Կյանքի ջութակը - Կարա-Դարվիշ

Գեղարվեստական հայ․

«Վերջին խոսք» Եղիշե Չարենցի անպարտելի ու դրամատիկ ստեղծագործություններից է։ Այս բանաստեղծությունը մելանխոլիկ և խորիմաստ խոսք է՝ լի զգացմունքներով, հայ ժողովրդի գոյատևման ու պայքարի պատմությամբ։ Չարենցը իր ստեղծագործություններում հաճախ բացահայտում է կյանքը ոչ միայն որպես անհատական գոյություն, այլ նաև որպես ազգային, պատմական դառնություն, որը նրա մեջ բազմաթիվ խորհրդանիշներ ու ընկալումներ է պարունակում։ «Վերջին խոսք»-ը առաջին հերթին վերաբերելով Չարենցի սեփական կյանքի փորձառություններին, արտահայտում է գաղափարներ, որոնք կապվում են մահվան, կորուստների, տառապանքների և հայրենիքին տրված պարտավորության հետ։ Դա մաքրում է իրարանցման, ապրելու և դարավոր պատմության հետ կապված ամեն ինչ։ Բանաստեղծությունն իր բովանդակությամբ հանդես է գալիս որպես վերջին դրվագ՝ անձնական կամ ազգային կյանքի համար՝ դեպի մահ, դեպի անհուսություն կամ նոր սկիզբ։ Չարենցը մշտապես որոնում է իր վերջին խոսքը՝ խոսքը, որը դեռ պիտի տրվեր իր գոյության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նա բախվում է նրա ծանրաբեռնվածության հետ՝ հասկանալով, որ պատմության մի զգալի մասը արդեն կկտրվի այն գաղափարներից, որոնք նա կուզեր հայտարարված լինեն։ Նրա վերջին խոսքը այս դեպքում կարող է լինել խորաթափանց հայացք դեպի սեր, հայրենիք, ինքնություն, իր մոլորակից դուրս՝ իր գոյության իրականությունը հասկանալու փորձ։ Չարենցը այս բանաստեղծության մեջ ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է մնալ հավատարիմ իր արժեքներին և երկրի նկատմամբ ունեցած սիրուն՝ նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը ծանր, խորտակված և դժվարանցանելի է։ «Վերջին խոսք»-ը նաև միստիկ, պոետիկ արտահայտություն է, որն արտացոլում է Չարենցի ներաշխարհը՝ դրամատիկ անցյալով, պայքարներով ու հայացքներով դեպի ապագա։ Դա նրա մխիթարանքը՝ թեեւ խորամանկ և ցավոտ, բայց երբեմն անխուսափելի։ Հրատարակիչ - Հայագիտակ Հրատ. տարեթիվ - 2007 ISBN - 978-99941-980-5-4

Փիլիսոփայություն

Ռիչարդ Դոքումզի հանրահայտ աշխատանքն է, որը քննադատում է կրոնը և Աստծո գաղափարը՝ դիտարկելով այն որպես հասարակական և հոգեբանական երևույթ, որը հաճախ հիմնվում է անհիմն հավատքի և մտայնական սխալների վրա։ Դոքումզը ներկայացնում է, որ աստվածային հավատը ոչ միայն գիտական տեսանկյունից անբեկանելի է, այլ նաև կարող է վնասել հասարակությանը՝ սահմանափակելով գիտելիքը, առաջացնելով բաժանումներ և խոչընդոտելով անհատական ազատությանը։ Գիրքը ներկայացնում է մի շարք փաստարկներ՝ կապված էվոլյուցիայի, գիտության, տրամաբանության և բարոյականության հետ, որոնք նպատակ ունեն ցույց տալ, որ աշխարհը կարելի է հասկանալ առանց գերաշխարհային ինստիտուտների։ Դոքումզը քննադատում է նաև կրոնական կրթությունը, որը, ըստ նրա, կարող է ձևավորել անհիմն հավատ և վախեր երեխաների մոտ։ Նա առաջարկում է ավելի «նույնիսկ բարոյական» և հումանիստական մոտեցում՝ որտեղ բարոյությունը չի կախված կրոնից, այլ ձևավորվում է մարդկային կարեկցանքի, գիտակցության և ընդհանուր լավ կյանքի ձգտման միջոցով։ Գիրքը շատ ազդեցիկ է դարձել հանրության շրջանում և դարձել է կրոնին քննադատական նոր հեղափոխական շարժման խորհրդանիշը՝ բարձրացնելով վեճը հավատքի, գիտության և էթիկայի մասին։ **«Աստված՝ որպես պատրանք»**-ը կարևոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են atheism-ով, գիտական մտածողությամբ և կրոնի սոցիալական ազդեցությամբ։ Հրատարակիչ - Азбука-классика Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-389-09818-3

Մանկական

Այս գիրքը հանդիսանում է ուղեցույց՝ գիտելիքների լայն աշխարհում նավարկելու համար։ Այն ներկայացնում է աշխարհի ամենատարբեր ոլորտների (բնական գիտություններ, մարդաբանություն, պատմություն, տեխնոլոգիաներ, արվեստ և այլն) կարևորագույն գաղափարներն ու փաստերը պարզ, հետաքրքիր և հասանելի ձևով։ Գիրքը նպատակ ունի բացահայտել գիտելիքի բազմազանությունը, օգնել ընթերցողին կառուցել ամբողջական պատկերացումներ աշխարհի մասին և հետաքրքրություն առաջացնել նոր թեմաների նկատմամբ։ Իսկապես օգտակար է այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են՝ ընդլայնել ընդհանուր գիտելիքները սովորել հետաքրքիր ու կարևոր փաստեր տարբեր ոլորտներից զարգացնել համապարփակ աշխարհայացք զվարճալի և մատչելի ձևով ուսումնասիրել աշխարհը Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-66-207-7

Պատմություն

«Հայաստանի հրաշալիքները» գիրքը նվիրված է Հայաստանի բնական գեղեցկությանը, պատմական հուշարձաններին և մշակութային ժառանգությանը։ Այն հավաքագրում է երկրի տարբեր անկյունների՝ հայտնի ու թաքնված վայրերի մասին տեղեկություններ՝ ներկայացնելով Հայաստանի հրաշալի վայրերը, պատմական սրբությունները և բնական զարմանահրաշ տեսարանները։ Հրատարակիչ - Արեգ Հրատ. տարեթիվ - 2012 ISBN - 978-9939-837-01-7

Մանկական

«Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» (Հովհաննես Թումանյան) հեքիաթ-երգ է, որը մեծ սիրելի է երեխաների և մեծերի համար։ Թումանյանը այստեղ ներկայացնում է մի պարզ, բայց խորքային պատմություն՝ ուրախ և սովորական մի թեմայով՝ չարիության և բարության պայքարով։ Գիրքը (կամ հեքիաթը) պատմում է այն մասին, որ չարը երբեք չի հաղթում, որովհետև վերջում միշտ բացահայտվում է իր իսկանման բացասական կողմը։ Թումանյանի լեզուն այստեղ նույնպես պարզ է, երգ-like և շատ պատկերավոր՝ նման գունավոր նկարի, որ կարող է ջրով գունավորել։ Հեքիաթում հանդիպում են զվարճալի ու հիշվող կերպարներ, որոնց միջոցով արտահայտվում է մարդու բնության տարբեր կողմերը։ «Չարի վերջը» սովորեցնում է, որ բարիքը, ազնվությունը և իմաստությունը կարող են հաղթել ամեն տեսակ նենգությանը։ Պատմությունը հագեցած է հումորով, ինչը թույլ է տալիս փոքրիկներին կարդալու ընթացքում էլ սովորել բարոյական դասեր։ Թումանյանը հաճախ այս հեքիաթում օգտվում է կրկնությունների և ռիթմիկ տողերի՝ դարձնելով պատմությունը ավելի մատչելի։ Այս հեքիաթը նաև լավ օրինակ է այն մասին, թե ինչպես կարելի է ճիշտ ձևով պատկերել բարոյական գաղափարները։ «Գունավորիր ջրով․ Չարի վերջը» գրքի/հեքիաթի հիմնական խորհուրդը՝ «չարը չի ապրում, երբեք չի հաղթում»։ Այն հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և արժեքների կրթության մաս։ Հրատարակիչ - Ջի Էս Էմ Ստուդիա Հրատ. տարեթիվ - 2020

Հոգեբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ պալիատիվ հոգեբանության հիմնական հասկացությունները և նպատակները, ծանր և անբուժելի հիվանդություններ ունեցող անձանց հոգեբանական աջակցության սկզբունքները, հիվանդի և ընտանիքի հոգեբանական հարմարվողականության մեխանիզմները, ցավի, կորստի և սթրեսի հոգեբանական կառավարումը, առողջապահական թիմի միջդիսցիպլինար համագործակցության առանձնահատկությունները։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և բժշկության ուսանողների համար, բուժաշխատողների և հոգեբանների համար, սոցիալական աշխատանքի մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր զբաղվում են ծանր հիվանդների հոգեբանական աջակցությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, դասընթացը տալիս է պալիատիվ հոգեբանության համակողմանի պատկերացում՝ շեշտադրելով մարդակենտրոն և հումանիստական մոտեցումները կյանքի վերջին փուլերում հոգեբանական օգնության կազմակերպման մեջ։