Клинические диагностические критерии выбора метода хирургического вмешательства у больных с комбинированными деформациями наружного носа и внутриносовых структур

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է հարկային քաղաքականության և տնտեսական զարգացման միջև ձևավորվող փոխադարձ կապերի տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական գործընթացների օրինակով։ Հետազոտության առանցքում հարկային համակարգի ազդեցությունն է տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության, սպառման, խնայողությունների, զբաղվածության և պետական ֆինանսների ձևավորման վրա։ Հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պետական բյուջեի եկամուտների հավաքագրման մեխանիզմ, այլև որպես մակրոտնտեսական կարգավորման գործիք, որի կառուցվածքը և կիրառման սկզբունքները կարող են տարբեր ուղղություններով ազդել տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծի և երկրի տնտեսական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, հարկային բեռի բաշխումը, հարկային դրույքաչափերի փոփոխությունների տնտեսական հետևանքները, հարկային արտոնությունների արդյունավետությունը և հարկման բազայի ընդլայնման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հարկային միջավայրի կանխատեսելիության և գործարար ու ներդրումային ակտիվության միջև կապին, քանի որ Հայաստանի հարկային քաղաքականության պաշտոնական փաստաթղթերում ևս կարևորվել են մրցունակ բիզնես միջավայրի, ներդրումային գրավչության, տնտեսական ակտիվության և երկարաժամկետ աճի համար համապատասխան պայմանների ձևավորումը։ Կարևոր ուղղություն է հարկային եկամուտների և պետական ծախսերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ հարկային մուտքերի միջոցով ձևավորվող ֆինանսական ռեսուրսները կարող են ուղղվել ենթակառուցվածքների, մարդկային կապիտալի և տնտեսական զարգացման համար նշանակություն ունեցող այլ ոլորտների ֆինանսավորմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են գնահատվել նաև հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, հարկային կարգապահությունը և ստվերային տնտեսական գործունեության սահմանափակման նշանակությունը՝ պետական եկամուտների ավելացման և տնտեսավարողների միջև հարկային բեռի ավելի հավասարակշռված բաշխման տեսանկյունից։ Միաժամանակ հարկային քաղաքականության տնտեսական ազդեցությունը կարող է դիտարկվել երկկողմ փոխառնչության շրջանակում, քանի որ տնտեսական աճն ինքնին ընդլայնում է հարկման բազան և կարող է նպաստել պետական եկամուտների ավելացմանը։ Հայաստանի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրել հարկային համակարգում իրականացվող փոփոխությունները մակրոտնտեսական ցուցանիշների դինամիկայի հետ և գնահատել դրանց միջև առկա կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային տնտեսագիտության, պետական ֆինանսների և մակրոտնտեսական կարգավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հարկային քաղաքականության և տնտեսական զարգացման փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XVII–XIX դարերում Արցախում գոյություն ունեցած հայկական մելիքությունների, մելիքական իշխանության համակարգի և նշանավոր մելիքական տների պատմության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է մելիքությունների ձևավորման, նրանց քաղաքական և վարչական կառուցվածքի, ժառանգական իշխանության առանձնահատկությունների, տարածքային սահմանների և ներքին կառավարման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է մելիքների դերը Արցախի հայ բնակչության հասարակական, քաղաքական և տնտեսական կյանքում, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանի անվտանգության ապահովման, ռազմական ուժերի կազմակերպման և տեղական ինքնակառավարման պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Արցախի հայտնի մելիքական տների ծագմանը, նրանց միջև ձևավորված ազգակցական և քաղաքական հարաբերություններին, իշխանության փոխանցման սկզբունքներին ու տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած ազդեցությանը։ Դիտարկվում են Խամսայի մելիքությունների գործունեությունը և նրանց փոխհարաբերությունները հարևան քաղաքական ուժերի ու տիրապետությունների հետ։ Կարևորվում է մելիքների դերը հայկական պետական և իշխանական ավանդույթների պահպանման գործում այն պայմաններում, երբ տարածաշրջանը գտնվում էր խոշոր տերությունների քաղաքական և ռազմական շահերի բախման կենտրոնում։ Անդրադարձ է կատարվում Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և հետագայում Ռուսական կայսրության քաղաքականության ազդեցությանը Արցախի մելիքությունների դրության վրա, ինչպես նաև մելիքների դիվանագիտական կապերին և արտաքին աջակցություն ձեռք բերելու փորձերին։ Ուսումնասիրվում են նաև ազատագրական պայքարի հետ կապված գործընթացները, մելիքական տների մասնակցությունը քաղաքական ծրագրերի ձևավորմանը և տարածաշրջանի հայկական բնակչության ինքնուրույնության պահպանմանն ուղղված գործունեությունը։ Մելիքությունների պատմությունը ներկայացվում է նաև սոցիալ-տնտեսական և մշակութային տեսանկյունից՝ լուսաբանելով նրանց հարաբերությունները գյուղական համայնքների, հոգևոր կենտրոնների, եկեղեցական կառույցների և հասարակության տարբեր շերտերի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում մելիքական տների ազդեցությանը եկեղեցիների, վանքերի, ամրոցների և այլ կառույցների պահպանման ու զարգացման գործում։ XVII–XIX դարերի քաղաքական փոփոխությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել մելիքական իշխանության աստիճանական վերափոխմանը և դրա պատմական դերի փոփոխությանը՝ հատկապես տարածաշրջանում ռուսական քաղաքական ազդեցության ուժեղացման պայմաններում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Արցախի պատմության, հայկական իշխանական տների, ազատագրական շարժումների և Հարավային Կովկասի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկություններ թաքցնող համակարգերի ինֆորմացիոն-տեսական ուսումնասիրությանը՝ դրանց կառուցվածքի, աշխատանքի սկզբունքների և տեղեկատվության քողարկման արդյունավետության մաթեմատիկական գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի համակարգեր, որոնց միջոցով տեղեկատվությունը կարող է թաքցվել հաղորդագրությունների, տվյալների, ազդանշանների կամ այլ տեղեկատվական միջավայրերի մեջ՝ նպատակ ունենալով սահմանափակել թաքցված տեղեկության հայտնաբերման հնարավորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության քանակական գնահատման, անորոշության, էնտրոպիայի, տեղեկատվական հոսքերի և վիճակագրական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել տեղեկություն թաքցնող համակարգերի մաթեմատիկական մոդելները, դրանցում տեղեկատվության ներմուծման և վերականգնման մեխանիզմները, ինչպես նաև թաքցված տվյալների նկատմամբ արտաքին դիտարկողի հայտնաբերման հնարավորությունները։ Կարևորվում է համակարգերի արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով թաքցվող տեղեկատվության ծավալը, թաքցման մակարդակը, սկզբնական և փոփոխված տվյալների տարբերությունները և հաղորդակցության միջավայրի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության ինֆորմացիոն-տեսական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ձևակերպել համակարգերի հուսալիության և պաշտպանվածության գնահատման չափանիշներ՝ առանց սահմանափակվելու միայն կոնկրետ տեխնիկական իրականացման մանրամասներով։ Հետազոտությունը կարող է առնչվել նաև տեղեկատվության պաշտպանության, կոդավորման, վիճակագրական վերլուծության և տվյալների անվտանգ փոխանցման ընդհանուր խնդիրներին։ Աշխատանքի տեսական արդյունքները կարող են օգտակար լինել տեղեկատվության քողարկման համակարգերի մաթեմատիկական վերլուծության, դրանց արդյունավետության համեմատության և նոր մոդելների մշակման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել ինֆորմացիայի տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի, ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական անվտանգության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Անդրկովկասի բարձրալեռնային մարգագետինների ձևավորման, զարգացման և ժամանակի ընթացքում փոփոխությունների համալիր վերլուծությանը՝ ընդգծելով այդ էկոհամակարգերի էվոլյուցիոն, կլիմայական և լանդշաֆտային գործոնների փոխազդեցությունը։ Հեղինակը դիտարկում է բարձրալեռնային մարգագետինները որպես դինամիկ բնական համակարգեր, որոնք ձևավորվել են երկարատև երկրաբանական գործընթացների, կլիմայի սառեցման և տաքացման փուլերի, ինչպես նաև հողածածկի և բուսականության փոխակերպումների արդյունքում։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են զարգացման մի քանի հիմնական փուլեր՝ սկսած հետսառցադաշտային շրջանում բուսածածկի նախնական ձևավորումից, երբ լեռնային տարածքներում սկսում են տարածվել ցրտադիմացկուն և խոնավասեր բուսատեսակներ, մինչև կայուն բարձրալեռնային մարգագետնային համայնքների ձևավորումը, որոնք բնութագրվում են տեսակային բարձր բազմազանությամբ և սեզոնային արտադրողականությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական գործոնի ազդեցությանը, մասնավորապես ջերմաստիճանի տատանումներին, խոնավության բաշխմանը և ձյան ծածկույթի տևողությանը, որոնք որոշում են բուսականության կառուցվածքն ու արտադրողականությունը։ Նշվում է նաև հողային պրոցեսների կարևորությունը՝ հումուսի կուտակումը, հողերի ալպիական զարգացումը և էրոզիոն գործընթացները, որոնք ձևավորում են մարգագետինների տարածական կառուցվածքը։ Կենդանական աշխարհի առումով դիտարկվում են արոտավայրերին հարմարեցված կաթնասուններ, միջատներ և թռչուններ, որոնք մասնակցում են սննդային շղթաների կայունացմանը և էկոհամակարգի կենսաբանական հավասարակշռությանը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է մարդու գործունեության ազդեցությունը՝ անասնապահության զարգացումը, արոտների ինտենսիվ օգտագործումը և դրա հետևանքով տեղի ունեցող բուսածածկի փոփոխությունները, մասնավորապես որոշ շրջաններում դեգրադացիայի և տեսակային կազմի աղքատացման միտումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Անդրկովկասի բարձրալեռնային մարգագետինները որպես բարդ, բազմափուլ զարգացող էկոհամակարգեր, որոնց էվոլյուցիան շարունակվում է բնական և մարդածին գործոնների համատեղ ազդեցության ներքո։

Լրագրություն

Հրանտ Մաթևոսյանի հրապարակախոսությունը ձևավորվում է որպես գրական և հասարակական խոսքի յուրահատուկ համադրություն, որտեղ գրողը չի սահմանափակվում զուտ գեղարվեստական պատմությամբ, այլ մշտապես արձագանքում է ժամանակի սոցիալական, բարոյական և ազգային խնդիրներին։ Նրա հրապարակային խոսքը, հատկապես հարցազրույցներում և հոդվածներում, կառուցված է այնպիսի խնդիրների շուրջ, ինչպիսիք են գյուղի քայքայումը, մարդու և պետության հարաբերությունները, խորհրդային և հետխորհրդային իրականության փոփոխությունները, ինչպես նաև անհատի պատասխանատվությունը սեփական պատմության և երկրի նկատմամբ։ Մաթևոսյանի հրապարակախոսական մտածողության կենտրոնում հաճախ գտնվում է գյուղական աշխարհի փորձառությունը՝ որպես մարդկային արժեքների պահպանման և կորուստների վայր, որտեղ ձևավորվում է մարդու ինքնության և աշխատանքի գաղափարը։ Նրա խոսքը բնորոշվում է խորապես փիլիսոփայական և պատկերավոր լեզվով, որտեղ հասարակական քննադատությունը չի արտահայտվում ուղղակի քաղաքական հռետորաբանությամբ, այլ ներծծված է պատմողական շերտերի, հիշողության և բարոյական դիտարկումների մեջ։ Կարևոր առանձնահատկություններից է նաև այն, որ Մաթևոսյանը հաճախ կասկածի տակ է դնում ավանդական հրապարակախոսության սահմանները՝ հարց բարձրացնելով, թե ով է իրականում խոսում «հասարակության անունից» և արդյոք հնարավոր է լիարժեք հրապարակային երկխոսություն այն պայմաններում, երբ լսելիության և քննարկման տարածքը սահմանափակված է։ Նրա ետխորհրդային շրջանի հարցազրույցները և հոդվածները նաև դառնում են կայսրության և սոցիալական համակարգերի քննադատության շարունակություն, սակայն այդ քննադատությունը միշտ անցնում է անհատական փորձի և լեզվական բարդ կառուցվածքների միջոցով, ոչ թե պարզ քաղաքական հայտարարությունների ձևով։ Ընդհանուր առմամբ, Մաթևոսյանի հրապարակախոսությունը կարելի է բնութագրել որպես սահմանային երևույթ՝ մի կողմից խորը հասարակական ներգրավվածությամբ, մյուս կողմից՝ դասական հրապարակագրության շրջանակները շարունակաբար խնդրականացնող և վերաիմաստավորող մտավոր դիրքավորմամբ։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գինու և կոնյակի արտադրության ու իրացման գործընթացների համակողմանի վերլուծությանը՝ բացահայտելով ոլորտի զարգացման հիմնական միտումները, տնտեսական առանձնահատկությունները, շուկայական պայմանները և առկա խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գինու և կոնյակի արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները, հումքային բազայի ձևավորումը, խաղողագործության և վերամշակող արդյունաբերության փոխկապակցվածությունը, արտադրական ծավալների փոփոխությունները և արտադրանքի տեսականու ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրության ինքնարժեքի, նյութական և աշխատանքային ծախսերի, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, շահութաբերության և ֆինանսական արդյունքների գնահատմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև արտադրանքի իրացման գործընթացի ուսումնասիրությունը, որի շրջանակում վերլուծվում են ներքին շուկայի պահանջարկը, սպառողների նախասիրությունները, վաճառքի ուղիները, գնագոյացման մեխանիզմները, շուկայավարման քաղաքականությունը և մրցակցային միջավայրը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է գինու և կոնյակի արտահանման նշանակությունը ոլորտի զարգացման համար, ուսումնասիրվում են արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքավորման հնարավորությունները, արտահանման ուղղությունների ընդլայնման հեռանկարները և միջազգային մրցակցության պայմաններում արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հայկական գինու և կոնյակի՝ որպես ազգային արտադրանքի և պատմամշակութային ժառանգության բաղադրիչի, շուկայական ներուժի գնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև արտադրության և իրացման վրա ազդող արտաքին ու ներքին գործոնները՝ հումքի գների փոփոխություն, էներգետիկ և լոգիստիկ ծախսեր, հարկային միջավայր, շուկայի պահանջարկ, մրցակից արտադրողների գործունեություն և սպառողական վարքագիծ։ Տնտեսական ցուցանիշների համադրման միջոցով հնարավոր է գնահատել ոլորտի արդյունավետությունը, բացահայտել արտադրության և իրացման առավել խնդրահարույց փուլերը և առաջարկել դրանց բարելավման ուղիներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ արտադրական գործընթացների օպտիմալացման, ինքնարժեքի նվազեցման, վաճառքի արդյունավետության բարձրացման, շուկայավարման ռազմավարությունների կատարելագործման և արտահանման ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Հայաստանի գյուղատնտեսության և սննդարդյունաբերության փոխկապակցված զարգացման տեսանկյունից, քանի որ գինու և կոնյակի արտադրության ընդլայնումը կարող է խթանել խաղողագործությունը, վերամշակող արդյունաբերությունը, զբաղվածությունը և արտահանման եկամուտները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ագրոբիզնեսի մասնագետներին, շուկայի վերլուծաբաններին, գինեգործության և կոնյակագործության ոլորտի մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, մարքեթոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։