Ջերմաէլեկտրական ազդեցությամբ մասնագիտացված ախտորոշիչ սարքի մշակումը

Geography

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական ջրօգտագործման տարածքային բաշխման և կառավարման աշխարհագրական հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով ջրային ռեսուրսների անհամաչափ տեղաբաշխումը, արդյունաբերական կենտրոնների դիրքավորումը և բնապահպանական սահմանափակումները։ Հայաստանը համարվում է ջրային ռեսուրսներով համեմատաբար սահմանափակ երկիր, որտեղ ջրերի հիմնական պաշարները կենտրոնացած են լեռնային շրջաններում և գետային ավազաններում, մինչդեռ արդյունաբերական արտադրության զգալի մասը կենտրոնացած է քաղաքային և ցածրադիր գոտիներում, հատկապես Երևանում և մի շարք արդյունաբերական հանգույցներում։ Այս անհամապատասխանությունը ստեղծում է ջրի տեղափոխման, բաշխման և արդյունավետ օգտագործման լուրջ խնդիրներ։ Արդյունաբերական ջրօգտագործման կարևոր խնդիրներից է նաև ջրային ռեսուրսների որակի վատթարացումը՝ կապված արտադրական արտանետումների, անբավարար մաքրման համակարգերի և տեխնոլոգիական հին ենթակառուցվածքների հետ։ Բացի այդ, որոշ արդյունաբերական ճյուղեր՝ հատկապես քիմիական, մետաղագործական և սննդարդյունաբերական ոլորտները, ունեն բարձր ջրատարածական պահանջներ, ինչը ուժեղացնում է ճնշումը սահմանափակ ջրային պաշարների վրա։ Աշխարհագրական տեսանկյունից խնդիր է նաև ջրային ռեսուրսների անհավասար տարածաշրջանային հասանելիությունը, երբ որոշ մարզերում կա ջրի սեզոնային պակաս, իսկ մյուսներում՝ հարաբերական առատություն, սակայն թույլ արդյունաբերական զարգացում։ Այս իրավիճակը պահանջում է արդյունավետ տարածքային պլանավորում, ջրի ռացիոնալ օգտագործման տեխնոլոգիաների ներդրում, վերամշակված ջրի կիրառման ընդլայնում և ջրային տնտեսության պետական կառավարման կատարելագործում։ Այսպիսով, Հայաստանի արդյունաբերական ջրօգտագործման հիմնախնդիրների լուծումը կախված է ինչպես աշխարհագրական առանձնահատկությունների ճիշտ հաշվառումից, այնպես էլ ժամանակակից տեխնոլոգիաների և կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրումից։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XIV դարի հայ նշանավոր մանրանկարիչ Ավագ Ծաղկողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և նրա արվեստի առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան հայկական մանրանկարչության զարգացման այն փուլն է, երբ ձեռագիր գրքերի ձևավորումը հասել էր բարձր գեղարվեստական կատարելության, իսկ մանրանկարիչները ստեղծագործական նոր մոտեցումներով հարստացնում էին ազգային պատկերագրական ավանդույթները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Ավագ Ծաղկողի պահպանված ձեռագրերի և մանրանկարների թեմատիկ, ոճական, պատկերագրական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակաշրջանի հայկական և հարակից մշակույթների արվեստի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրանկարների կոմպոզիցիոն կառուցվածքին, կերպարների արտահայտչականությանը, գունային լուծումներին, զարդանախշերին, ճարտարապետական և բնապատկերային տարրերին, ինչպես նաև ձեռագրի տեքստի և պատկերային համակարգի փոխհարաբերությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու վարպետի անհատական ստեղծագործական ձեռագիրը և այն միջոցները, որոնցով նա վերաիմաստավորել ու զարգացրել է հայկական մանրանկարչության ավանդական պատկերագրական լեզուն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև մանրանկարների պատմական և մշակութային միջավայրի ուսումնասիրությանը, քանի որ արվեստագետի ստեղծագործությունը ձևավորվել է քաղաքական, կրոնական և մշակութային բարդ իրողություններով բնորոշվող ժամանակաշրջանում։ Աշխատության միջոցով կարելի է պատկերացում կազմել միջնադարյան ձեռագրային մշակույթի, գրքի գեղարվեստական ձևավորման, քրիստոնեական պատկերագրության և հայկական գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունների մասին։ Ավագ Ծաղկողի արվեստը դիտարկվում է նաև հայկական մանրանկարչության ընդհանուր զարգացման համատեքստում՝ հնարավորություն տալով գնահատել նրա տեղն ու նշանակությունը XIV դարի հայ արվեստի պատմության մեջ։ Վերլուծությունը արժեքավոր է ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների գեղարվեստական արժանիքների բացահայտման, այլև միջնադարյան Հայաստանի մշակութային կյանքի, գեղարվեստական կապերի և ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, հայագետներին, միջնադարյան մշակույթի և ձեռագրագիտության մասնագետներին, պատմաբաններին, ինչպես նաև հայ կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։ Այն նպաստում է հայ մանրանկարչության ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը և ընդգծում է Ավագ Ծաղկողի ստեղծագործության նշանակությունը հայկական միջնադարյան արվեստի բազմադարյա զարգացման գործընթացում։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործող կազմակերպությունների ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման տեսական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ֆինանսական կառավարման, կապիտալի կառուցվածքի և կազմակերպությունների տնտեսական կայունության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում կազմակերպության գործունեության համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրներն են, դրանց կառուցվածքը, ներգրավման պայմանները և արդյունավետ օգտագործման հետ փոխկապակցված խնդիրները։ Քննության են առնվում սեփական և փոխառու ֆինանսական ռեսուրսների հարաբերակցությունը, կազմակերպության շահույթի վերաներդրման հնարավորությունները, բանկային վարկավորումը, ներդրումային միջոցների ներգրավումը և ֆինանսավորման այլ աղբյուրների կիրառման տնտեսական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կապիտալի կառուցվածքի ձևավորմանը, քանի որ սեփական ու պարտքային միջոցների հարաբերակցությունը կարող է ազդեցություն ունենալ կազմակերպության ֆինանսական կայունության, վճարունակության, շահութաբերության և ռիսկերի մակարդակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրության վրա ազդող գործոնները՝ կազմակերպության չափը, գործունեության ոլորտը, զարգացման փուլը, եկամտաբերությունը, ֆինանսական վիճակը և արտաքին տնտեսական միջավայրը։ Հայաստանի պայմաններում կարևոր նշանակություն ունի ֆինանսական շուկայի զարգացման մակարդակի, բանկային համակարգի, ներդրումային միջավայրի և ֆինանսական գործիքների հասանելիության ազդեցության գնահատումը կազմակերպությունների ֆինանսավորման հնարավորությունների վրա։ Առանձին ուղղություն է փոքր և միջին կազմակերպությունների ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման խնդիրը, քանի որ դրանց համար արտաքին ֆինանսավորման հասանելիությունը կարող է տարբերվել խոշոր կազմակերպությունների հնարավորություններից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև դրամական հոսքերի կառավարմանը, շրջանառու միջոցների ֆինանսավորմանը, ներդրումային ծրագրերի ֆինանսական ապահովմանը և կազմակերպության երկարաժամկետ զարգացման համար անհրաժեշտ ռեսուրսների պլանավորմանը։ Կարևորվում է ֆինանսավորման արժեքի և ֆինանսական ռիսկի համատեղ գնահատումը՝ ֆինանսական որոշումների տնտեսական հիմնավորվածությունը բարձրացնելու նպատակով։ Ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ ձևավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհրաժեշտ միջոցների ներգրավման գործընթաց, այլև որպես կազմակերպության ռազմավարական ֆինանսական կառավարման բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է կորպորատիվ ֆինանսների, ֆինանսական կառավարման, ներդրումային գործունեության և կազմակերպությունների տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ՀՀ կազմակերպությունների ֆինանսավորման հիմնական խնդիրները և ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

History

Պատմական և փաստագրական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլում գործող հայկական բարեգործական կառույցի գործունեությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական ժամանակաշրջանում՝ 1914 թվականի նոյեմբերից մինչև 1915 թվականի մայիսը։ Փաստաթղթում ամփոփվում են կազմակերպության իրականացրած օգնության աշխատանքները, ֆինանսական միջոցների հավաքագրումն ու օգտագործումը, նվիրատվությունները, ծախսերը և կարիքավոր բնակչությանը տրամադրված աջակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի հետևանքով ծանր դրության մեջ հայտնված մարդկանց, փախստականների և այլ օգնության կարիք ունեցող խմբերի սոցիալական ու նյութական խնդիրներին։ Ներկայացվող հաշվետվական տվյալները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու բարեգործական գործունեության կազմակերպման ձևերը, օգնության բաշխման մեխանիզմները և հասարակական մասնակցության դերը ճգնաժամային պայմաններում։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է հանդիսանալ նաև հայկական հասարակական և բարեգործական կազմակերպությունների պատմության, եկեղեցական հովանավորության և պատերազմի տարիներին ձևավորված մարդասիրական նախաձեռնությունների ուսումնասիրության համար։ Ֆինանսական ու կազմակերպական տեղեկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու կառույցի գործունեության ծավալների, առաջնահերթությունների և աշխատանքի ուղղությունների մասին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, աղբյուրագետների, հայագետների, բարեգործության պատմության հետազոտողների, ուսանողների և XX դարի սկզբի հայկական հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է հրաբխային տարածքների երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, շարժման, խոցելիության և պահպանության խնդիրների տեսանկյունից՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կատարված հետազոտությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում հրաբխային ապարների կառուցվածքային և ֆիլտրացիոն առանձնահատկություններն են, որոնք էական նշանակություն ունեն մթնոլորտային տեղումների ներթափանցման, ստորերկրյա ջրերի կուտակման և ջրատար հորիզոնների ձևավորման համար։ Քննվում են լավային հոսքերի, ճեղքավորված հրաբխային ապարների, հրաբխածին-նստվածքային գոյացությունների և դրանց միջև ձևավորված երկրաբանական սահմանների դերը ջրի տեղաշարժի ու բնական ելքերի առաջացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրաբանական կառուցվածքի անհամասեռությանը, ճեղքավորվածության աստիճանին և տարբեր ապարաշերտերի ջրաթափանցելիությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են պայմանավորել ինչպես ստորերկրյա ջրերի պաշարների ձևավորումը, այնպես էլ դրանց զգայունությունը մակերևույթից ներթափանցող աղտոտիչների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի սնման և բեռնաթափման տարածքները, հոսքի հիմնական ուղղությունները, աղբյուրների ձևավորման պայմանները և ջրատար համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստորերկրյա ջրերի բնական պաշտպանվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով վերադիր շերտերի կառուցվածքը, ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները, ռելիեֆը և մարդածին ծանրաբեռնվածությունը։ Դիտարկվում է նաև հողօգտագործման, բնակավայրերի, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական գործունեության հնարավոր ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և ջրաքիմիական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու առավել խոցելի տարածքները և հիմնավորելու ստորերկրյա ջրերի պահպանության համար անհրաժեշտ տարածքային մոտեցումները։ Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև խմելու և տնտեսական նշանակություն ունեցող ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ կառավարման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրաբանության, հիդրոերկրաբանության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ հրաբխային միջավայրերում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման ու պաշտպանության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Economics

Ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան տնտեսական համակարգի երկու փոխկապակցված հասկացություններ են, որոնք կարևոր դեր ունեն շուկայի կայունության և զարգացման ապահովման գործում։ Ինստիտուտները ձևական և ոչ ձևական կանոնների, օրենքների, նորմերի և կազմակերպությունների ամբողջությունն են, որոնք կարգավորում են տնտեսական հարաբերությունները։ Դրանք ներառում են պետական մարմիններ, օրենքներ, դատական համակարգ, ֆինանսական վերահսկողություն, ինչպես նաև հասարակական վարքագծի ընդունված կանոններ։ Ինստիտուտների հիմնական էությունը կայանում է նրանում, որ դրանք նվազեցնում են անորոշությունը, պաշտպանում են սեփականության իրավունքները և ապահովում են տնտեսական գործարքների վստահությունը։ Արդյունավետ (էֆեկտիվ) շուկան այն շուկան է, որտեղ բոլոր հասանելի տեղեկատվությունը արագ և ամբողջությամբ արտացոլվում է ակտիվների գների մեջ, և որտեղ անհնար է համակարգված կերպով ստանալ ավելորդ շահույթ միայն տեղեկատվության առավելության հաշվին։ Այս գաղափարը հայտնի է որպես արդյունավետ շուկայի վարկած։ Արդյունավետ շուկայի գործունեության համար անհրաժեշտ են ուժեղ ինստիտուտներ, որոնք ապահովում են թափանցիկություն, տեղեկատվության հավասար հասանելիություն և կանոնների պահպանում։ Եթե ինստիտուտները թույլ են, շուկայում կարող են առաջանալ խարդախություն, տեղեկատվական անհավասարություն և անարդյունավետ բաշխում։ Այսպիսով, ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան փոխադարձաբար կապված են․ լավ գործող ինստիտուտները նպաստում են շուկայի արդյունավետությանը, իսկ արդյունավետ շուկան խթանում է տնտեսական աճը, ներդրումների ներգրավումը և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխումը։