հանրության արձագանքը, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը հետագա միջազգային իրավական նորմերի ձևավորման վրա՝ կապված ցեղասպանության և մարդկության դեմ հանցագործությունների հետ։ Այս դատավճիռը և դրա վերլուծությունը կարևոր են միջազգային իրավունքի զարգացման, արդարադատության հաստատման և պատմական ճշմարտության պահպանման տեսանկյունից։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է գեղարվեստական թարգմանության էությունը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես լեզվական փոխակերպման գործընթաց, այլ նաև որպես բնագրի իմաստային և ոճական յուրահատկությունների մեկնաբանման և վերաստեղծման ձև։ Հիմնական ուշադրությունը դարձվում է գործաբանական մոտեցմանը, որի շրջանակում թարգմանությունը դիտվում է որպես հաղորդակցական ակտ՝ պայմանավորված ինչպես հեղինակի, այնպես էլ ընթերցողի լեզվամշակութային միջավայրով։ Էդգար Ալան Պոյի պատմվածքների հիման վրա վերլուծվում են այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են խորհրդանշական լեզվի, մթնոլորտային նկարագրությունների, ենթատեքստային իմաստների և ոճական լարվածության փոխանցման ժամանակ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ թարգմանիչը չի սահմանափակվում բառացի համարժեքներ գտնելով, այլ կատարում է մեկնաբանական աշխատանք՝ վերականգնելով բնագրի ազդեցությունը թիրախ լեզվի ընթերցողի վրա։ Քննարկվում են նաև իմաստի բազմաշերտության պահպանման խնդիրները, ոճական ռիթմի, հուզական լարվածության և հեղինակի անհատական ձայնի փոխանցման մեթոդները։ Գործաբանական մոտեցման շրջանակում թարգմանությունը դիտարկվում է որպես ինտերակտիվ գործընթաց, որտեղ կարևոր են ոչ միայն լեզվական համապատասխանությունները, այլ նաև հաղորդակցության նպատակները և ընկալման պայմանները։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հաջող գեղարվեստական թարգմանությունը ստեղծում է նոր տեքստ, որը միաժամանակ հավատարիմ է բնագրի իմաստին և հասանելի է նոր մշակութային միջավայրում՝ պահպանելով Պոյի ստեղծագործություններին բնորոշ մթնոլորտը և ոճական լարվածությունը։

Քաղաքագիտություն

«Արագացումը կուսակցության ստրատեգիական կուրսն է. ՍՄԿԿ 27-րդ և ՀԿԿ 28-րդ համագումարի նյութերը» թեմայով գրականության հանձնարարական ցանկը ներառում է Խորհրդային Միության Կոմունիստական կուսակցության (ՍՄԿԿ) 27-րդ համագումարի և Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության (ՀԿԿ) 28-րդ համագումարի նյութերի հիման վրա կազմված փաստաթղթերի, ելույթների, բանաձևերի, հաշվետվությունների և դրանց գիտական մեկնաբանությունների ընտրանին, որոնք արտացոլում են 1980-ական թվականների երկրորդ կեսի քաղաքական բարեփոխումների՝ «արագացման» (ускорение) և հետագայում վերակառուցման (պերեստրոյկա) գաղափարական հիմքերը։ Այս գրականության ցանկում ընդգրկվում են համագումարների պաշտոնական զեկույցները, ԿՊԿ Կենտկոմի որոշումները, կուսակցական մամուլում հրապարակված վերլուծական հոդվածները, ինչպես նաև խորհրդային տնտեսության և կառավարման բարեփոխումների վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 27-րդ համագումարում առաջ քաշված սոցիալ-տնտեսական զարգացման արագացման ռազմավարությանը, որը նպատակ ուներ բարձրացնել արտադրողականությունը, տեխնոլոգիական մակարդակը և կառավարման արդյունավետությունը, ինչպես նաև ՀԿԿ 28-րդ համագումարի նյութերին, որտեղ այդ քաղաքական գիծը տեղայնացվել էր Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման խնդիրների համատեքստում։ Հանձնարարական ցանկերում ներառվում են նաև մարքսիստ-լենինյան տեսության արդի մեկնաբանություններ, կուսակցական կրթության համար նախատեսված ձեռնարկներ և խորհրդային տնտեսագիտական վերլուծություններ, որոնք օգնում են հասկանալ այդ ժամանակաշրջանի գաղափարական և քաղաքական մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, այս գրականության ընտրանին ծառայում է որպես աղբյուր կուսակցական ռազմավարության ուսումնասիրության, խորհրդային քաղաքական համակարգի գործունեության վերլուծության և պատմական զարգացումների գիտական գնահատման համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պառլամենտի և պառլամենտարիզմի ինստիտուտների զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական բարեփոխումների համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են օրենսդիր իշխանության ձևավորման, կառուցվածքի և գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնարար հարցերը, ինչպես նաև խորհրդարանական կառավարման մոդելի առանձնահատկությունները Հայաստանի քաղաքական համակարգում։ Հեղինակը դիտարկում է խորհրդարանի դերակատարությունը պետական իշխանության ճյուղերի հավասարակշռության և փոխզսպումների համակարգում, ներկայացնում է օրենսդրական գործընթացի կազմակերպման խնդիրները, պատգամավորական ինստիտուտի գործունեության արդյունավետությունը և քաղաքական կուսակցությունների ազդեցությունը պառլամենտարիզմի զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում առաջացած նոր ինստիտուցիոնալ լուծումներին, վերահսկողական մեխանիզմներին, խորհրդարանական վերահսկողության գործիքակազմին և կառավարության հաշվետվողականության մակարդակին։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդման, քաղաքական մշակույթի զարգացման, ընտրական համակարգի կատարելագործման և հանրային վստահության բարձրացման խնդիրները։ Ներկայացված են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և առաջարկություններ, որոնք ուղղված են Հայաստանի պառլամենտարիզմի արդյունավետության, թափանցիկության և կայունության բարձրացմանը՝ նպաստելով սահմանադրական բարեփոխումների նպատակների լիարժեք իրագործմանը։