Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловСоциология
Социальная стратификация и социальная политика в Армении переходного периода
Աշխատությունը նվիրված է անցումային ժամանակաշրջանի Հայաստանում հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների և սոցիալական քաղաքականության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական և ինստիտուցիոնալ վերափոխումների պայմաններում բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի ձևավորման, նրանց միջև տնտեսական ու սոցիալական տարբերությունների խորացման կամ փոփոխման, սոցիալական շարժունակության և կենսամակարդակի հետ կապված գործընթացներն են։ Սոցիալական շերտավորումը դիտարկվում է որպես հասարակության տարբերակում՝ ըստ եկամտի, զբաղվածության, կրթության, մասնագիտական դիրքի, սեփականության, սոցիալական կարգավիճակի և այլ հատկանիշների, որոնք կարող են պայմանավորել անհատների ու ընտանիքների հնարավորությունների տարբերությունները։ Անցումային շրջանի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են տնտեսական համակարգի վերափոխումը, աշխատաշուկայի փոփոխությունները, սեփականության հարաբերությունների վերակազմավորումը և նոր տնտեսական գործունեության ձևերի զարգացումը կապված հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աղքատության, գործազրկության, եկամուտների անհավասարության, սոցիալական խոցելիության և բնակչության տարբեր խմբերի կենսապայմանների խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել միջին խավի ձևավորման, սոցիալական շարժունակության հնարավորությունների և նոր մասնագիտական ու տնտեսական խմբերի առաջացման հարցերին։ Սոցիալական քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետական և հասարակական մեխանիզմների համակարգ, որի միջոցով փորձ է արվում մեղմել սոցիալական ռիսկերը, աջակցել առավել խոցելի խմբերին և նպաստել հասարակության սոցիալական կայունությանը։ Կարող են քննության առնվել սոցիալական աջակցության, կենսաթոշակային ապահովության, զբաղվածության քաղաքականության, կրթության և առողջապահության հասանելիության հետ կապված ուղղությունները՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը սոցիալական տարբերությունների կարգավորման համար։ Կարևորվում է նաև սոցիալական քաղաքականության հասցեականության և արդյունավետության խնդիրը, քանի որ սահմանափակ հանրային ռեսուրսների պայմաններում էական նշանակություն ունի աջակցության համապատասխանեցումը բնակչության իրական կարիքներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիոլոգիայի, սոցիալական քաղաքականության, աշխատանքի տնտեսագիտության և անցումային հասարակությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանում հասարակության սոցիալական շերտավորման փոփոխությունների հիմնական օրինաչափությունները և դրանց նկատմամբ սոցիալական քաղաքականության արձագանքների առանձնահատկությունները։
Обновлено. 2026-09-27
Литература
Աշըղ Քերեմի և Ասլը հանըմի սիրո պատմությունը
Աշխատությունը ներկայացնում է Աշըղ Քերեմի և Ասլը հանըմի մասին հայտնի արևելյան ժողովրդական սիրավեպը, որը տարածված է եղել թուրքալեզու բանավոր և գրավոր ավանդույթներում։ Պատմության կենտրոնում երկու երիտասարդների սերն է, որի զարգացումը կապված է սոցիալական, ընտանեկան և կրոնամշակութային խոչընդոտների հաղթահարման հետ։ Սիրահարների բաժանումը, որոնումները, ճանապարհորդությունները և հանդիպման ձգտումը ստեղծում են վիպերգության հիմնական սյուժետային առանցքը։ Պատմությունը համադրում է սիրային զգացմունքների արտահայտությունը, արկածային դրվագները, բանաստեղծական խոսքը և ժողովրդական պատկերացումները՝ ներկայացնելով հավատարմության, անձնազոհության, համբերության ու սիրո ուժի գաղափարները։ Աշըղ Քերեմի կերպարը կապված է աշըղական՝ ժողովրդական երգիչ-բանաստեղծի ավանդույթի հետ, ինչի շնորհիվ ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել երգերը, չափածո հատվածներն ու երաժշտական արտահայտչաձևերը։ Ասլը հանըմի կերպարը ևս կարևոր դեր ունի սիրո, հավատարմության և անձնական ընտրության թեմաների բացահայտման գործում։ Այս ավանդազրույցը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն իր գրական բովանդակությամբ, այլև որպես տարածաշրջանի ժողովուրդների ընդհանուր բանահյուսական միջավայրում ձևավորված սիրային պատմության օրինակ։ Այն արժեքավոր է արևելյան ժողովրդական վիպերգության, թուրքական բանահյուսության և հայ-թուրքական մշակութային շփումների ուսումնասիրության համար։
Обновлено. 2026-11-04
Другие предметы
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1987, Մայիս, թիվ 5)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Обновлено. 2026-08-29
Религия
Կարճ աղոթքներ շաբաթվա յուրաքանչյուր օրվա համար
Աշխատությունը քրիստոնեական աղոթական գրականության ժողովածու է, որը նախատեսված է շաբաթվա յուրաքանչյուր օրվա համար համապատասխան կարճ աղոթքների միջոցով հավատացյալի ամենօրյա հոգևոր կյանքը կազմակերպելու և աղոթական սովորույթը պահպանելու համար։ Ժողովածուի հիմնական նպատակն է ընթերցողին տրամադրել կանոնավոր աղոթքի հարմար և մատչելի միջոց՝ շաբաթվա օրերի հաջորդականությանը համապատասխան հոգևոր խորհրդածությունների ու Աստծուն ուղղված աղոթական դիմումների միջոցով։ Աշխատության գաղափարական հիմքում ընկած է քրիստոնեական այն համոզմունքը, որ աղոթքը հավատացյալի և Աստծո հաղորդակցության կարևորագույն միջոցն է, հոգևոր կյանքի անբաժանելի մասը և մարդու ներքին աշխարհի ամրապնդման աղբյուրը։ Շաբաթվա յուրաքանչյուր օրվա համար առանձնացված աղոթքների սկզբունքը հնարավորություն է տալիս հավատացյալին իր առօրյա կյանքը կապելու եկեղեցական ժամանակի և քրիստոնեական հոգևոր ավանդության հետ՝ յուրաքանչյուր օր սկսելով կամ ավարտելով աղոթքով։ Բովանդակային առումով ժողովածուն պատկանում է ամենօրյա անհատական և ընտանեկան աղոթքի համար նախատեսված գրականության շարքին։ Դրա թեմատիկ շրջանակը ներառում է Աստծուն փառաբանելու, շնորհակալություն հայտնելու, ողորմություն և ներողամտություն հայցելու, հոգևոր օգնություն խնդրելու, մեղքերի թողության և հավատքի ամրապնդման աղոթական գաղափարները։ Աղոթքի միջոցով հավատացյալը հնարավորություն է ստանում արտահայտելու իր երախտագիտությունը աստվածային պարգևների համար, խոստովանելու մարդկային թուլություններն ու սխալները, հայցելու հոգևոր առաջնորդություն և ամրապնդելու իր վստահությունն Աստծո նախախնամության նկատմամբ։ Շաբաթվա օրերի հերթականությամբ աղոթքների կազմակերպումը նաև արտահայտում է քրիստոնեական ժամանակի ընկալումը, որտեղ յուրաքանչյուր օր ունի իր հոգևոր ընթացքն ու աղոթական նշանակությունը։ Այսպիսի կառուցվածքը նպաստում է աղոթքի կանոնավորությանը, հոգևոր կարգապահության ձևավորմանը և հավատացյալի անձնական բարեպաշտության շարունակականությանը։ Աշխատության կարևոր գաղափարներից է աղոթքի մատչելիությունն ու գործնական կիրառությունը։ Կարճ աղոթքների ընտրությունը հնարավորություն է տալիս դրանք կիրառելու առօրյա տարբեր իրավիճակներում՝ առանց երկարատև ընթերցանության անհրաժեշտության։ Այս առանձնահատկությունը ժողովածուն դարձնում է հարմար ինչպես անհատական օգտագործման, այնպես էլ ընտանեկան ու համայնքային հոգևոր կյանքի համար։ Աղոթքը ներկայացվում է որպես ոչ միայն կրոնական պարտականություն, այլև ներքին խաղաղության, ինքնաքննության, բարոյական զգոնության և հոգևոր ինքնակատարելագործման միջոց։ Դրա միջոցով հավատացյալը ձգտում է պահպանել Աստծո հետ մշտական հոգևոր կապը և իր վարքը համապատասխանեցնել քրիստոնեական արժեքներին։ Գրական առումով ժողովածուն պատկանում է կարճ աղոթքների և գործնական աղոթագրության ավանդույթին։ Դրան բնորոշ են հակիրճ, անմիջական և հոգևոր ներգործության միտված արտահայտությունները, որոնց նպատակն է ընթերցողին ներգրավել աղոթական խորհրդածության մեջ։ Աղոթական խոսքի կենտրոնում Աստծո փառաբանությունը, մարդկային խոնարհությունը, հավատը, հույսը և աստվածային ողորմության հայցումն են։ Ժողովածուի կառուցվածքը ենթադրում է գործածության պարզություն և հետևողականություն՝ աղոթական նյութը համապատասխանեցնելով շաբաթվա օրերի բնական հերթականությանը։ Պատմամշակութային առումով աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի XIX դարի հայ եկեղեցական և աղոթագրական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այդ ժամանակաշրջանում հայերեն աղոթագրքերի հրատարակությունը նպաստում էր քրիստոնեական բարեպաշտության տարածմանը, ընտանեկան կրոնական դաստիարակության ամրապնդմանը և մայրենի լեզվով հոգևոր գրականության հասանելիության ընդլայնմանը։ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը կարևոր դեր ուներ հայ կրթական, գիտական և հրատարակչական կյանքում, իսկ նրա տպարանում լույս տեսնող կրոնական աշխատությունները նպաստում էին հայ համայնքի հոգևոր ու մշակութային կյանքի զարգացմանը։ Նման ժողովածուները միաժամանակ արտացոլում են աղոթքը որպես ամենօրյա հոգևոր սովորույթ պահպանելու և եկեղեցական ավանդությունը անհատական կյանքի մեջ շարունակելու ձգտումը։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ աղոթագրության պատմության, քրիստոնեական բարեպաշտության, եկեղեցական հոգևոր մշակույթի և XIX դարի հայ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, կրոնագետների, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, աղոթագրության մասնագետների և հայ հին գրքի ուսումնասիրողների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է ամենօրյա աղոթքի կազմակերպման ավանդական եղանակներին ծանոթանալու, քրիստոնեական հոգևոր կյանքի ռիթմն ու շաբաթվա օրերի աղոթական նշանակությունը ճանաչելու և հայերեն աղոթական գրականության առանձնահատկություններն ուսումնասիրելու հնարավորությամբ։ Ժողովածուն ներկայացնում է քրիստոնեական հոգևոր մշակույթի այն կարևոր ավանդույթը, որի համաձայն կանոնավոր աղոթքը հավատացյալի կյանքի անբաժանելի մասն է՝ նպաստելով հավատի ամրապնդմանը, ներքին խաղաղությանը և բարոյական ինքնակատարելագործմանը։
Обновлено. 2026-11-12
Биология
Հայաստանի քնամկների ընտանիքի (rodentia: myoxidae gray, 1821) ֆաունան և էկոլոգիան
Կենդանաբանական, ֆաունիստիկական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված քնամկների ընտանիքի (Rodentia: Myoxidae Gray, 1821) ներկայացուցիչների տեսակային կազմի, տարածվածության և էկոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քնամկների համակարգաբանական դիրքը, ձևաբանական և կենսաբանական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց տեղը Հայաստանի կաթնասունների ֆաունայի կազմում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր տեսակների աշխարհագրական տարածվածությանը, բնակության միջավայրերի ընտրությանը և Հայաստանի բնական ու լանդշաֆտային գոտիներում դրանց հանդիպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քնամկների կենսակերպը, սննդառության առանձնահատկությունները, բազմացման կենսաբանությունը, սեզոնային ակտիվությունը և ձմեռային քնի հետ կապված ֆիզիոլոգիական ու վարքագծային հարմարվողականությունները։ Քննարկվում են անտառային, թփուտային և այլ բնական կենսամիջավայրերում քնամկների կենսապայմանները, պոպուլյացիաների տարածական բաշխվածությունը և շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը դրանց կենսագործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դաշտային դիտարկումների, կենդանիների հաշվառման, ձևաբանական համեմատությունների և էկոլոգիական տվյալների վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում քնամկների դերին բնական էկոհամակարգերում, սննդային շղթաներում նրանց ունեցած նշանակությանը և այլ կենդանատեսակների ու բուսականության հետ փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում են բնակության միջավայրերի փոփոխության, անտառային էկոհամակարգերի խախտման և մարդածին ազդեցությունների պայմաններում քնամկների պոպուլյացիաների պահպանության հիմնախնդիրները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Հայաստանի կաթնասունների կենսաբազմազանության վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը, տեսակների տարածվածության գնահատմանը և բնապահպանական միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել կենդանաբանության, թերիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կենսաբազմազանության պահպանության և Հայաստանի կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-10
Религия
Դավթի սաղմոսները
Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն՝ Դավիթ մարգարեին վերագրվող աղոթքների, օրհներգությունների և հոգևոր խորհրդածությունների ամբողջությունը։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի կարևորագույն բաղադրիչներից են և արտահայտում են մարդու հոգևոր կյանքի բազմազան վիճակները՝ ուրախությունն ու երախտագիտությունը, վիշտն ու հուսահատությունը, ապաշխարությունն ու ներում հայցելը, փորձությունների հաղթահարման ձգտումն ու աստվածային պաշտպանության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուի առանցքային գաղափարներից են Աստծո փառաբանությունը, արդարության որոնումը, հավատարմությունը, բարեպաշտությունը և մարդու՝ իր արարքների համար պատասխանատվությունը։ Բանաստեղծական հարուստ լեզուն, պատկերավոր համեմատությունները, կրկնությունները և խորհրդանշական արտահայտությունները սաղմոսներին հաղորդում են առանձնահատուկ հուզական ու գեղարվեստական ուժ։ Դրանք միաժամանակ ունեն անհատական և համայնքային նշանակություն. կարող են ծառայել որպես անձնական աղոթքի խոսքեր, ինչպես նաև հնչել եկեղեցական ժամերգությունների և պաշտամունքային արարողությունների ընթացքում։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ սաղմոսները կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր դաստիարակության, աստվածաշնչյան գիտելիքի տարածման և աղոթական մշակույթի ձևավորման գործում։ Այս ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական գրականության, ծիսագիտության և քրիստոնեական հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հաղորդակցվելու հավատքի ու մարդկային ապրումների դարավոր արտահայտություններին։
Обновлено. 2026-11-06