Когнитивно-прагматический аспект теории политического дискурса (на материале публичных выступлений американских и британских политических деятелей)

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն քաղաքականության սահմանադրաիրավական հիմքերի, դրա ձևավորման և իրականացման մեխանիզմների, ինչպես նաև ոլորտում առկա տեսական ու կիրառական խնդիրների համալիր իրավագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում միգրացիոն քաղաքականության տեղն ու նշանակությունն է պետական քաղաքականության և սահմանադրաիրավական կարգավորման համակարգում՝ այն դիտարկելով մարդու հիմնական իրավունքների, պետական կառավարման, ազգային անվտանգության և միջազգային իրավական պարտավորությունների փոխկապակցվածության համատեքստում։ Քննվում են միգրացիոն գործընթացների իրավական կարգավորման սկզբունքները, պետական մարմինների իրավասությունների բաշխումը և ոլորտի ինստիտուցիոնալ կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անձի ազատ տեղաշարժի, բնակության վայրի ընտրության, Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս գալու և վերադառնալու, օտարերկրացիների իրավական կարգավիճակի, ապաստանի և փախստականների պաշտպանության հետ առնչվող սահմանադրաիրավական հարցերին։ Հետազոտվում է նաև պետության իրավունքն ու պարտականությունը՝ սահմանելու միգրացիոն գործընթացների կառավարման այնպիսի մեխանիզմներ, որոնք համատեղելի են մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային շահերի ապահովման սկզբունքների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում միգրացիոն քաղաքականության պատմական զարգացմանը և օրենսդրական կարգավորումների փոփոխություններին՝ հնարավորություն տալով բացահայտել իրավական համակարգի ձևավորման հիմնական միտումները։ Քննվում են աշխատանքային միգրացիայի, արտագաղթի և ներգաղթի, վերադարձի ու վերաինտեգրման, անկանոն միգրացիայի և հարկադիր տեղահանության հետ կապված իրավական հարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում միգրացիոն քաղաքականության իրականացման համար պատասխանատու պետական կառույցների գործունեության համակարգմանը, նրանց գործառույթների արդյունավետությանը և իրավական կարգավորումների գործնական կիրառության ընթացքում առաջացող խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում միգրացիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնակչության տարածական տեղաշարժ, այլև որպես սահմանադրական իրավունքի բազմաթիվ ինստիտուտների հետ առնչվող բազմաշերտ հասարակական երևույթ։ Վերլուծվում է ազգային օրենսդրության և միջազգային իրավական չափանիշների փոխհարաբերությունը՝ մարդու արժանապատվության, իրավահավասարության և իրավական պաշտպանության սկզբունքների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև միգրացիոն քաղաքականության արդյունավետության գնահատման և իրավական կարգավորման շարունակական կատարելագործման անհրաժեշտությունը՝ հասարակական ու ժողովրդագրական փոփոխություններին համապատասխան։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է սահմանադրական իրավունքի, միգրացիոն իրավունքի, մարդու իրավունքների և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ ներկայացնելով միգրացիոն գործընթացների պետական կարգավորման ամբողջական իրավական համակարգի ձևավորման ու զարգացման հիմնախնդիրները։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ միջազգային բնույթի զինված հակամարտությունների պայմաններում մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային իրավունքի և միջազգային մարդասիրական իրավունքի փոխկապակցվածության համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է զինված հակամարտությունների ընթացքում մարդու կյանքի, արժանապատվության, անձնական անվտանգության և այլ հիմնարար իրավունքների պաշտպանության իրավական համակարգը, ինչպես նաև այն միջազգային նորմերն ու սկզբունքները, որոնք սահմանափակում են հակամարտության մասնակիցների գործողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության, վիրավորների և հիվանդների նկատմամբ մարդասիրական վերաբերմունքի, ձերբակալված կամ ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների, ինչպես նաև խոշտանգումների, դաժան վերաբերմունքի և այլ ծանր խախտումների կանխարգելման ու արգելման հարցերին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է մարդու իրավունքների միջազգային իրավունքի և միջազգային մարդասիրական իրավունքի կիրառելիության հարաբերակցությունը զինված հակամարտությունների պայմաններում, դրանց ընդհանուր և տարբերակիչ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պետությունների և հակամարտության այլ մասնակիցների պարտավորությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային հսկողության և պաշտպանության մեխանիզմներին, միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը, իրավական պաշտպանության միջոցներին և զինված հակամարտությունների ընթացքում տեղի ունեցող խախտումների համար պատասխանատվության հարցերին։ Քննության են առնվում հատկապես քաղաքացիական անձանց պաշտպանության, հարկադիր տեղահանման, անհետ կորած անձանց, գերիների և այլ խոցելի խմբերի հետ կապված իրավական խնդիրները։ Կարևորվում է այն գաղափարը, որ զինված հակամարտության առկայությունը չի վերացնում մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտությունը, իսկ հակամարտության մասնակիցների գործողությունները պետք է սահմանափակվեն միջազգային իրավունքի պահանջներով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ ոչ միջազգային զինված հակամարտությունների պայմաններում մարդու իրավունքների պաշտպանության իրավական առանձնահատկությունները, առկա խնդիրներն ու պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի, միջազգային մարդասիրական իրավունքի և մարդու իրավունքների ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների, իրավապաշտպանների և զինված հակամարտությունների իրավական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանում և Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորման նախօրեին տեղի ունեցած հայկական հարցի պատմական, քաղաքական և սոցիալական զարգացումների վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված ճնշումների, տեղահանությունների և զանգվածային բռնությունների գործընթացները՝ ընդգծելով դրանց պատճառները, ընթացքը և հետևանքները տարածաշրջանի ժողովրդագրական ու քաղաքական կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային դիվանագիտության արձագանքներին, մեծ տերությունների քաղաքական շահերին և տեղական իշխանությունների դերակատարությանը ճգնաժամի խորացման մեջ։ Քննարկվում են նաև հայկական համայնքների սոցիալ-տնտեսական վիճակը, ինքնապաշտպանական շարժումները և վերապրումի ռազմավարությունները պատմական այդ շրջափուլում։ Աշխատությունը ներկայացնում է բազմակողմանի պատմա-քննադատական մոտեցում՝ փորձելով հասկանալ իրադարձությունների բարդ պատճառահետևանքային կապերը լայն տարածաշրջանային համատեքստում։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ակրիլամիդի պոլիմերացման կինետիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը հակադարձ միցելային համակարգերում, որոնց կայունացումն ապահովվում է ստեարինաթթվի մոնոգլիցերիդներով։ Հետազոտության առանցքում սահմանափակ միկրոմիջավայրում ընթացող պոլիմերացման գործընթացի առանձնահատկություններն են և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ռեակցիայի արագությունը, պոլիմերային նյութի ձևավորումը և համակարգի ֆիզիկաքիմիական վարքը։ Հակադարձ միցելները դիտարկվում են որպես կազմակերպված դիսպերս համակարգեր, որոնց ներքին բևեռային տիրույթները հնարավորություն են տալիս ոչ բևեռային միջավայրում տեղայնացնել ջրալույծ բաղադրիչներ և ստեղծել յուրահատուկ պայմաններ քիմիական փոխակերպումների համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մակերևութային ակտիվ բաղադրիչների կառուցվածքային և կայունացնող դերին, քանի որ միցելների չափերը, կառուցվածքը և փոխազդեցությունները կարող են ազդել մոնոմերի տեղաբաշխման ու պոլիմերացման կինետիկայի վրա։ Ուսումնասիրվում են ռեակցիայի արագության փոփոխությունները տարբեր ֆիզիկաքիմիական պայմաններում, ինչպես նաև մոնոմերի կոնցենտրացիայի, միցելային համակարգի կազմի և ջրային ու օրգանական փուլերի հարաբերակցության հնարավոր ազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պոլիմերացման կինետիկական պարամետրերի և միցելների կառուցվածքային բնութագրերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Քննվում է, թե սահմանափակ տարածությունը և միջֆազային սահմանները ինչպես կարող են փոփոխել ակտիվ մասնիկների շարժունակությունը, փոխազդեցությունների հավանականությունը և աճող պոլիմերային շղթաների վարքը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև ռեակցիայի տարբեր փուլերի առանձնահատկությունները և ստացվող պոլիմերային համակարգերի մոլեկուլային ու կառուցվածքային բնութագրերը։ Առանձին նշանակություն ունի ստեարինաթթվի մոնոգլիցերիդների՝ որպես կայունացնող նյութերի ազդեցության գնահատումը, քանի որ դրանց հատկությունները պայմանավորում են դիսպերս համակարգի կայունությունը և կարող են փոխել միկրոմիջավայրում ընթացող գործընթացների բնույթը։ Կինետիկական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ սովորական համասեռ միջավայրում և կազմակերպված միցելային համակարգերում ընթացող պոլիմերացման տարբերությունները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև վերահսկվող կառուցվածքով պոլիմերային և նանոկառուցվածքային նյութերի ձևավորման տեսական հիմքերի զարգացման համար։ Հետազոտությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է պոլիմերների քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, կոլոիդային քիմիայի և մակերևութային երևույթների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպաստելով կազմակերպված միկրոմիջավայրերում պոլիմերացման մեխանիզմների ու դրանց կառավարման հնարավորությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է դասական և ոչ դասական տրամաբանական համակարգերում ենթադրման կանոնի տարբեր տարատեսակների արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե տարբեր տրամաբանական համակարգերում ենթադրման կանոնի կիրառման ինչ ձևեր են հնարավոր, ինչ պայմաններում են դրանք պահպանվում և որքանով են արդյունավետ տրամաբանական դատողությունների կառուցման, ապացուցումների իրականացման և ֆորմալ համակարգերի հատկությունների վերլուծության տեսանկյունից։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է ենթադրման կանոնի ուսումնասիրությունը՝ որպես տրամաբանական համակարգերում նոր բանաձևերի կամ պնդումների ստացման կարևոր մեխանիզմ։ Դասական տրամաբանության շրջանակում նման կանոնների կիրառումը սովորաբար հիմնվում է ճշմարտության, հետևության և ապացուցելիության վերաբերյալ հաստատված սկզբունքների վրա, մինչդեռ ոչ դասական համակարգերում դրանց ձևակերպումն ու կիրառելիությունը կարող են էապես տարբերվել՝ կախված տվյալ համակարգի տրամաբանական կառուցվածքից և ընդունված աքսիոմներից։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել տարբեր տեսակի տրամաբանական համակարգեր՝ ինտուիցիոնիստական, մոդալ, բազմարժեք, պարահետևողական և այլ ոչ դասական տրամաբանություններ՝ պարզելու համար ենթադրման կանոնի տարբեր ձևերի պահպանման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրամաբանական կանոնների հիմնավորվածությանը, դրանց համարժեքությանը, ամբողջականությանը և կիրառման արդյունավետությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև այն իրավիճակները, երբ դասական տրամաբանության մեջ ընդունելի կանոնը ոչ դասական համակարգում պահանջում է փոփոխություն, սահմանափակում կամ այլ ձևակերպում։ Այսպիսի համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր տրամաբանական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և հասկանալու, թե ինչպես են դրանցում փոխվում հետևության և ապացուցման մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ենթադրման կանոնի տարբերակների կիրառման հաշվարկային և ապացուցողական արդյունավետության գնահատումը։ Կարող են դիտարկվել ապացույցների երկարությունը, կանոնների կիրառման քանակը, տրամաբանական արտածման բարդությունը և տվյալ համակարգում որոշակի պնդումների ստացման հնարավորությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել ֆորմալ ապացույցների կառուցում և տարբեր տրամաբանական համակարգերում դրանց համեմատություն՝ առավել արդյունավետ կանոնների և մեթոդների բացահայտման նպատակով։ Տեսական առումով ուսումնասիրությունը նպաստում է տրամաբանական հետևության բնույթի, ֆորմալ ապացուցման կառուցվածքի և տարբեր տրամաբանական համակարգերի փոխհարաբերությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Գործնական առումով ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել ավտոմատացված տրամաբանական ապացուցման, արհեստական բանականության, գիտելիքի ներկայացման և ֆորմալ համակարգերի նախագծման խնդիրներում, որտեղ կարևոր է տրամաբանական կանոնների ճիշտ և արդյունավետ կիրառումը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համեմատական տեսանկյունից գնահատել ենթադրման կանոնի տարբեր ձևերի կիրառելիությունն ու արդյունավետությունը դասական և ոչ դասական տրամաբանություններում՝ բացահայտելով դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները և նպաստելով ֆորմալ տրամաբանական համակարգերի կատարելագործմանը։

Հոգեբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է խմբային մտածողության կազմակերպման պայմանների և ձևերի ուսումնասիրությանը՝ իմացական խնդիրների լուծման գործընթացում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է մարդկանց համատեղ գործունեությունը ազդում մտածողության արդյունավետության, խնդրի ըմբռնման, լուծման ռազմավարությունների ընտրության և վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են խմբային աշխատանքի հոգեբանական և մանկավարժական հիմքերը, խմբի անդամների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մտքերի փոխանակման, քննարկման, համագործակցության և ընդհանուր որոշման կայացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնց առկայության դեպքում խմբային մտածողությունը կարող է նպաստել իմացական խնդիրների առավել արդյունավետ լուծմանը։ Դրանց շարքում կարևոր դեր ունեն խմբի անդամների միջև փոխադարձ վստահությունը, ակտիվ մասնակցությունը, կարծիքների ազատ արտահայտումը, խնդիրների հստակ ձևակերպումը, դերերի նպատակային բաշխումը և մասնակիցների անհատական գիտելիքների ու փորձի արդյունավետ համադրումը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև խմբային մտածողության կազմակերպման տարբեր ձևերը՝ համատեղ քննարկումներ, բանավեճեր, մտքերի փոխանակում, համագործակցային առաջադրանքներ և խնդրի լուծման փուլային կազմակերպում։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարող են խմբում առաջացող տարբեր տեսակետներն ու մոտեցումները նպաստել խնդրի նոր լուծումների որոնմանը և զարգացնել մասնակիցների վերլուծական, քննադատական ու ստեղծագործական մտածողությունը։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում խմբային աշխատանքի հնարավոր դժվարություններին, այդ թվում՝ որոշ մասնակիցների պասիվությանը, գերիշխող կարծիքի ձևավորմանը, անհատական տեսակետների անտեսմանը և փոխգործակցության ոչ արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ ճիշտ կազմակերպված խմբային գործունեությունը կարող է ոչ միայն բարձրացնել իմացական խնդիրների լուծման արդյունավետությունը, այլև ձևավորել համագործակցության, հաղորդակցության, ինքնուրույն մտածողության և սեփական տեսակետը հիմնավորելու հմտություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, ուսուցիչների, կրթական գործընթացի կազմակերպիչների և ուսանողների համար, ինչպես նաև նրանց, ովքեր հետաքրքրված են խմբային ճանաչողական գործունեության, համագործակցային ուսուցման և մտածողության զարգացման հոգեբանական մեխանիզմներով։