Հյուսիսային Հայաստանի ենթալպյան բարձրախոտերի էկոլոգա-ֆիտոցենոտիկ առանձնահատկությունները

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը՝ «New books. Information bulletin. 2017 yearly», ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է 2017 թվականի ընթացքում լույս տեսած նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվական-մատենագիտական տարեկան ամփոփագիր, որը սովորաբար կազմվում է գրադարանային կամ տեղեկատվական կենտրոնների կողմից և ծառայում է որպես ընթերցողների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար գրքային նորությունների համակարգված ուղեցույց։ Այդպիսի տեղեկատվական բյուլետենները նպատակ ունեն ներկայացնել տարվա ընթացքում հրատարակված նոր գրքերի ընտրանի կամ հաշվառում՝ ըստ թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և երբեմն նաև ըստ ոլորտների՝ գիտական, գեղարվեստական, մանկական կամ մասնագիտական գրականություն։ 2017 թվականի նման տարեկան բյուլետենները սովորաբար արտացոլում են հրատարակչական շուկայի ընդհանուր միտումները, նոր գրական հոսքերը և տեղեկատվական ռեսուրսների ընդլայնումը, ինչպես նաև օգնում են գրադարաններին համալրել իրենց ֆոնդերը արդիական և պահանջարկ ունեցող նյութերով։ Այս տեսակի հրատարակությունները հաճախ օգտագործվում են նաև որպես մատենագիտական հղման աղբյուր՝ նոր գրքերի գրանցման, դասակարգման և գիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Դրանք կարևոր դեր ունեն գրադարանային գործի և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում՝ ապահովելով տարվա ընթացքում լույս տեսած գրականության մասին համառոտ, բայց համակարգված պատկերացում։

Մշակույթ

Այս թեման վերաբերում է միջնադարյան Հայաստանի ամենանշանավոր քաղաքներից մեկին՝ Անիին, որը X–XI դարերում եղել է Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաքը և հայտնի է որպես «հազար ու մեկ եկեղեցիների քաղաք»։ Անիի պատմությունը սկսվում է դեռ վաղ միջնադարից, սակայն իր ծաղկման գագաթնակետին հասել է Բագրատունիների օրոք, երբ այն դարձել է քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կարևոր կենտրոն։ Քաղաքը գտնվում էր Մետաքսի ճանապարհի վրա, ինչը նպաստում էր առևտրի զարգացմանը և տարբեր մշակույթների փոխազդեցությանը։ Անիի ճարտարապետությունը առանձնանում էր իր բարձր մակարդակով՝ ներառելով հոյակապ եկեղեցիներ, պարիսպներ, պալատներ և կամուրջներ, որոնք կառուցված էին տեղական և տուֆ քարից և ցուցադրում էին միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բարձրագույն նվաճումները։ Քաղաքի ամենահայտնի կառույցներից է Անիի Մայր Տաճարը, որը նախագծել է ճարտարապետ Տրդատը և համարվում է հայկական եկեղեցաշինության գլուխգործոցներից մեկը։ Անիում զարգացած էին նաև գրչությունը, մանրանկարչությունը, արհեստները և առևտուրը, ինչը քաղաքը դարձնում էր մշակութային բազմազան կենտրոն։ Քաղաքի բնակչությունը բազմազգ էր, և այստեղ խաղաղ համակեցությամբ ապրում էին տարբեր սոցիալական և կրոնական խմբեր, ինչը նպաստում էր մշակութային փոխանակմանը։ XI դարի վերջին Անիի քաղաքական վիճակը սկսեց թուլանալ սելջուկների արշավանքների և ներքին հակասությունների պատճառով, և 1045 թվականին այն անցավ Բյուզանդական կայսրության վերահսկողության տակ, իսկ հետագայում ենթարկվեց տարբեր նվաճումների։ Չնայած դրան՝ Անիի մշակութային ժառանգությունը պահպանվել է մինչև այսօր և համարվում է համաշխարհային միջնադարյան քաղաքակրթության կարևոր հուշարձաններից մեկը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հանցագործությունների կանխարգելման, բացահայտման և քննության ընթացքում օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող ստորաբաժանումների ու քրեական վարույթ իրականացնող մարմինների համագործակցության իրավական, կազմակերպական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում փոխգործակցությունը դիտարկվում է որպես իրավապահ գործունեության տարբեր ուղղությունների համաձայնեցման մեխանիզմ, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է լիազորությունների հստակ սահմանազատմամբ, տեղեկատվության օրինական փոխանակմամբ, գործողությունների համակարգմամբ և յուրաքանչյուր մարմնի դատավարական ու գործառութային ինքնուրույնության պահպանմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում օպերատիվ-հետախուզական ճանապարհով ստացված տեղեկությունների և քրեական վարույթի շրջանակում իրականացվող դատավարական գործողությունների փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով դրանց իրավական բնույթի, օգտագործման սահմանների և ապացուցողական գործընթացի հետ առնչվող հարցերը։ Քննվում են իրավասու մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանցման, համատեղ պլանավորման և աշխատանքի կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքները՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ հանցագործության վերաբերյալ նախնական տեղեկությունների ստուգումը և հետագա քննությունը պահանջում են տարբեր մասնագիտական ստորաբաժանումների ներգրավում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է իրավական կարգավորման հնարավոր հակասությունների և գործառույթների կրկնության բացահայտումը, որոնք կարող են նվազեցնել համագործակցության արդյունավետությունը կամ առաջացնել իրավասությունների սահմանների վերաբերյալ խնդիրներ։ Կարևորվում է նաև մարդու իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության սկզբունքը, քանի որ հանցագործությունների դեմ պայքարի արդյունավետությունը պետք է համադրվի օրինականության, համաչափության, դատական վերահսկողության և դատավարական երաշխիքների պահպանման հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օպերատիվ բնույթի տեղեկությունների գաղտնիության և քրեական վարույթի պահանջների միջև հավասարակշռության ապահովմանը, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես կարող է կազմակերպվել տեղեկատվական համագործակցությունը՝ առանց խախտելու օրենքով նախատեսված սահմանափակումները։ Քննվում են նաև կանխարգելիչ գործունեության առանձնահատկությունները, քանի որ իրավապահ մարմինների փոխգործակցությունը կարող է նշանակություն ունենալ ոչ միայն արդեն կատարված արարքների քննության, այլև հանցավոր ռիսկերի ժամանակին բացահայտման և իրավական կանխարգելիչ միջոցների արդյունավետ կազմակերպման համար։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել իրավական նորմերի, իրավակիրառ պրակտիկայի և կազմակերպական մեխանիզմների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համագործակցության արդյունավետությանը նպաստող կամ այն սահմանափակող գործոնները։ Կարևորվում են նաև մասնագիտական պատասխանատվության, իրավասությունների հստակեցման և միջգերատեսչական հաղորդակցության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է ունենալ տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության և օպերատիվ-հետախուզական գործունեության իրավական կարգավորման ուսումնասիրության, իրավապահ մարմինների համագործակցության կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործման և հանցագործությունների կանխարգելման ու քննության ընթացքում օրինականության երաշխիքների ամրապնդման տեսանկյունից։

Կենսաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բնակչության առողջական վիճակի պոպուլյացիոն մոնիթորինգի ֆիզիոլոգիական ասպեկտներին՝ կենտրոնանալով դպրոցականների և ուսանողների խմբերում առողջությունը ձևավորող գործոնների գնահատման վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի հիմնական ցուցանիշները՝ սրտանոթային, շնչառական, նյարդային և հենաշարժական համակարգերի հարմարվողական հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց փոփոխականությունը աճի և զարգացման տարբեր փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են երիտասարդ բնակչության առողջության վրա՝ ներառյալ ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը, սննդային սովորությունները, ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, հոգեսոցիալական սթրեսը և շրջակա միջավայրի պայմանները։ Վերլուծվում են նաև ֆունկցիոնալ փորձարկումների և կենսաչափական ցուցանիշների կիրառմամբ իրականացվող մոնիթորինգային մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել հարմարվողականության մակարդակը և վաղ փուլերում հայտնաբերել շեղումներ առողջական վիճակում։

Պատմություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է 1983 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում արձանագրված հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների օրացուցային տեղեկատվական համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով ընդգծել այդ ժամանակահատվածի պատմական, քաղաքական, մշակութային և հասարակական կարևոր իրադարձությունները։ Նմանօրինակ օրացույցային հրատարակությունները սովորաբար ծառայում են որպես տեղեկատու աղբյուրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի կարևոր իրադարձությունների ժամանակագրության մեջ՝ ներառելով ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային նշանակության փաստեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական նշանակության իրադարձություններին, գիտական և տեխնիկական ձեռքբերումներին, մշակութային կյանքի կարևոր դրվագներին, ինչպես նաև հիշարժան տարելիցներին ու հոբելյաններին, որոնք ձևավորում են պատմական հիշողության ընդհանուր պատկերը։ Այս երեք ամիսների նյութը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարվա սկզբի հասարակական-քաղաքական գործընթացների դինամիկայի մասին, ինչպես նաև հետևել միջազգային հարաբերությունների և ներքին զարգացումների հիմնական միտումներին։ Աշխատությունը օգտակար է պատմաբանների, լրագրողների, ուսուցիչների և լայն ընթերցող շրջանակի համար՝ որպես փաստագրական և տեղեկատու բնույթի աղբյուր, որը նպաստում է ժամանակագրական գիտելիքների համակարգմանը և պատմական իրադարձությունների ավելի լավ ընկալմանը։

Գրականություն

Հայ նոր գրականության պատմություն-ը գրականագիտական հիմնարար ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ նոր գրականության ձևավորման և զարգացման ընթացքը՝ սկսած 18-րդ դարի վերջից և հատկապես 19-րդ դարից մինչև ժամանակակից շրջանը՝ ընդգրկելով գրականության գաղափարական, լեզվական և գեղարվեստական հիմնական փոխակերպումները, աշխատությունում վերլուծվում են նոր գրական շարժումների առաջացումը, գրական լեզվի կայացումը, արևելահայ և արևմտահայ գրական ավանդույթների զարգացումը, ինչպես նաև սփյուռքահայ գրականության ձևավորումը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեալիզմի, ռոմանտիզմի, սիմվոլիզմի և հետագա արդի ուղղությունների ազդեցությանը հայ գրական մտածողության վրա, միաժամանակ դիտարկվում է գրականության կապը ազգային-ազատագրական շարժումների, հասարակական փոփոխությունների և պատմական իրադարձությունների հետ, աշխատությունը ընդգծում է նաև նշանավոր գրողների ստեղծագործական ժառանգությունը և նրանց դերը նոր գրական լեզվի և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործում, ցույց տալով, որ հայ նոր գրականությունը եղել է ոչ միայն գեղարվեստական, այլ նաև գաղափարական և հասարակական գործընթացների կարևոր արտահայտություն։