Կրթական վերափոխումների գործընթացը Հայաստանի Հանրապետությունում 1991-2005 թթ.

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ջերմամեխանիկական մշակման միջոցով ամրացված փոշեմետալուրգիական պողպատների և քվազիկոմպոզիտային նյութերի ստեղծման, կառուցվածքի ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են փոշային նյութերի ստացման և մշակման տեխնոլոգիական գործընթացները, համասեռ և բազմաշերտ կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև ջերմային և մեխանիկական ազդեցությունների համակցված կիրառման միջոցով նյութերի ամրացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութերի միկրոկառուցվածքի ձևավորմանը, շերտերի և բաղադրիչների փոխազդեցությանը, ամրության, կարծրության, մաշակայունության և այլ շահագործական հատկությունների փոփոխությանը՝ կախված մշակման ռեժիմներից և կառուցվածքային առանձնահատկություններից։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր բաղադրությամբ կամ հատկություններով շերտերի համադրումը՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձր մեխանիկական և շահագործական բնութագրերով նյութեր, որոնք կարող են կիրառվել արդյունաբերական և մեքենաշինական ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել փոշեմետալուրգիական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, նոր սերնդի բազմաշերտ և քվազիկոմպոզիտային նյութերի մշակմանը և դրանց կիրառական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագետների, մետալուրգների, մեքենաշինության մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների և տեխնիկական բուհերի ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակված նոր գրքերը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտների արդի հրատարակություններ՝ գեղարվեստական գրականությունից մինչև գիտական, ուսումնական և հասարակագիտական աշխատություններ։ Ցանկի նպատակն է ապահովել ընթերցողների և մասնագետների համար նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն, որը հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվել հրատարակչական հոսքում և հետևել ժամանակակից գրական և գիտական միտումներին։ Հայաստանի հրատարակչական դաշտում վերջին տարիներին նկատվում է ինչպես տեղական հեղինակների ստեղծագործությունների ակտիվություն, այնպես էլ բազմաթիվ թարգմանական նախագծերի իրականացում, որոնք ընթերցողին են ներկայացնում միջազգային գրականության և գիտության կարևոր նմուշներ։ Հատկապես ակտիվ են «Զանգակ», «Անտարես», «Արմավ», «Նյումեգ» և այլ հրատարակչություններ, որոնք պարբերաբար թողարկում են նոր գեղարվեստական վեպեր, մանկական գրականություն, պատմագիտական ուսումնասիրություններ և մասնագիտական մենագրություններ։

Այլ առարկաներ

Մեքենաների մասեր աշխատությունը մեքենաշինական ինժեներիայի հիմնարար ուսումնական դասագիրք է, որը նվիրված է մեքենաների կառուցվածքային տարրերի տեսությանը, հաշվարկին և նախագծման սկզբունքներին՝ նախատեսված տեխնիկական բուհերի ուսանողների և մեքենաշինական ոլորտի մասնագետների համար, գրքում համակարգված ձևով ներկայացվում են մեքենամասերի հիմնական խմբերը՝ միացումներ, առանցքներ, լիսեռներ, փոխանցման մեխանիզմներ, ամրակապեր և շարժական հանգույցներ, բացատրվում է դրանց աշխատանքի ֆիզիկական և մեխանիկական հիմքը, ինչպես նաև բեռնվածությունների ազդեցության տակ առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների բնույթը, մանրամասն քննարկվում են ամրության, կոշտության և կայունության հաշվարկման մեթոդները, որոնք անհրաժեշտ են անվտանգ և արդյունավետ մեքենայական համակարգերի նախագծման համար, աշխատությունը անդրադառնում է նաև շփման հանգույցներին, առանցքակալներին, ատամնավոր և գոտկային փոխանցումներին՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, ներկայացվում են մեքենամասերի ընտրության և օպտիմալ նախագծման ինժեներական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով շահագործման պայմանները, մաշվածությունը և հուսալիության պահանջները, գրքում ընդգծվում է տեխնոլոգիական լուծումների և նյութերի ճիշտ ընտրության կարևորությունը մեքենաների երկարատև և անվտանգ աշխատանքի ապահովման համար, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման հիմնական սկզբունքները, աշխատությունը համադրում է տեսական մեխանիկայի հիմքերը և գործնական մեքենաշինական նախագծման փորձը՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնական և կիրառական աղբյուր մեքենաշինության ոլորտում։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպական միության ընդհանուր արտաքին և անվտանգության քաղաքականության (CFSP) իրավական հիմքերի և զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում է այդ քաղաքականության ձևավորման պատմական էվոլյուցիան, իրավական կառուցվածքը և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով անդամ պետությունների և եվրոպական կառույցների միջև լիազորությունների բաշխման բարդ մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է CFSP-ի իրավական բնույթը՝ որպես միջպետական և վերազգային տարրերի համադրություն, ինչպես նաև դրա փոխհարաբերությունը Եվրոպական միության ընդհանուր իրավական համակարգի հետ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են որոշումների ընդունման գործընթացները, միաձայնության սկզբունքի կիրառումը, արտաքին քաղաքականության իրականացման գործիքները և դրանց իրավական սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում համագործակցության իրավական հիմքերին՝ ներառյալ Եվրոպական պաշտպանության քաղաքականության զարգացումը և միջազգային իրավունքի հետ փոխկապակցվածությունը։ Ներկայացվում են նաև դատական պրակտիկայի և ԵՄ դատարանի որոշումների օրինակներ, որոնք վերաբերում են արտաքին քաղաքականության իրավական վերահսկողությանը և իրավասությունների սահմաններին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, եվրոպագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների և ԵՄ իրավունքի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի համար միջազգային մանդատի գաղափարին և դրա շուրջ ձևավորված քաղաքական ու դիվանագիտական քննարկումներին՝ հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծված միջազգային նոր իրավիճակի պայմաններում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն քաղաքական պատկերացումն է, որի համաձայն Հայաստանը պետք է անցներ միջազգային հովանավորության կամ կառավարման հատուկ համակարգի ներքո՝ նպատակ ունենալով ապահովել երկրի անվտանգությունը, պետական կառույցների կայացումը, տարածքային ամբողջականությունը և բնակչության պաշտպանությունը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել մանդատի գաղափարի առաջացման պատմական նախադրյալները, որոնք ձևավորվեցին Օսմանյան կայսրության պարտությունից, կայսրության փլուզումից և Հայկական հարցի միջազգային քաղաքականության օրակարգում նոր փուլ մտնելուց հետո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ պատերազմի ավարտից հետո Հայաստանի ապագայի հարցը քննարկվում էր ոչ միայն հայ քաղաքական և հասարակական շրջանակներում, այլև հաղթող տերությունների, միջազգային կազմակերպությունների և դիվանագիտական շրջանակների մակարդակներում։ Մանդատային համակարգը դիտարկվում է որպես այդ ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության գործիք, որի միջոցով նախատեսվում էր որոշ տարածքների կառավարումն ու պետականաշինության գործընթացը վստահել ավելի զարգացած պետություններին՝ մինչև տեղական կառավարման լիարժեք ինքնուրույնության հասնելը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի նկատմամբ մանդատ ստանձնելու հնարավոր թեկնածուների և նրանց քաղաքական շահերի ուսումնասիրությունը։ Այդ համատեքստում կարող են քննարկվել ԱՄՆ-ի, եվրոպական տերությունների և այլ միջազգային դերակատարների դիրքորոշումները, ինչպես նաև այն պատճառները, որոնք ազդեցին Հայաստանի մանդատի գաղափարի իրականացման հնարավորությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի անվտանգության խնդրին, սահմանների որոշմանը, հայ փախստականների և ցեղասպանությունից վերապրածների պաշտպանության հարցերին, տնտեսական վերականգնմանը և պետական կառավարման ինստիտուտների ձևավորմանը։ Մանդատի կողմնակիցների տեսանկյունից միջազգային հովանավորությունը կարող էր դիտարկվել որպես Հայաստանի պետականության ամրապնդման և արտաքին վտանգներից պաշտպանության միջոց, մինչդեռ դրա հակառակորդները կարող էին մտահոգություններ ունենալ ինքնիշխանության սահմանափակման, ֆինանսական ծախսերի և տարածաշրջանային քաղաքական բարդությունների վերաբերյալ։ Հետազոտության կարևոր աղբյուրագիտական ուղղություն կարող են կազմել դիվանագիտական փաստաթղթերը, միջազգային համաժողովների նյութերը, քաղաքական գործիչների հայտարարությունները, մամուլի հրապարակումները և Հայաստանի ապագայի վերաբերյալ միջազգային քննարկումները։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր ձևավորվում Հայաստանի նկատմամբ միջազգային պատասխանատվության գաղափարը և ինչպիսի քաղաքական ու իրավական սահմանափակումների էր այն բախվում։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև Սևրի պայմանագրի, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային կարգավիճակի և ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանի մանդատը ստանձնելու վերաբերյալ քննարկումների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն թույլ է տալիս գնահատել, թե ինչու այդ նախագիծը չվերածվեց երկարաժամկետ գործող միջազգային կառավարման համակարգի և ինչպես հետագա աշխարհաքաղաքական զարգացումները փոխեցին Հայաստանի հարցի միջազգային ընկալումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել Հայկական հարցի, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո միջազգային հարաբերությունների, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, դիվանագիտության պատմության և միջազգային իրավունքի պատմության մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Հայաստանի համար միջազգային մանդատի գաղափարի քաղաքական էությունը, դրա առաջացման պատճառները, միջազգային դերակատարների դիրքորոշումները և իրականացման խոչընդոտները՝ այն դիտարկելով Առաջին աշխարհամարտից հետո ձևավորված միջազգային համակարգի և Հայկական հարցի լայն համատեքստում։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է Մուր–Պենրոուզի պարամետրական ընդհանրացված հակադարձ մատրիցների որոշման թվային-վերլուծական մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվողական ընթացակարգերի ավտոմատացմանը։ Քննության են առնվում ընդհանրացված հակադարձ մատրիցների տեսական հիմքերը, դրանց գոյության և միակության պայմանները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և կիրառությունը գծային հանրահաշվի տարբեր խնդիրներում։ Վերլուծվում են պարամետրերից կախված մատրիցների դեպքում հակադարձման գործընթացում առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ մատրիցի ռանգի հնարավոր փոփոխությունները, հատուկ արժեքների ազդեցությունը և հաշվարկների թվային կայունության ապահովման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերլուծական արտահայտությունների և թվային հաշվարկների համատեղ կիրառմանը՝ ընդհանրացված հակադարձ մատրիցների տարրերը արդյունավետ և բավարար ճշտությամբ որոշելու նպատակով։ Դիտարկվում են հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման, դրանց արդյունավետության գնահատման և տարբեր պարամետրական դեպքերի մշակման մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև մեծածավալ և բարդ մատրիցային հաշվարկների ավտոմատացման հնարավորությունները՝ համապատասխան ծրագրային միջոցների և ալգորիթմական ընթացակարգերի կիրառմամբ։ Կարևորվում է հաշվարկային գործողությունների քանակի նվազեցումը, արդյունքների ճշտության վերահսկումը և թվային սխալների ազդեցության սահմանափակումը։ Անդրադարձ է կատարվում մշակվող մեթոդների կիրառությանը գծային հավասարումների համակարգերի լուծման, փոքրագույն քառակուսիների խնդիրների, մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալացման և այլ հաշվողական խնդիրներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել պարամետրական մատրիցների հետ աշխատանքի արդյունավետ ալգորիթմների զարգացմանը և բարդ հաշվարկների ծրագրային ավտոմատացման կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հաշվողական մաթեմատիկայի, թվային վերլուծության, կիրառական գծային հանրահաշվի և մաթեմատիկական ծրագրավորման ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։