Հայոց լեզու և խոսքի կուլտուրա

Մանկավարժություն

Մանկավարժական և լեզվամեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերենի հեռակա ուսուցման գործընթացում հեռահաղորդակցական միջոցների կիրառման հնարավորությունների և արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեռավար հաղորդակցության տեխնոլոգիաների օգտագործման առանձնահատկությունները, դրանց դերը ուսումնական նյութի փոխանցման, սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման և դասավանդողի հետ հետադարձ կապի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական հմտությունների զարգացման համար տարբեր հաղորդակցական միջոցների կիրառմանը, ուսումնական առաջադրանքների կազմակերպմանը և սովորողների ակտիվ մասնակցության խթանմանը։ Վերլուծվում են հեռակա ուսուցման պայմաններում բանավոր ու գրավոր հաղորդակցության, ընթերցանության և ունկնդրման կարողությունների ձևավորման մեթոդական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև ուսումնական գործընթացի վերահսկման, գիտելիքների գնահատման, անհատական աշխատանքի կազմակերպման և կրթական նյութերի հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների նշանակությունը օտար լեզվի հեռակա դասընթացների կազմակերպման և ուսուցման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անգլերենի դասավանդման մեթոդիկայի, հեռավար կրթության և կրթական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ռուսաստանի հայոց արքեպիսկոպոս, իշխան Հովսեփ Արղության-Երկայնաբազուկի արտասանած ճառը, որն արժեքավոր պատմական և հոգևոր սկզբնաղբյուր է XVIII դարի վերջի հայ հասարակական, եկեղեցական և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Հովսեփ Արղությանը հայ եկեղեցական և հասարակական նշանավոր գործիչներից էր, որի գործունեությունը կապված էր Ռուսաստանի հայ համայնքների կազմակերպման, ազգային ինքնության պահպանման և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ճառը հետաքրքրություն է ներկայացնում ժամանակաշրջանի եկեղեցական հռետորաբանության, պաշտոնական խոսքի կառուցվածքի և կրոնաբարոյական գաղափարների արտահայտման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի հեղինակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հանդիսավոր խոսքի արտահայտչամիջոցները և հոգևոր առաջնորդի հասարակական դիրքի արտացոլումը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ռուսահայ համայնքների հոգևոր կյանքի պատմական միջավայրը, եկեղեցական իշխանության և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայ հոգևորականության մասնակցությունը ազգային ու մշակութային գործընթացներին։ Կարևորվում են ճառի նշանակությունը որպես ժամանակաշրջանի գրավոր հուշարձան, դրա պատմալեզվաբանական արժեքը և ռուսերեն հին տպագիր գրականության մեջ հայկական թեմատիկայի ներկայացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցու պատմության հետազոտողների, աղբյուրագետների, լեզվաբանների և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ Եվրասիական տնտեսական միությանը անդամակցության իրավական և սահմանադրական հիմնախնդիրների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային ինտեգրացիոն գործընթացներին Հայաստանի մասնակցության սահմանադրաիրավական հիմքերը, պետության ինքնիշխանության, իրավասությունների իրականացման և միջազգային պարտավորությունների ստանձնման փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի սահմանադրական համակարգի և Եվրասիական տնտեսական միության իրավական կարգավորման հարաբերակցությանը, անդամակցության արդյունքում առաջացող իրավական պարտավորություններին, իրավասությունների բաշխման առանձնահատկություններին և ազգային օրենսդրության հետ հնարավոր փոխազդեցություններին։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև միջազգային պայմանագրերի կնքման և վավերացման սահմանադրական ընթացակարգերը, ինտեգրացիոն կառույցների որոշումների ազդեցությունը ազգային իրավակարգի վրա, ինչպես նաև Հայաստանի պետական մարմինների դերը համապատասխան իրավահարաբերությունների ձևավորման և իրականացման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև անդամակցության հետևանքով առաջացող իրավական խնդիրների գնահատումը՝ մարդու և քաղաքացու իրավունքների պաշտպանության, տնտեսական ազատությունների, պետական կառավարման և իրավական համակարգի զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինտեգրացիոն գործընթացներին մասնակցության սահմանադրական սահմանները և իրավական մեխանիզմները, ինչպես նաև գնահատելու Հայաստանի իրավակարգի և միության վերազգային իրավական համակարգի փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել սահմանադրական և միջազգային իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, գիտաշխատողներին, քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Անասնաբուժական և մակաբուծաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոչխարների մելոֆագոզի տարածման համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, հիվանդության առաջացման պայմանների և դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչխարների մելոֆագոզի հարուցչի՝ Melophagus ovinus մակաբույծ միջատի կենսաբանական առանձնահատկությունները, զարգացման փուլերը, տարածման ուղիները և կենդանիների օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր բնակլիմայական գոտիներում հիվանդության տարածվածության, սեզոնային դրսևորումների և անասնապահական տնտեսությունների պահվածքի պայմանների հետ դրա փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են մակաբուծային վարակվածության վրա ազդող գործոնները, կենդանիների առողջական վիճակի փոփոխությունները, բրդի որակի վատթարացման և անասնապահական արտադրողականության նվազման հնարավոր տնտեսական հետևանքները։ Քննարկվում են նաև հիվանդության ախտորոշման, կանխարգելման և մակաբույծների դեմ պայքարի անասնաբուժասանիտարական ու կազմակերպչական միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հակամակաբուծային միջոցների կիրառման, կենդանիների պարբերական զննման և անասնապահական տնտեսություններում կանխարգելիչ աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել ոչխարաբուծական տնտեսություններում մելոֆագոզի վերահսկման և կանխարգելման համակարգի կատարելագործմանը՝ օգտակար լինելով անասնաբուժության, մակաբուծաբանության և անասնապահության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված և դեղաբանական նշանակություն ունեցող որոշ մակրոմիցետների կենսաբանական ակտիվ նյութերի ուսումնասիրմանն ու գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ուսումնասիրվող սնկերի կենսաբանական ներուժը՝ ուշադրություն դարձնելով դրանցում պարունակվող այն միացություններին, որոնք կարող են օժտված լինել ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական կամ բուժական նշանակություն ունեցող հատկություններով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի տարբեր բնական գոտիներում հանդիպող մակրոմիցետների տեսակային առանձնահատկությունները, կենսաբանական նյութերի կազմը և դրանց հնարավոր ակտիվությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սնկային հումքի մեջ առկա կենսաբանական ակտիվ միացությունների հայտնաբերմանը, դրանց քանակական և որակական բնութագրերին, ինչպես նաև տարբեր տեսակների միջև հնարավոր տարբերություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ մակրոմիցետները կարող են հանդիսանալ արժեքավոր բնական աղբյուրներ բազմազան կենսաակտիվ նյութերի համար, որոնք հետաքրքրություն են ներկայացնում դեղագործության, կենսատեխնոլոգիայի և բժշկական հետազոտությունների ոլորտներում։ Աշխատանքում գնահատվում է ուսումնասիրվող նյութերի կենսաբանական ազդեցության հնարավոր ուղղվածությունը՝ հիմք ընդունելով դրանց քիմիական կազմը և փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքները։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի սնկային կենսաբազմազանության ուսումնասիրությունը, քանի որ տեղական տեսակների կենսաբանական ակտիվության վերաբերյալ տվյալների ընդլայնումը կարող է նպաստել ազգային կենսաբանական ռեսուրսների գիտական և կիրառական ներուժի բացահայտմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել սնկաբանության, կենսաքիմիայի, դեղաբանության և կենսատեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ մակրոմիցետների արժեքը դիտարկելով ոչ միայն որպես բնական էկոհամակարգերի բաղադրիչ, այլև որպես կենսաբանական ակտիվ նյութերի հնարավոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հետագա խորացված հետազոտությունների համար՝ ներառյալ առանձին միացությունների մեկուսացումը, դրանց կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, կենսաբանական ազդեցության մեխանիզմների բացահայտումը և հնարավոր կիրառությունների գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սնկաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, դեղաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, դեղագործական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև կենսաբանության և հարակից ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Ֆինանսներ

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինովացիոն գործունեության կազմակերպման ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել նորարարական նախագծերի իրականացման ընթացքում ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման և արդյունավետ օգտագործման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկել դրանց լուծման և ֆինանսավորման համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ ՀՀ օրենսդրությամբ ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրների շարքում նախատեսվում են պետական բյուջեի միջոցները, ինովացիոն գործունեության սուբյեկտների սեփական միջոցները, տեղական և օտարերկրյա ներդրողների ու միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների միջոցները, ինչպես նաև վենչուրային հիմնադրամների ֆինանսավորումը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինովացիոն նախագծերի ֆինանսավորման տարբեր փուլերը՝ գիտական գաղափարի ձևավորումից և հետազոտական աշխատանքներից մինչև փորձնական մշակում, արտադրության կազմակերպում, տեխնոլոգիական ներդրում և նոր արտադրանքի կամ ծառայության շուկայականացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ ինովացիոն նախագծերը սովորաբար բնութագրվում են բարձր անորոշությամբ և ռիսկայնությամբ, ինչի պատճառով դրանց ֆինանսավորումը կարող է դժվար լինել ավանդական վարկային և ներդրումային մեխանիզմների միջոցով։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է պետական աջակցության դերը՝ դրամաշնորհների, համաֆինանսավորման, երաշխիքների, հարկային և այլ տնտեսական խթանների կիրառման միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությունը պետական աջակցության ուղղությունների շարքում ներառում է նաև վենչուրային և ներդրումային հիմնադրամների ձևավորման, ֆինանսական ու ներդրումային աջակցության, ինչպես նաև ինովացիոն ենթակառուցվածքների զարգացման խթանումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական համակարգի տարբեր օղակների՝ առևտրային բանկերի, ապահովագրական ընկերությունների, կենսաթոշակային ֆոնդերի և արժեթղթերի շուկայի հնարավորությունների ուսումնասիրությունը՝ ինովացիոն նախագծերին երկարաժամկետ ֆինանսական ռեսուրսներ ուղղելու տեսանկյունից։ ՀՀ-ում այս ուղղությամբ կատարված հետազոտությունները շեշտադրում են «երկար փողերի» օգտագործման, ներդրումային ռեսուրսների առավել արդյունավետ ուղղորդման և ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախնական կամ «seed» ֆինանսավորման պակասը, մասնավոր ներդրողների սահմանափակ ակտիվությունը, վենչուրային կապիտալի շուկայի զարգացման խնդիրները, գիտության և բիզնեսի միջև կապերի ոչ բավարար մակարդակը և ինովացիոն ենթակառուցվածքների ֆինանսական ապահովվածության հարցերը։ Այս խնդիրները կարևոր են հատկապես այն փուլերում, երբ նորարարական գաղափարը դեռևս չունի կայացած շուկա կամ բավարար եկամտաբերության պատմություն և, հետևաբար, դժվարությամբ է ներգրավում ավանդական ֆինանսավորում։ ՀՀ-ում ինովացիոն համակարգի զարգացման վերաբերյալ պետական ծրագրերում նույնպես ընդգծվել են մասնավոր կապիտալի ներգրավումը, համաֆինանսավորման սկզբունքի կիրառումը, ինովացիոն ռիսկերի նվազեցման մեխանիզմների զարգացումը և ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ տեղեկատվական համակարգերի ձևավորումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական և պետական մասնակցությամբ ընկերությունների ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները, արժեթղթերի շուկայի օգտագործումը և ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման այլընտրանքային գործիքները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել ՀՀ-ում ինովացիոն գործունեության ֆինանսավորման ավելի բազմազան և կայուն համակարգի ձևավորմանը՝ պետական աջակցության և մասնավոր կապիտալի արդյունավետ համադրման, վենչուրային ֆինանսավորման ընդլայնման, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման և ֆինանսական ռեսուրսների նպատակային բաշխման միջոցով։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ինովացիոն գործունեության ֆինանսական միջավայրի բարելավումը կարող է նպաստել տեխնոլոգիական զարգացմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրության ընդլայնմանը, ընկերությունների մրցունակության բարձրացմանը և Հայաստանի տնտեսության երկարաժամկետ կառուցվածքային զարգացմանը։