Краткое историческое и географическое описание Царства Арменскаго

Կենսաբանություն

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հիդրոպոնիկ մշակության պայմաններում բույսերի հանքային սնուցման օպտիմալացմանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով երեք տարբեր մշակաբույսերի՝ հավանաբար խնայի, բասմայի և կիտրոնային սորգոյի, աճի ու զարգացման համար անհրաժեշտ սննդային ռեժիմների ուսումնասիրության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակն է որոշել հանքային սննդատարրերի այնպիսի հարաբերակցություններ և խտություններ, որոնք կարող են ապահովել բույսերի բնականոն աճը, բարձր կենսաբանական արտադրողականությունը և ստացվող բուսական հումքի համապատասխան որակը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բույսերի սնուցման հիմնական տարրերի՝ ազոտի, ֆոսֆորի, կալիումի, ինչպես նաև երկրորդային և միկրոտարրերի դերը բույսերի ֆիզիոլոգիական գործընթացներում։ Հիդրոպոնիկ համակարգը հնարավորություն է տալիս վերահսկելի պայմաններում կարգավորել սննդային լուծույթի բաղադրությունը և առանձին գնահատել տարբեր տարրերի ազդեցությունը բույսերի աճի, արմատային համակարգի զարգացման, տերևային մակերեսի ձևավորման և ընդհանուր կենսազանգվածի կուտակման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի խտությանը, թթվայնությանը, էլեկտրահաղորդականությանը և սննդատարրերի հարաբերակցությանը, քանի որ այդ ցուցանիշները անմիջականորեն կապված են արմատների կողմից ջրի և հանքային նյութերի յուրացման արդյունավետության հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր բույսերի սննդային պահանջների տարբերությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի արագությունը և արտադրական նշանակությունը։ Հետազոտության ընթացքում գնահատվում են բույսերի մորֆոլոգիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները, հնարավոր է նաև՝ պիգմենտների պարունակությունը, ջրային ռեժիմը, սննդատարրերի կուտակումը և բերքատվության կամ բուսական հումքի որակի փոփոխությունները։ Կարևոր խնդիր է սնուցման այնպիսի ռեժիմի ընտրությունը, որը ոչ միայն կբարձրացնի արտադրողականությունը, այլև թույլ կտա խուսափել սննդատարրերի պակասից կամ ավելցուկից, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ բույսերի աճի և զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել փակ և վերահսկվող պայմաններում բույսերի արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործման, սննդային լուծույթների կազմի օպտիմալացման և հիդրոպոնիկ տնտեսությունների արտադրական արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, բուսաֆիզիոլոգներին, հիդրոպոնիկ արտադրության մասնագետներին, բուսաբուծության ոլորտի հետազոտողներին, ջերմատնային տնտեսությունների մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ալեքսանդրապոլի Օլգինյան իգական պրոգիմնազիայի կարիքավոր աշակերտուհիներին օգնություն տրամադրելու նպատակով ստեղծված բարեգործական ընկերության կանոնադրությունը։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի Ալեքսանդրապոլի կրթական, հասարակական և բարեգործական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի կանանց կրթության կազմակերպման, սոցիալապես անապահով աշակերտուհիների աջակցության և հասարակական նախաձեռնությունների իրավական ու կազմակերպական հիմքերի մասին։ Կանոնադրության մեջ, ըստ բնույթի, սահմանվում են ընկերության ստեղծման նպատակները, գործունեության ուղղությունները, անդամակցության պայմանները, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը և դրանց լիազորությունները։ Առանձին նշանակություն կարող են ունենալ ֆինանսական միջոցների ձևավորման և օգտագործման վերաբերյալ դրույթները, քանի որ նման կազմակերպությունների գործունեությունը հիմնականում կապված էր բարեգործական նվիրատվությունների, անդամավճարների և այլ օրինական մուտքերի միջոցով անհրաժեշտ միջոցների հավաքագրման հետ։ Փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև այն մասին, թե ինչպիսի օգնություն էր նախատեսվում կարիքավոր աշակերտուհիների համար՝ կրթության շարունակականությունն ապահովելու, ուսումնական պարագաներով կամ այլ անհրաժեշտ միջոցներով աջակցելու նպատակով։ Հրատարակության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում կանանց կրթության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքը և կրթական հաստատությունների շուրջ ձևավորվող բարեգործական ու հասարակական նախաձեռնությունները։ Ալեքսանդրապոլի օրինակով հնարավոր է ուսումնասիրել տարածաշրջանային քաղաքային համայնքի սոցիալական կառուցվածքը, կրթական հաստատությունների գործունեությունը և հասարակական ինքնակազմակերպման ձևերը։ Կանոնադրությունը հետաքրքրական է նաև իրավական պատմության տեսանկյունից, քանի որ դրա կառուցվածքն ու ձևակերպումները կարող են պատկերացում տալ Ռուսական կայսրության համապատասխան ժամանակաշրջանի հասարակական կազմակերպությունների կարգավորման սկզբունքների մասին։ Նյութը կարող է արժեքավոր լինել Ալեքսանդրապոլի՝ ներկայիս Գյումրիի, պատմությամբ, հայկական կրթական հաստատությունների զարգացմամբ, կանանց կրթության պատմությամբ, բարեգործական շարժումներով և XIX–XX դարերի սահմանագծի հասարակական կյանքով զբաղվող պատմաբանների, կրթության պատմության մասնագետների, արխիվագետների, մատենագետների և հետազոտողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է թուրք-հայկական միջպետական հարաբերությունների կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը և դրանց արտացոլմանը Թուրքիայի ներհասարակական ու քաղաքական դիսկուրսում 2001–2011 թվականների ժամանակահատվածում։ Գրքում ներկայացվում են երկու երկրների հարաբերությունների պատմական և քաղաքական նախադրյալները, դիվանագիտական նախաձեռնությունները և կարգավորման փորձերը՝ ընդգծելով տարածաշրջանային և միջազգային գործոնների ազդեցությունը գործընթացի վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հատկապես 2008–2009 թվականների «ֆուտբոլային դիվանագիտության» փուլը և Ցյուրիխյան արձանագրությունների շուրջ զարգացած բանակցային գործընթացը՝ որպես հարաբերությունների կարգավորման կարևոր փորձ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է թուրքական քաղաքական էլիտայի, լրատվամիջոցների և հասարակական կարծիքի դիրքորոշումը հայկական հարցի, սահմանների բացման և պատմական վեճերի շուրջ ձևավորված դիսկուրսներում։ Ներկայացվում են նաև ներթուրքական քաղաքական հոսանքների ազդեցությունը արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա և ազգային ինքնության ու պատմական հիշողության դերակատարությունը այդ գործընթացում։ Գիրքը համադրում է միջազգային հարաբերությունների տեսական մոտեցումները և դիսկուրսիվ վերլուծությունը՝ բացահայտելով քաղաքական որոշումների ձևավորման ներքին և արտաքին գործոնների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքագետների, պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների և տարածաշրջանային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է անգլերեն շարժման բայերի կոգնիտիվ ուսումնասիրությանը՝ իսպաներենի հետ համադրական վերլուծության միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ տարբեր լեզուներում շարժման երևույթը կարող է տարբեր կերպ ընկալվել, դասակարգվել և լեզվականորեն արտահայտվել, ինչն իր արտացոլումն է գտնում հատկապես շարժման բայերի իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկություններում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են տեղաշարժը, շարժման ուղղությունը, ուղին, եղանակը, սկզբնակետն ու վերջնակետը նկարագրող լեզվական միջոցները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը մարդու կողմից տարածական իրավիճակների ընկալման և մտավոր ներկայացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերենի և իսպաներենի շարժման բայերի բառիմաստային կառուցվածքին, դրանց դասակարգմանը և նախադասության մեջ գործածության առանձնահատկություններին։ Համադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկու լեզուների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե ինչպես են լեզվական համակարգերը տարբեր կերպ կազմակերպում նույն կամ նմանատիպ շարժման իրավիճակների նկարագրությունը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է կոգնիտիվ մոտեցումը, որի միջոցով լեզվական միավորները դիտարկվում են ոչ միայն որպես քերականական կամ բառային տարրեր, այլև որպես մարդու ընկալման, կատեգորիզացման և աշխարհընկալման գործընթացների արտահայտություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև շարժման բայերի և նախդիրային կառուցվածքների փոխհարաբերությանը, տարածական հարաբերությունների արտահայտման ձևերին և այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում լեզվական միջոցների ընտրությունը պայմանավորվում կոնցեպտուալացման առանձնահատկություններով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու շարժման հասկացության լեզվական ներկայացումը, անգլերենի և իսպաներենի միջև կոգնիտիվ ու կառուցվածքային տարբերությունները և լեզվի ու մտածողության փոխկապակցվածությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել կոգնիտիվ և համեմատական լեզվաբանության մասնագետների, անգլերենի և իսպաներենի լեզվաբանների, թարգմանիչների, լեզվի դասավանդման մասնագետների, ասպիրանտների, ուսանողների և լեզվական աշխարհընկալման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Սոցիոլոգիա

Այս վերլուծական ակնարկը ուսումնասիրում է համացանցի դերը ժամանակակից մարդու կյանքում՝ ընդգծելով դրա ազդեցությունը հաղորդակցության, կրթության, աշխատանքի, տեղեկատվության հասանելիության և սոցիալական վարքագծի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես է համացանցը վերափոխել հասարակական հարաբերությունները՝ ստեղծելով նոր թվային միջավայր, որտեղ տեղեկատվությունը տարածվում է ակնթարթորեն, իսկ մարդկանց միջև կապերը դարձել են ավելի գլոբալ և արագ։ Միևնույն ժամանակ քննարկվում են նաև համացանցի բացասական կողմերը՝ տեղեկատվական գերծանրաբեռնվածություն, կեղծ լուրերի տարածում, գաղտնիության խախտումներ և կախվածություն թվային միջավայրից, որոնք ազդում են անհատի հոգեբանական և սոցիալական վիճակի վրա։ Ակնարկը անդրադառնում է նաև թվային անհավասարությանը՝ ցույց տալով, որ ոչ բոլոր հասարակություններն ու խմբերն ունեն հավասար հասանելիություն տեխնոլոգիաներին, ինչը կարող է խորացնել սոցիալական տարբերությունները։ Հեղինակը փորձում է հավասարակշռված մոտեցմամբ գնահատել համացանցի դերը՝ այն դիտարկելով ոչ միայն որպես տեխնոլոգիական առաջընթաց, այլ նաև որպես մշակութային և հասարակական փոփոխությունների հիմնական շարժիչ ուժ։ Վերջում ընդգծվում է, որ համացանցի արդյունավետ և պատասխանատու օգտագործումը կախված է մարդու մեդիագրագիտությունից և քննադատական մտածողությունից, ինչը կարևոր է ժամանակակից տեղեկատվական դարաշրջանում ճիշտ կողմնորոշվելու համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի գործունեության, կազմակերպական կառուցվածքի և կրթական վիճակի վերաբերյալ համառոտ հաշվետվական բնույթի նյութ։ Բովանդակության կենտրոնում կրթական հաստատության գործունեության ընդհանուր պատկերի ներկայացումն է՝ անդրադարձ կատարելով ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, դասավանդվող առարկաներին, սովորողների կազմին, դասախոսական գործունեությանը և հաստատության կառավարման առանձնահատկություններին։ Նման հաշվետվությունները կարևոր սկզբնաղբյուր են կրթական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում գործող ուսումնական համակարգի կառուցվածքի, կրթական նպատակների և հաստատության զարգացման ուղղությունների մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արևելյան լեզուների դասավանդման կազմակերպմանը, լեզվաբանական և պատմամշակութային առարկաների տեղին ուսումնական ծրագրերում, ինչպես նաև արևելագիտական մասնագետների պատրաստման սկզբունքներին։ Հաստատության պատմական նշանակությունը սերտորեն կապված է հայ կրթական և մշակութային կյանքի հետ, ուստի նյութը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել նաև հայագիտական կրթության, հայկական մշակութային միջավայրի և ռուսաստանյան արևելագիտության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Քննության առարկա կարող են լինել սովորողների ընդունելության, ուսումնական առաջադիմության, դասընթացների կազմակերպման, ներքին կարգապահության և կրթական աշխատանքի արդյունքների վերաբերյալ հաշվետվական տեղեկությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև հաստատության նյութական պայմաններին, գրադարանային հավաքածուներին, ուսումնական միջոցներին և կրթական գործընթացն ապահովող այլ ռեսուրսներին վերաբերող տվյալները։ Հաշվետվական բնույթը նյութին հաղորդում է փաստագրական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրողին վերականգնել հաստատության գործունեության որոշակի ժամանակահատվածի պատկերը և այն համադրել այլ վարչական, կրթական ու պատմական աղբյուրների հետ։ Միաժամանակ նման աղբյուրների ուսումնասիրության ժամանակ կարևոր է հաշվի առնել դրանց պաշտոնական բնույթը, քանի որ ներկայացվող տեղեկությունների ընտրությունն ու ձևակերպումը կարող էին պայմանավորված լինել հաշվետվության կազմման նպատակներով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Լազարյան ինստիտուտի պատմության, հայ-ռուսական կրթամշակութային կապերի, արևելագիտության զարգացման և XIX դարի կրթական հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրման համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև կրթության պատմության և աղբյուրագիտության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել, թե ինչպես էր կազմակերպվում արևելյան լեզուների և մշակույթների համակարգված ուսուցումը տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական միջավայրում։