ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԶՕՐԱՄԱՍԸ ՊԱԼՔԱՆ-ԹՈՒՐՔ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻՆ ՄԷՋ-Արմէն Սիւն

Գեղարվեստական հայ․

«Թիթեղյա թմբուկը»՝ Գյունթեր Գրասի այս ստեղծագործությունը համարվում է 20-րդ դարի ամենահեղինակավոր և հզոր գրական գործերից մեկը։ Վեպը առաջին անգամ հրատարակվել է 1959 թվականին և շատ արագ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում՝ արժանանալով գրականության լավագույն ավանդույթներին համապատասխանող հեղինակային ոճի և խորագրային թեմաների համար։ Գրասը, որպես գերմանական գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկը, այս ստեղծագործության մեջ խաչում է պատմական իրականությունը, ծիծաղն ու ողբերգությունը, ինչպես նաև մարդկային հոգեբանության խորությունները։ Վեպի գլխավոր հերոսը՝ **Օսկար Մատչարց**ը, նարատիվում հանդես է գալիս որպես երեքուկես տարեկան երեխա, որը կամավոր ընտրում է չհասունանալ՝ մնալով «թիթեղյա թմբուկ»՝ իր ձեռքում պահելով փոքրիկ թմբուկը, որպեսզի ազդի շրջապատող աշխարհին։ Վեպը ձևավորվում է որպես հրաշալի սիմվոլիկ ու մոգական ռեալիզմի խառնուրդ, որտեղ մանկությունը, պատերազմը, հասարակական գործընթացներն ու մարդկային ճակատագրերը կոշտ կերպով առնչվում են միմյանց։ Օսկարի կերպարը, որը չէր ուզում կատարել չափահաս լինելու դերը՝ ընտրելով կարճ հասակի ու մանկական տեսքը, ծառայում է որպես ամենամեծ խորհրդանիշ՝ մարդուն տրված անձնական ազատության և ճակատագրի միջև գտնված հակասությունները։ Նա մնացած աշխարհից տարբերվում է ոչ միայն իր չապահովված զարգացմանը, այլ նաև վառ կերպով ներկայացնում է այն իրականությունը, որտեղ անհատը պայքարում է այլ՝ շատ լուրջ ու բարդ ճակատագրերի դեմ։ «Թիթեղյա թմբուկը» նույնպես վերևում բարձրացնում է Գերմանիայի պատմությունը՝ Նացիզմը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, սոցիալական անարդարությունները և մարդկային բարոյական կործանումը։ Գրասը համաշխարհային գրականության մեջ յուրահատուկ տեղ է գրավում իր պոեզիայի և բարդ ենթատեքստերի շնորհիվ՝ միաժամանակ պատկերելով ինչպես պատերազմների խառնաշփոթը, այնպես էլ հասարակության ու մարդկանց հոգեկան բարդությունները։ Պատմությունը լի է սարսափով, զվարճանքով, կատակներով ու ողբերգություններով, որոնք բոլորն էլ միմյանց հետ են կապված՝ ստեղծելով խառնաշփոթ մի վերածնունդ, որտեղ մարդկային ճակատագրերը միշտ խաչվում են։ Գրասը վեպում քննադատում է մարդկանց բարոյականությունը և սոցիալական համակարգը, ինչը առաջացնում է նրա գրվածքների մեջ ռացիոնալ ու հակահասարակական գործոնը։ Օսկար Մատչարցը՝ որպես «թիթեղյա թմբուկ», ամենայն դեպքում չի կարողանում խուսափել իր իսկ ստեղծած աշխարհից, քանի որ ամեն ինչ նա տեսնում է, լսում է և զգում, չափազանց մեծ ազդեցություն ունեն մարդկության և պատմության վրա։ **«Թիթեղյա թմբուկը»** ոչ միայն գերմանական, այլ նաև համաշխարհային գրականությունի յուրահատուկ ձեռքբերում է։ Այն շոշափում է սոցիալական ու պատմական խնդիրներ, մարդկային հուզմունքների բարդություն, բարոյական հարցեր և արվեստի դեր հասարակությունում։ Գրասը ստեղծում է պատմություն, որը հավերժ կմնա գրականության պատմության մեջ՝ որպես վառ օրինակ՝ մարդկային կյանքը փոխող գրական հուզումների մասին։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-9939-51-684-4

Իրավաբանություն

Մարդու իրավունքներ՝ հասկացություններ, սկզբունքներ, մոտեցումներ ուսումնական-իրավագիտական ձեռնարկ է, որտեղ ներկայացվում են մարդու իրավունքների տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և դրանց զարգացման պատմական ու փիլիսոփայական մոտեցումները։ Գրքում բացատրվում է մարդու իրավունքների գաղափարի ձևավորումը, դրանց դասակարգումը՝ քաղաքացիական, քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների համատեքստում, ինչպես նաև դրանց պաշտպանման միջազգային և ազգային մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների հիմնական սկզբունքներին՝ համընդհանրություն, անօտարելիություն, հավասարություն և խտրականության արգելք։ Հեղինակը քննարկում է նաև մարդու իրավունքների կիրառման խնդիրները ժամանակակից հասարակություններում, իրավական պետության դերը և միջազգային իրավունքի ազդեցությունը ազգային իրավակարգերի վրա։ Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել իրավական մտածողություն, բարձրացնել մարդու իրավունքների մասին իրազեկվածությունը և զարգացնել քննադատական մոտեցում իրավական խնդիրների նկատմամբ։

Lեզվաբանություն

Անգլերենի հայերեն ինքնուսույց /Փորձնական տարբերակ/- Արսեն Մարտիրոսյան աշխատությունը նախատեսված է անգլերեն լեզուն ինքնուրույն սովորելու համար հայախոս ընթերցողների համար և կառուցված է այնպես, որ սկսնակ կամ տարրական մակարդակի սովորողը աստիճանաբար կարողանա յուրացնել լեզվի հիմնական քերականական կառուցվածքները, բառապաշարը և հաղորդակցական հմտությունները՝ առանց ուսուցչի անմիջական օգնության, որտեղ նյութը ներկայացվում է պարզ բացատրություններով, օրինակներով և վարժություններով, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները գործնական կիրառության միջոցով, իսկ փորձնական տարբերակ լինելու հանգամանքը ենթադրում է, որ գիրքը կարող է ներառել ուսումնական մեթոդների փորձարկում և քայլ առ քայլ մոտեցում լեզվի ուսուցմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերեն բացատրությունների միջոցով անգլերենի ընկալումը հեշտացնելուն և սովորողի համար ուսուցման գործընթացը մատչելի դարձնելուն։

Տնտեսագիտություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է պետական վարկի էությանը և անհրաժեշտությանը, որը հանդիսանում է պետության կողմից ներգրավվող փոխառու միջոցների համակարգ և կարևոր դեր է խաղում պետական բյուջեի ֆինանսավորման, տնտեսական կայունության ապահովման և սոցիալ-տնտեսական ծրագրերի իրականացման գործընթացներում։ Պետական վարկը ձևավորվում է, երբ պետությունը ֆինանսական միջոցների պակասի դեպքում դիմում է ներքին կամ արտաքին աղբյուրներին՝ թողարկելով պետական պարտատոմսեր կամ ստանալով միջազգային վարկեր։ Այս գործընթացի էությունը կայանում է նրանում, որ պետությունը ժամանակավորապես ներգրավում է միջոցներ՝ հետագայում դրանք վերադարձնելու պարտավորությամբ և տոկոսների վճարմամբ։ Պետական վարկի անհրաժեշտությունը պայմանավորված է բյուջետային դեֆիցիտի ծածկմամբ, խոշոր ներդրումային ծրագրերի իրականացմամբ, տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարմամբ և ենթակառուցվածքների զարգացման ֆինանսավորմամբ։ Այն նաև օգտագործվում է արտակարգ իրավիճակներում, օրինակ՝ պատերազմների, բնական աղետների կամ տնտեսական անկումների ժամանակ, երբ պետական եկամուտները բավարար չեն ծախսերը ծածկելու համար։ Պետական վարկը կարող է լինել ներքին, երբ միջոցները ներգրավվում են երկրի ներսում, կամ արտաքին, երբ վարկը տրամադրվում է միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների կամ այլ պետությունների կողմից։ Թեև պետական վարկը կարևոր գործիք է տնտեսության զարգացման համար, այն միաժամանակ կապված է պետական պարտքի աճի և ֆինանսական բեռի ավելացման հետ, ինչը պահանջում է արդյունավետ կառավարում և վերահսկողություն։ Այսպիսով, պետական վարկը հանդիսանում է ժամանակակից ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որը թույլ է տալիս պետությանը ապահովել տնտեսական կայունություն և իրականացնել ռազմավարական նշանակության ծրագրեր։

Սոցիոլոգիա

Այս քրեստոմատիան ներկայացնում է առօրեականության սոցիոլոգիայի հիմնական մոտեցումներն ու տեսական աղբյուրները՝ հավաքելով տարբեր հեղինակների աշխատություններից ընտրված տեքստեր, որոնք ուսումնասիրում են առօրյա կյանքի սոցիալական կառուցվածքը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես են սովորական գործողությունները, վարքագծերը և փոխհարաբերությունները ձևավորում հասարակական իրականությունը՝ հաճախ աննկատ, բայց խորքային ազդեցություն ունենալով սոցիալական համակարգերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առօրյա կյանքի «ինքնըստինքյան հասկանալի» երևույթներին՝ լեզվին, սովորություններին, սոցիալական դերերին և ինստիտուցիոնալ վարքագծին։ Նյութում ներկայացվում են նաև տարբեր սոցիոլոգիական դպրոցների մոտեցումները՝ ֆենոմենոլոգիական, ինթերակցիոնիստական և կառուցվածքային տեսություններ, որոնք բացատրում են առօրեական փորձի սոցիալական իմաստները։ Քրեստոմատիան համադրում է տեսական և վերլուծական տեքստերը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով խորապես հասկանալ առօրյա կյանքի սոցիոլոգիական նշանակությունը և դրա դերը հասարակության ձևավորման գործընթացում։

Այլ առարկաներ

Говорим, не говоря (Невербальная коммуникация в разных культурах) աշխատությունը միջմշակութային հաղորդակցության և սոցիոլինգվիստիկայի ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է ոչ վերբալ հաղորդակցության ձևերի վրա տարբեր մշակույթներում, այն վերլուծում է ժեստերի, դեմքի արտահայտությունների, մարմնի լեզվի, տարածության օգտագործման և աչքային կոնտակտի դերը հաղորդակցական գործընթացում, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես կարող են նույն ոչ խոսքային նշանները տարբեր մշակույթներում ունենալ հակադիր իմաստներ և ինչպես են դրանք ազդում փոխըմբռնման կամ հաղորդակցական խոչընդոտների ձևավորման վրա, միաժամանակ ընդգծելով միջմշակութային կոմպետենցիայի կարևորությունը գլոբալ հաղորդակցության պայմաններում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, մշակութաբանության և միջազգային հաղորդակցության ուսումնասիրության համար։