Հայկական ՍՍՌ արդյունաբերության փարոսները: (Հանձնարարական գրականության ցանկ)

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է բջջային թաղանթների լիպիդային փոխանակության (մեմբրանային լիպիդների մետաբոլիզմի) վիճակին իոնացնող ճառագայթման ազդեցության պայմաններում և հետագայում պիրազոլոնի ածանցյալ BAC-195-ի կիրառման ֆոնին՝ ընդգծելով ռադիոբիոլոգիայի և կենսաքիմիայի փոխկապակցված խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են ճառագայթման հետևանքով առաջացող օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները, լիպիդների պերօքսիդացման մակարդակի փոփոխությունները և բջջաթաղանթի կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ խանգարումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում BAC-195 միացության հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցությանը՝ որպես ռադիոպրոտեկտոր, որը կարող է նվազեցնել ազատ ռադիկալների առաջացումը, կայունացնել մեմբրանային կառուցվածքները և վերականգնել լիպիդային հոմեոստազը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կենսաքիմիական մարկերների՝ ֆոսֆոլիպիդների, խոլեստերինի և պերօքսիդացման արտադրանքների դինամիկայի ուսումնասիրությունը՝ որպես ճառագայթային վնասվածքի գնահատման և վերականգնման գործընթացների վերահսկման միջոց։ Միաժամանակ դիտարկվում են ռադիոպաշտպանիչ միացությունների կիրառման հեռանկարները բժշկության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։

Իրավաբանություն

ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի ասպիրանտների և հայցորդների 2017 թ. նստաշրջանի նյութերի ժողովածու աշխատությունը Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի կողմից հրատարակված գիտական հոդվածների ժողովածու է, որը ներառում է 2017 թվականի ասպիրանտների և հայցորդների գիտական նստաշրջանում ներկայացված զեկուցումների և հետազոտությունների նյութերը, այն ընդգրկում է իրավունքի տարբեր ճյուղերին վերաբերող ուսումնասիրություններ՝ քաղաքացիական, քրեական, սահմանադրական, վարչական և միջազգային իրավունքի արդիական խնդիրներ, ինչպես նաև դատավարական և տեսական իրավագիտության հարցեր, ժողովածուն արտացոլում է երիտասարդ գիտնականների գիտական աշխատանքների արդյունքները և իրավական համակարգի արդի մարտահրավերների վերաբերյալ նրանց վերլուծությունները, միաժամանակ այն ծառայում է որպես ակադեմիական հարթակ գիտական քննարկումների և նոր գաղափարների ձևավորման համար, նպաստելով իրավագիտության զարգացմանը Հայաստանում։

Լեզվաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է տրանսցենդենտալ գերկոնցեպտների լեզվամշակութային ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն լեզվական նյութը համադրելով հայերենի հետ։ Հետազոտության կենտրոնում այն բարդ և վերացական մտային կազմավորումներն են, որոնք դուրս են գալիս առանձին բառերի կամ պարզ հասկացությունների սահմաններից և արտացոլում են մարդու աշխարհընկալման, արժեքային համակարգի, մշակութային հիշողության և հոգևոր-փիլիսոփայական պատկերացումների խորքային շերտերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գերկոնցեպտները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական միավորներ, այլև որպես որոշակի մշակույթի ներկայացուցիչների գիտակցության մեջ ձևավորված բազմաշերտ իմաստային և արժեքային համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրանց լեզվական արտահայտության ձևերին, կառուցվածքին, բաղադրիչների փոխհարաբերություններին և տարբեր խոսքային ու մշակութային համատեքստերում գործածությանը։ Անգլերենի և հայերենի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր լեզվամշակույթներում ընդհանուր համամարդկային գաղափարների և ազգային-մշակութային յուրահատկությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են պատմական փորձը, կրոնական և փիլիսոփայական պատկերացումները, ազգային արժեքները և հասարակական ավանդույթները ազդում վերացական հասկացությունների լեզվական ընկալման և արտահայտման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև գերկոնցեպտների անվանման, փոխաբերականացման, ասոցիատիվ կապերի և իմաստային դաշտերի ուսումնասիրությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի և մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Համեմատական մոտեցումը կարող է նպաստել անգլախոս և հայախոս մշակույթների աշխարհընկալման ընդհանրությունների ու տարբերությունների բացահայտմանը, ինչպես նաև միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում հնարավոր իմաստային անհամապատասխանությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Հետազոտությունը կարևոր է լեզվամշակութաբանության և ճանաչողական լեզվաբանության տեսանկյունից, քանի որ այն լեզուն դիտարկում է որպես տվյալ ժողովրդի մշակութային գիտակցության, արժեքների և աշխարհընկալման արտացոլման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լեզվամշակութաբաններին, թարգմանիչներին, օտար լեզուների մասնագետներին, միջմշակութային հաղորդակցության հետազոտողներին և անգլերենի ու հայերենի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտնականներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է ինքնաբուխ սուբարախնոիդալ արյունազեղումից հետո առաջացող նյարդաբանական խանգարումների, ֆունկցիոնալ սահմանափակումների և հիվանդների կյանքի որակի գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են գլխուղեղի սուբարախնոիդալ տարածությունում արյունազեղման առաջացման հիմնական պատճառները, հիվանդության կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և նյարդային համակարգի գործունեության վրա դրա հնարավոր հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդաբանական դեֆիցիտի արտահայտվածության աստիճանին, շարժողական, զգայական, ճանաչողական և խոսքային գործառույթների փոփոխություններին, ինչպես նաև հիվանդների առօրյա ինքնուրույնության պահպանման կամ վերականգնման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են հիվանդության ծանրության, առաջացած բարդությունների և վերականգնողական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, նյարդաբանական վիճակի գնահատման կլինիկական սանդղակների ու ֆունկցիոնալ թեստերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կյանքի որակի ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչներին, աշխատունակության փոփոխություններին, հուզական վիճակին և հասարակական կյանքին վերաինտեգրվելու դժվարություններին։ Կարևորվում են հիվանդների երկարաժամկետ հսկողությունը, անհատական վերականգնողական ծրագրերի մշակումը և բուժման արդյունքների բազմակողմանի գնահատումը։ Դիտարկվում են նյարդաբանական խանգարումների և կյանքի որակի ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերը, ինչպես նաև հիվանդության ելքի կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող կլինիկական գործոնները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հիվանդների վիճակի գնահատման մոտեցումների կատարելագործմանը, վերականգնողական բժշկության արդյունավետության բարձրացմանը և բուժօգնության որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, նյարդավիրաբույժների, վերականգնողաբանների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բևեռացման սպեկտրոսկոպիայի միջոցով վիճակագրորեն կարգավորված միջավայրերի ոչ գծային դինամիկայի առանձին ասպեկտների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում լույսի և նյութի փոխազդեցության այն երևույթներն են, որոնց դեպքում նյութի արձագանքը արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտին այլևս գծային կախվածություն չունի դաշտի ուժգնությունից։ Ոչ գծային բևեռացման սպեկտրոսկոպիան հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու միջավայրի կառուցվածքային և դինամիկական առանձնահատկությունները՝ վերլուծելով դրա բևեռացման փոփոխությունները տարբեր հաճախականությունների և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել վիճակագրորեն կարգավորված համակարգերի միկրոսկոպիկ կառուցվածքը, մասնիկների կամ տարրական օսցիլյատորների փոխազդեցությունը և դրանց համատեղ դինամիկ վարքը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ոչ գծային օպտիկական արձագանքի ձևավորման մեխանիզմներին, բևեռացման տարբեր բաղադրիչների առաջացմանը, ռեզոնանսային երևույթներին և համակարգի վիճակագրական հատկությունների ազդեցությանը դիտվող սպեկտրների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տեսական մոդելավորում և փորձարարական սպեկտրոսկոպիական մեթոդներ՝ ոչ գծային ազդանշանների բնույթը և դրանց կախվածությունը միջավայրի պարամետրերից բացահայտելու համար։ Կարևոր է նաև ժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ արտաքին լազերային կամ այլ էլեկտրամագնիսական ազդեցությունից հետո համակարգի արձագանքը կարող է պարունակել արագ և դանդաղ ռելաքսացիոն գործընթացներ, կոլեկտիվ տատանումներ և այլ ոչ գծային երևույթներ։ Աշխատանքը կարող է նպաստել վիճակագրորեն կազմակերպված միջավայրերում նյութի օպտիկական հատկությունների և դրանց ժամանակային փոփոխությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ լազերային ֆիզիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, ոչ գծային օպտիկայի, նյութագիտության և բարդ համակարգերի ֆիզիկայի համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսներին, օպտիկայի և սպեկտրոսկոպիայի մասնագետներին, տեսական ու փորձարարական հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության (Կոմկուս) ներսում ձևավորված ներկուսակցական կյանքի և առօրեական գործելակերպերի ուսումնասիրությանը 1920–1930-ական թվականներին՝ ընդգծելով քաղաքական ինստիտուտների և առօրյա սոցիալական իրականության փոխազդեցությունը խորհրդային համակարգի կայացման փուլում։ Հեղինակը վերլուծում է կուսակցական կազմակերպությունների կառուցվածքը, ներքին կարգապահության մեխանիզմները, անդամակցության գործընթացները և գաղափարական վերահսկողության ձևերը՝ դիտարկելով դրանք որպես քաղաքական իշխանության գործիքներ։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կուսակցական առօրեականությանը՝ ժողովների, հաշվետվությունների, քննարկումների և ներքին հաղորդակցության ձևերին, ինչպես նաև կուսակցական կյանքի ձևական և ոչ ձևական կողմերին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը կուսակցական վարքագծի վրա՝ ներառելով կադրային քաղաքականությունը, անձնական հարաբերությունները և տեղական իշխանության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գաղափարախոսության և առօրյա պրակտիկայի փոխկապվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին քաղաքական նպատակները ներթափանցում հասարակական կյանքի տարբեր մակարդակներ։ Այն կարևոր է պատմաբանների, խորհրդային ուսումնասիրություններով զբաղվող հետազոտողների և քաղաքական սոցիոլոգիայի մասնագետների համար՝ նպաստելով վաղ խորհրդային շրջանի ներքին քաղաքական մշակույթի ավելի խոր ըմբռնմանը։