Լոռի բերդ, հատոր Ա. 1969–1973 թվականների պեղումների արդյունքները

Բնապահպանություն

Բնապահպանության կրթությունը նպատակ ունի բարձրացնել մարդկանց բնության, բնական ռեսուրսների և շրջակա միջավայրի պահպանության նկատմամբ գիտելիքները, ձևավորել էկոլոգիական մտածողություն, պատասխանատվություն և վարքագիծ, որը способ է ապահովել շրջակա միջավայրի կայուն զարգացումը։ Հայաստանի Հանրապետությունում բնապահպանության կրթությունը առանձնանում է ինտեգրված մոտեցմամբ՝ ընդգրկելով դպրոցական ծրագրերում բնագիտությունը, կենսաբանությունը, սոցիալական գիտությունները, ինչպես նաև լրացուցիչ կրթական ծրագրեր, ճամբարներ և հասարակական արշավներ։ Կրթության կազմակերպումն իրականացվում է պետական, տեղական և ոչ կառավարական հաստատությունների համագործակցությամբ՝ ապահովելով մասնագիտական ուսուցում, գիտական հետազոտությունների աջակցություն և հանրության մասնակցություն բնապահպանական նախագծերում։ Հայաստանի համար հատուկ կարևոր է ներառել տեղական էկոհամակարգերի, ջրային և անտառային ռեսուրսների պահպանության խնդիրները, բնական աղետների կանխարգելման և կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության վերաբերյալ կրթությունը։ Բնապահպանության կրթությունը նպաստում է հասարակության էկոլոգիական մտածողության ձևավորմանը, երիտասարդների ակտիվ մասնակցությանը բնապահպանական ծրագրերին և պետական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը՝ ապահովելով էկոլոգիական կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է տարբեր ծանր մետաղների իոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը Enterococcus hirae մանրէի աճի, կենսագործունեության և բջջաթաղանթի ակտիվության վրա։ Այն ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների և շրջակա միջավայրի քիմիական գործոնների փոխազդեցության հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև ծանր մետաղների ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրման մոտեցումները։ Աշխատանքում վերլուծվում են տարբեր մետաղական իոնների ազդեցությունը բակտերիաների աճի արագության, կենսունակության, նյութափոխանակային գործընթացների և թաղանթային համակարգերի գործառույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրէների հարմարվողականության մեխանիզմներին, մետաղների հանդեպ դիմադրողականության ձևավորմանը և բջջային մակարդակում տեղի ունեցող փոփոխությունների գնահատման մեթոդներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի մանրէաբանության, էկոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի բնագավառների համար՝ նպաստելով ծանր մետաղների կենսաբանական ազդեցությունների ավելի խոր ընկալմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է կենսաբանների, մանրէաբանների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և կենսաբանական գիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամերիկացի նշանավոր գրող Կուրտ Վոնեգուտի ստեղծագործություններում երգիծանքի դրսևորումների, գաղափարական նշանակության և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հեղինակի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, XX դարի ամերիկյան հասարակության և գրականության զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև երգիծանքի տեղը Վոնեգուտի գեղարվեստական մտածողության համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական անհավասարության, պատերազմի, բռնության, տեխնոլոգիական առաջընթացի հակասությունների, սպառողական հասարակության և մարդկային արժեքների ճգնաժամի երգիծական ներկայացմանը։ Վերլուծվում են հեգնանքի, սև հումորի, գրոտեսկի, պարադոքսի, աբսուրդի և այլ գեղարվեստական միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները՝ հասարակական երևույթների քննադատական մեկնաբանության համատեքստում։ Քննարկվում են Վոնեգուտի վեպերում և պատմվածքներում կերպարների կառուցման, պատմողական կառուցվածքի, հեղինակային դիրքորոշման և փիլիսոփայական ընդհանրացումների փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել «Սպանդանոց համար հինգ», «Կատվի օրորոցը», «Դաշնակահարը» և այլ ստեղծագործություններ՝ բացահայտելու երգիծանքի դերը հեղինակի հակապատերազմական, մարդասիրական և հասարակական քննադատության արտահայտման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում Վոնեգուտի ստեղծագործությունների առնչություններին հետմոդեռնիստական գրականության, գիտաֆանտաստիկայի և ամերիկյան երգիծական արձակի ավանդույթների հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ամերիկյան գրականության պատմության, գրականության տեսության, համեմատական գրականագիտության, երգիծանքի ուսումնասիրության և Կուրտ Վոնեգուտի ստեղծագործական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական կազմակերպություններում բիզնես գործընթացների կառավարման կատարելագործման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առողջապահական կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկությունները, դրանց ֆինանսատնտեսական գործունեության կազմակերպման սկզբունքները և բիզնես գործընթացների դերը բժշկական ծառայությունների մատուցման արդյունավետության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպությունների ներքին գործընթացների վերլուծությանը, աշխատանքային և նյութական ռեսուրսների օպտիմալ բաշխմանը, ծախսերի կառավարմանը և ծառայությունների որակի բարձրացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են բիզնես գործընթացների նկարագրման, գնահատման, վերակազմակերպման և ավտոմատացման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները առողջապահության ոլորտում։ Քննարկվում են Հայաստանի առողջապահական համակարգի կազմակերպական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ֆինանսավորման աղբյուրները, բժշկական հաստատությունների մրցունակության բարձրացման և կառավարման արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կատարողականի հիմնական ցուցանիշների կիրառումը, ֆինանսական պլանավորման կատարելագործումը, տեղեկատվական համակարգերի ներդրումը և կառավարչական որոշումների հիմնավորման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում պացիենտների սպասարկման գործընթացների բարելավմանը, կազմակերպական ռիսկերի նվազեցմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությանը և առողջապահական ծառայությունների տնտեսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, կազմակերպությունների տնտեսագիտության, բիզնես գործընթացների կառավարման և առողջապահական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության ազգային նավթաքիմիական ոլորտի արտադրանքի արտահանման ծավալների ավելացման համար առավել նպատակահարմար ռազմավարության ընտրության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում նավթաքիմիական արտադրանքի միջազգային շուկաներում մրցունակության բարձրացման, արտահանման ներուժի արդյունավետ օգտագործման և արտաքին շուկաներում կայուն դիրքավորման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նավթաքիմիական արդյունաբերության արտադրական հնարավորությունները, արտահանվող ապրանքների կառուցվածքը, հիմնական արտաքին շուկաները, միջազգային պահանջարկը, գնային և մրցակցային միջավայրը, ինչպես նաև արտահանման վրա ազդող տնտեսական և քաղաքական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարական այլընտրանքների համեմատությանը և այնպիսի մոտեցման ընտրությանը, որը կարող է նպաստել արտահանման աշխարհագրության ընդլայնմանը, նոր շուկաների ներթափանցմանը, արտադրանքի տեսականու զարգացմանը և միջազգային մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արտաքին առևտրի սահմանափակումներին, շուկաների փոփոխվող պահանջներին, լոգիստիկ խնդիրներին, միջազգային մրցակիցների ազդեցությանը և նավթաքիմիական արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման հնարավորություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռազմավարական կառավարման գործիքների կիրառումը՝ ներքին և արտաքին միջավայրի գնահատման, ուժեղ և թույլ կողմերի բացահայտման, հնարավորությունների ու սպառնալիքների վերլուծության և տարբեր ռազմավարական ուղղությունների արդյունավետության համեմատության նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ արտահանման քաղաքականության կատարելագործման, թիրախային շուկաների ընտրության, արտադրանքի մրցակցային առավելությունների ձևավորման և միջազգային շուկայում երկարաժամկետ դիրքի ամրապնդման համար։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, միջազգային առևտրի, մարքեթինգի, ռազմավարական կառավարման և նավթաքիմիական արդյունաբերության ոլորտներով հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։