Մանրասերմ մշակաբույսերի ցանքի տեխնոլոգիայի և սերմնահան ապարատի պարամետրերի հիմնավորումը

Ինֆորմատիկա

Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ծրագրային ճարտարագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ծրագրային միջոցների օպտիմալ նախագծման մեթոդների մշակման և կատարելագործման խնդիրներին։ Քննության են առնվում ծրագրային համակարգերի կառուցվածքի ձևավորման, բաղադրիչների կազմակերպման և նախագծային որոշումների ընտրության հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծրագրային ապահովման արդյունավետության, հուսալիության, արտադրողականության և ռեսուրսների նպատակահարմար օգտագործման չափանիշների համատեղ հաշվառմանը։ Վերլուծվում են նախագծման տարբեր տարբերակների գնահատման, համեմատման և առավել նպատակահարմար լուծումների ընտրության ալգորիթմական ու մաթեմատիկական մոտեցումները։ Քննարկվում են ծրագրային համակարգերի բարդության նվազեցման, մոդուլային կառուցվածքի ապահովման, մշակման գործընթացի օպտիմալացման և ծրագրային բաղադրիչների փոխգործակցության կազմակերպման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու ծրագրային միջոցների նախագծման այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հաշվի են առնում ինչպես տեխնիկական սահմանափակումները, այնպես էլ համակարգի նկատմամբ ներկայացվող ֆունկցիոնալ պահանջները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ծրագրային ճարտարագիտության, համակարգչային գիտությունների, օպտիմալացման մեթոդների և ավտոմատացված նախագծման համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկյան հիբրիդային բարդիների կենսաբանական և տնտեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև Արարատյան դաշտի պայմաններում դրանց տնկարկային մշակության հեռանկարների գնահատմանը։ Քննության են առնվում տարբեր հիբրիդների աճի ու զարգացման օրինաչափությունները, տեղական հողակլիմայական պայմաններին հարմարվողականությունը և արտադրական տնկարկներում օգտագործման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են ծառերի աճի արագությունը, բարձրության և բնի տրամագծի փոփոխությունները, կենսունակությունը, վերարտադրողական առանձնահատկությունները և շրջակա միջավայրի գործոնների նկատմամբ արձագանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտին բնորոշ ջերմաստիճանային պայմանների, խոնավության, հողային հատկությունների, ոռոգման և այլ ագրոտեխնիկական գործոնների ազդեցությանը բարդիների զարգացման վրա։ Դիտարկվում են տնկանյութի ընտրության, տնկման խտության, տարածքի կազմակերպման, խնամքի և արդյունավետ մշակության համար անհրաժեշտ միջոցառումների կիրառման հարցերը։ Քննարկվում է տարբեր հիբրիդների համեմատական արդյունավետությունը՝ առավել կենսունակ, արագաճ և տվյալ միջավայրին համապատասխան ձևերի առանձնացման նպատակով։ Կարևորվում է տնկարկների արտադրողականության գնահատումը և փայտանյութի ստացման համար դրանց օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արագաճ ծառատեսակների մշակության տնտեսական և բնապահպանական նշանակությանը, այդ թվում՝ հողերի արդյունավետ օգտագործման, կանաչ տարածքների ընդլայնման և ծառային կենսազանգվածի ավելացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Արարատյան դաշտի պայմաններին համապատասխան հիբրիդային բարդիների ընտրությանը, դրանց մշակության գիտականորեն հիմնավորված եղանակների կատարելագործմանը և արտադրական տնկարկների արդյունավետ կազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անտառագետների, գյուղատնտեսների, ծառաբույծների, բնապահպանների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար։

Գրականություն

Սայաթ-Նովան հայ միջնադարյան և նոր շրջանի աշուղական արվեստի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկն է, որը հայտնի է որպես բանաստեղծ, երգիչ և երաժիշտ, ում ստեղծագործությունները դարձել են կովկասյան մշակույթի անբաժանելի մասը։ Նրա իրական անունը Հարություն Սայադյան է, և նա ծնվել է Թիֆլիսում, որտեղ էլ ձևավորվել է նրա բազմալեզու ստեղծագործական աշխարհը՝ գրելով հայերեն, վրացերեն և թուրքերեն։ Սայաթ-Նովայի արվեստը առանձնանում է սիրո, մարդկային զգացմունքների, բարոյական արժեքների և հոգևոր գեղեցկության խորքային արտահայտմամբ, որտեղ նա հաճախ ներկայացնում է սիրահարի տառապանքները, հավատարմությունը և հոգու ազնվությունը։ Նրա երգերն ու բանաստեղծությունները կառուցված են աշուղական ավանդույթների վրա, սակայն միաժամանակ ունեն բարձր գրական արժեք և փիլիսոփայական խորություն։ Սայաթ-Նովան ծառայել է նաև որպես պալատական աշուղ վրաց արքունիքում, սակայն հետագայում հրաժարվել է այդ կյանքից և դարձել հոգևորական՝ շարունակելով իր ստեղծագործական ուղին։ Նրա ստեղծագործությունների լեզուն պարզ է, բայց հուզականորեն հարուստ, ինչը թույլ է տալիս լսողին կամ ընթերցողին անմիջապես զգալ նրա ապրումները և մտքերը։ Սայաթ-Նովայի երգերը մինչ օրս հնչում են տարբեր կատարողների կողմից և համարվում են հայկական և կովկասյան երաժշտական ժառանգության կարևոր մաս։ Նրա անունը դարձել է սիրո և մարդկային ազնվության խորհրդանիշ, իսկ նրա ստեղծագործությունները շարունակաբար ուսումնասիրվում են որպես աշուղական արվեստի բարձրագույն օրինակ։

Այլ առարկաներ

Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության, աշխարհագրության, հասարակական-քաղաքական կյանքի, հայ լեզվաբանության, գրականագիտության, արվեստի, Հայաստանի բնության, բնական ռեսուրսների, ժողովրդական տնտեսության, Հայաստանում ճշգրիտ գիտությունների զարգացման պատմության վերաբերյալ նոր գրքերի ցանկ Հրատ.՝ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժին, Երևան, 1979, 10 էջ [src=123456789/12034] [dspace.nla.am]

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է գոտկասրբանային հատվածի տարբեր ախտահարումներ ունեցող հիվանդների նյարդավիրաբուժական օգնության նվազ ինվազիվ մոտեցումների կլինիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ժամանակակից մեթոդներն են, որոնց նպատակն է անհրաժեշտ վիրաբուժական արդյունքը ապահովել հնարավորինս սահմանափակ միջամտությամբ և շրջակա առողջ հյուսվածքների նվազ վնասմամբ։ Գոտկասրբանային հատվածի ախտահարումները կարող են ուղեկցվել ցավային, շարժողական և նյարդաբանական տարբեր խանգարումներով, ուստի բուժման ռազմավարության ընտրության համար կարևոր նշանակություն ունեն հիվանդի կլինիկական վիճակի, ախտահարման բնույթի և պատկերային հետազոտությունների համալիր գնահատումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիվանդների ընտրության չափանիշներին և տարբեր կլինիկական իրավիճակներում նվազ ինվազիվ նյարդավիրաբուժական մոտեցումների կիրառելիության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել բուժման արդյունքները՝ դիտարկելով նյարդաբանական ախտանշանների փոփոխությունը, ցավային համախտանիշի նվազումը, շարժունակության վերականգնումը, հիվանդանոցային հսկողության տևողությունը և հետագա վերականգնման ընթացքը։ Կարևորվում է նաև միջամտությունների անվտանգության գնահատումը և հետվիրահատական բարդությունների ընդհանուր վերլուծությունը՝ տարբեր մեթոդների առավելություններն ու սահմանափակումները պարզաբանելու նպատակով։ Նվազ ինվազիվ մոտեցումների ուսումնասիրությունը կապված է նաև ժամանակակից պատկերային և տեխնիկական միջոցների զարգացման հետ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել վիրաբուժական գործողությունների ճշգրտությունն ու վերահսկելիությունը։ Միաժամանակ աշխատանքում կարող է ընդգծվել, որ բուժման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն ընտրված վիրաբուժական մեթոդով, այլև նախավիրահատական գնահատման, համապատասխան կլինիկական ցուցումների, հետվիրահատական հսկողության և վերականգնողական միջոցառումների համադրմամբ։ Երկարաժամկետ արդյունքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բուժման կայունությունը, հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները և կյանքի որակի հետ կապված ցուցանիշները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդավիրաբուժության, ողնաշարի վիրաբուժության, նյարդաբանության և բժշկական պատկերավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել գոտկասրբանային հատվածի ախտահարումների դեպքում նվազ ինվազիվ բուժման հնարավորությունները և դրա կլինիկական արդյունավետության հիմնական գործոնները։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության հայեցակարգային հիմքերի, դրանց ձևավորման քաղաքական նախադրյալների և պետական կառավարման համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ազգային անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական մոտեցումները, պետության կենսական շահերի պաշտպանության սկզբունքները, անվտանգության քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և դրանց փոխկապակցվածությունը երկրի ներքին ու արտաքին քաղաքականության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, սահմանադրական կարգի, հասարակական կայունության և ազգային շահերի պաշտպանության հիմնախնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են ազգային անվտանգության քաղաքական, ռազմական, տնտեսական, տեղեկատվական, էներգետիկ, ժողովրդագրական և հասարակական բաղադրիչները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը անվտանգության միասնական համակարգի ձևավորման գործընթացում։ Դիտարկվում են Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, տարածաշրջանային հակամարտությունների, արտաքին քաղաքական հարաբերությունների և միջազգային անվտանգության միջավայրի ազդեցությունները ազգային անվտանգության ռազմավարական առաջնահերթությունների սահմանման վրա։ Կարևորվում են պետական ինստիտուտների գործունեության համակարգումը, անվտանգության ոլորտում որոշումների կայացման մեխանիզմները, ռազմավարական պլանավորման սկզբունքները և հնարավոր սպառնալիքների գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային անվտանգության հայեցակարգերի զարգացման պատմական փուլերին, պետական անվտանգության վերաբերյալ քաղաքական պատկերացումների փոփոխություններին և միջազգային համագործակցության նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ազգային անվտանգության վերաբերյալ տարբեր քաղաքագիտական տեսություններ, Հայաստանի ռազմավարական փաստաթղթերի հիմնադրույթները և այլ պետությունների անվտանգության քաղաքականության հայեցակարգային մոտեցումները։ Առանձնացվում են ազգային շահերի սահմանման, անվտանգության սպառնալիքների դասակարգման, պետական կառույցների գործառույթների հստակեցման և հասարակության անվտանգության ապահովման հետ կապված տեսական ու գործնական հարցերը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի ազգային անվտանգության քաղաքականության գիտական ուսումնասիրության, ռազմավարական մտածողության զարգացման և անվտանգության համակարգի ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, պատմաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։