ՀՀ տնտեսության իրական հատվածի արդյունավետության բարձրացման ուղիները

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է նեմատիկ հեղուկ բյուրեղներում լազերային ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ջերմային, մեխանիկական և օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է լազերային էներգիայի կլանման հետևանքով միջավայրում առաջացող ջերմաստիճանային փոփոխությունների և դրանց ազդեցությամբ հեղուկ բյուրեղի կառուցվածքային ու ֆիզիկական հատկությունների փոփոխության մեխանիզմների բացահայտման վրա։ Նեմատիկները բնութագրվում են մոլեկուլների ուղղորդված դասավորվածությամբ, որի պատճառով արտաքին ազդեցությունները կարող են առաջացնել դրանց կողմնորոշման փոփոխություններ և համապատասխանաբար փոփոխել նյութի օպտիկական ու մեխանիկական հատկությունները։ Քննության է առնվում լազերային ճառագայթման տարածման և նյութի հետ փոխազդեցության գործընթացը՝ հաշվի առնելով ճառագայթման ինտենսիվությունը, կլանման առանձնահատկությունները, ջերմահաղորդականությունը և միջավայրում ձևավորվող ջերմաստիճանային գրադիենտները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեղային տաքացման հետևանքով առաջացող մեխանիկական լարումներին, դեֆորմացիաներին, հոսքային երևույթներին և մոլեկուլային կողմնորոշման փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում է ջերմային և մեխանիկական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, քանի որ լազերային ազդեցությամբ առաջացած ջերմաստիճանային անհամասեռությունը կարող է պայմանավորել ինչպես նյութի տեղային կառուցվածքային վերադասավորումներ, այնպես էլ միջավայրի շարժում և օպտիկական պարամետրերի փոփոխություն։ Կարևորվում է նեմատիկ միջավայրի անիզոտրոպ բնույթը, որի պատճառով ջերմային և մեխանիկական արձագանքը կարող է կախված լինել մոլեկուլների սկզբնական կողմնորոշումից և լազերային ճառագայթի տարածման ուղղությունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լույսի բևեռացման, բեկման ցուցիչի և նյութի օպտիկական անիզոտրոպության փոփոխություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս փորձարարական եղանակներով ուսումնասիրել ճառագայթման ազդեցությամբ ընթացող գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել լազերային ճառագայթի հզորության, ազդեցության տևողության, նմուշի հաստության, ջերմաստիճանի և նյութի ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունները դիտվող երևույթների բնույթի և ինտենսիվության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ջերմային ազդեցության և հեղուկ բյուրեղի կողմնորոշման միջև հետադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ կառուցվածքային փոփոխություններն իրենց հերթին կարող են փոխել լույսի տարածման և էներգիայի կլանման պայմանները։ Տեսական և փորձարարական արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել լազերային ճառագայթմամբ մակածված ջերմամեխանիկական գործընթացների նկարագրության մոդելներ և պարզաբանել դրանց զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կապված է հեղուկ բյուրեղներում լույսի, ջերմության և մեխանիկական գործընթացների փոխազդեցության վերաբերյալ պատկերացումների խորացման հետ։ Կիրառական տեսանկյունից նման երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է հեղուկբյուրեղային օպտիկական համակարգերի, լազերային կառավարվող տարրերի, զգայուն տվիչների և ֆոտոնային սարքերի մշակման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի, նյութագիտության և ֆոտոնիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ֆիզիկոսների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է թվային պատկերների պաշտպանության համար նախատեսված ալգորիթմների և ծրագրային միջոցների համալիրի մշակման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում թվային պատկերներում պարունակվող տեղեկատվության ամբողջականության, իսկության և վերահսկելի օգտագործման ապահովումն է՝ հաշվի առնելով թվային տվյալների հեշտ պատճենման, փոփոխման և տարածման առանձնահատկությունները։ Պատկերների պաշտպանությունը դիտարկվում է որպես տեղեկատվական անվտանգության առանձին ուղղություն, որտեղ անհրաժեշտ է համատեղել պատկերների թվային մշակման, տվյալների ներկայացման և ծրագրային պաշտպանության մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պատկերային տվյալների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց նկատմամբ հնարավոր փոփոխությունների ազդեցությունը և պաշտպանության տարբեր մեթոդների կիրառելիությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել թվային ջրանշման, պատկերների իսկության ստուգման, ամբողջականության վերահսկման և պաշտպանական տեղեկատվության պատկերում ներդրման ընդհանուր սկզբունքներին։ Կարևոր խնդիր է պաշտպանության այնպիսի մեթոդների մշակումը, որոնք հնարավորինս քիչ են ազդում պատկերի տեսողական որակի վրա և միաժամանակ թույլ են տալիս հայտնաբերել կամ գնահատել տվյալների փոփոխությունները։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել նաև պաշտպանության ալգորիթմների կայունության, հաշվարկային բարդության, մշակման արագության և տարբեր պատկերային ձևաչափերի նկատմամբ կիրառելիության չափանիշները։ Ծրագրային մասում կարող է կարևորվել մշակված ալգորիթմների միասնական համակարգում կազմակերպումը, պատկերների ներմուծման և մշակման գործառույթների իրականացումը, պաշտպանության համապատասխան գործողությունների կառավարումը և արդյունքների գնահատումը։ Ալգորիթմների արդյունավետության ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել սկզբնական և մշակված պատկերների որակական ու քանակական համեմատության վրա՝ գնահատելով տեղեկատվության պահպանվածությունը և պաշտպանական մեխանիզմների դիմակայունությունը սովորական թվային վերափոխումների նկատմամբ։ Նման ծրագրային համալիրները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ թվային արխիվների, էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, հեղինակային բովանդակության պահպանության և պատկերային տեղեկատվության անվտանգ կառավարման ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է թվային պատկերների մշակման, տեղեկատվական անվտանգության, ալգորիթմների նախագծման և ծրագրային համակարգերի մշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել պատկերային տվյալների պաշտպանության արդյունավետ և գործնականորեն կիրառելի գործիքակազմ։

Պատմություն

Վեպ գաղթականութիւն Հայոց Տրապիզօնի - Աբել Մխիթարեանց 1857 աշխատությունը ներկայացնում է պատմական-գեղարվեստական պատում, որի հիմքում ընկած է Տրապիզոնի հայ բնակչության կյանքը և գաղթի փորձառությունը՝ ընդգծելով 19-րդ դարի միջավայրում ձևավորված սոցիալական, տնտեսական և ազգային ճնշումները, որոնք ստիպել են մարդկանց լքել իրենց հայրենի բնակավայրերը և որոնել նոր գոյության ուղիներ։ Ստեղծագործությունը միավորում է վիպական տարրերը և պատմական հիշողությունը՝ ցույց տալով ոչ միայն գաղթի ֆիզիկական ընթացքը, այլ նաև դրա հոգեբանական ազդեցությունը անհատների և համայնքների վրա, նրանց կորուստները, հույսերը և ինքնության պահպանման պայքարը օտար միջավայրում։ Հեղինակը կենտրոնանում է նաև Տրապիզոնի հայկական համայնքի կենցաղի, ավանդույթների և փոխհարաբերությունների վրա՝ ստեղծելով պատկերավոր նկարագրություն այն աշխարհի, որը աստիճանաբար ենթարկվում է փոփոխությունների և ճնշումների, և այդ համատեքստում գաղթը դառնում է ոչ միայն անհրաժեշտություն, այլև պատմական ճակատագրի դրսևորում։

Պատմություն

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է Սասունում տեղի ունեցած հայ-քրդական բախումների, օսմանյան իշխանությունների քաղաքականության և հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված ռազմական գործողությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը քննության է առնում դեպքերի վերաբերյալ տարածված պատմական պատումը և այն համադրում տարբեր սկզբնաղբյուրների ու հետազոտական նյութերի հետ՝ փորձելով պարզաբանել հակամարտության առաջացման պատճառները, մասնակից կողմերի գործողությունները և իրադարձությունների հաջորդականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական հայ և քուրդ բնակչության հարաբերություններին, հարկային ու սոցիալ-տնտեսական խնդիրներին, Օսմանյան կայսրության կենտրոնական և տեղական իշխանությունների դերակատարությանը, ինչպես նաև հայկական դիմադրության ձևավորմանը։ Քննարկվում են ռազմական ուժերի ներգրավումը, բնակավայրերի վրա գործողությունների ազդեցությունը և խաղաղ բնակչության կրած կորուստների վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեղեկությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է պատմական վկայությունների, վիճակագրական տվյալների և իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունների համեմատական քննությունը։ Քարտեզներն ու պատկերազարդ նյութերը լրացուցիչ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու իրադարձությունների աշխարհագրական միջավայրը և տարածաշրջանի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, օսմանագետների, հայագետների, աղբյուրագետների, ուսանողների և XIX դարի վերջի Օսմանյան կայսրության ու հայոց պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի բառապաշարային ոճագիտության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բառերի ընտրության, կիրառման և ոճական երանգավորման համակարգային առանձնահատկությունները տարբեր խոսքային իրավիճակներում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են բառապաշարի շերտերը՝ գրական, խոսակցական, ժողովրդական, մասնագիտական և ժարգոնային, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ժամանակակից լեզվական գործընթացներում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի ոճական արժեքին, նրանց արտահայտչական հնարավորություններին և հաղորդակցական դերին՝ տարբեր ժանրերում և գործառական ոճերում։

Այլ առարկաներ

Այս մեթոդական հրատարակությունը նվիրված է գրադարաններում գործնական խաղերի կազմակերպման և կիրառման մեթոդներին՝ որպես ընթերցողների հետ աշխատանքի, կրթական գործունեության և տեղեկատվական մշակույթի զարգացման արդյունավետ միջոց։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարանային միջավայրում կիրառվող խաղային տեխնոլոգիաների տեսակները, դրանց նպատակներն ու կազմակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տարիքային խմբերի համար նախատեսված խաղերի մշակման և անցկացման մեթոդական մոտեցումները։ Հեղինակը դիտարկում է գործնական խաղերի դերը ընթերցողների ակտիվացման, ստեղծագործական մտածողության խթանման, թիմային աշխատանքի ձևավորման և գրադարանային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման գործում։ Հրատարակությունը ներառում է գործնական խորհուրդներ, սցենարների և առաջադրանքների մշակման առաջարկություններ, որոնք կարող են օգնել գրադարանավարներին կազմակերպել հետաքրքիր և ուսուցողական միջոցառումներ։ Այն նախատեսված է գրադարանների աշխատակիցների, մշակութային ոլորտի մասնագետների, մանկավարժների և գրադարանագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար։