Մշակ: Մատենագիտություն 1880

Կրոն

Քվաքերները (անգլ.՝ Quakers) բողոքականության (Բողոքականություն) շրջանակում ձևավորված քրիստոնեական շարժում են, որը ծագել է 17-րդ դարում Անգլիայում՝ Ռեֆորմացիայի հետագա զարգացման փուլում։ Քվաքերական շարժման հիմնադիր համարվում է Ջորջ Ֆոքսը, ով ընդգծում էր անհատի անմիջական հոգևոր կապը Աստծո հետ՝ առանց եկեղեցական միջնորդության, ծիսական բարդ կառուցվածքի կամ հիերարխիկ իշխանության անհրաժեշտության։ Քվաքերների հիմնական գաղափարախոսությունը հիմնված է «ներքին լույսի» (Inner Light) ուսմունքի վրա, ըստ որի յուրաքանչյուր մարդ իր ներսում կրում է աստվածային ճշմարտության անմիջական ընկալման կարողություն։ Այդ պատճառով նրանք հրաժարվում են հոգևոր իշխանության կենտրոնացված ձևերից, բարդ ծեսերից և արտաքին արարողակարգերից՝ կարևորելով անձնական հավատքը, լռությունը և ներքին խորհրդածությունը որպես պաշտամունքի հիմնական ձևեր։ Քվաքերական համայնքները պատմականորեն առանձնացել են նաև իրենց խաղաղասիրական դիրքորոշմամբ՝ մերժելով բռնությունը և պատերազմը, ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցելով սոցիալական արդարության շարժումներին՝ ներառյալ ստրկության վերացման պայքարը, կրթության զարգացումը և մարդու իրավունքների պաշտպանությունը։ Նրանց հասարակական գործունեությունը հաճախ ուղեկցվել է բարեգործական նախաձեռնություններով և կրթական հաստատությունների ստեղծմամբ։ Քվաքերները չունեն ավանդական հոգևորականություն կամ պաշտոնական եկեղեցական կառուցվածք․ նրանց համայնքային կյանքը կազմակերպվում է հավասարության սկզբունքով, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ կարող է մասնակցել քննարկումներին և հոգևոր հավաքներին։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի դարձվածաբանական համակարգում համեմատության հիմքով ձևավորված կայուն լեզվական միավորների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն կայուն կապակցություններն են, որոնց պատկերավոր նշանակությունը կառուցվում է որևէ անձի, առարկայի, երևույթի, գործողության կամ հատկանիշի մեկ այլ հայտնի պատկերի հետ համադրման միջոցով։ Քննվում են այդ միավորների ձևավորման լեզվական օրինաչափությունները, բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, բառային կազմի կայունության աստիճանը և ամբողջական դարձվածաբանական իմաստի առաջացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համեմատության առարկայի և համեմատության հիմքի իմաստային կապին, ինչպես նաև այն պատկերներին, որոնք հայերենում ավանդաբար օգտագործվում են մարդու արտաքինի, բնավորության, վարքագծի, հուզական վիճակի, գործողությունների ուժգնության կամ տարբեր երևույթների հատկանիշների բնութագրման համար։ Ուսումնասիրվում են կենդանիների, բնության երևույթների, կենցաղային առարկաների, պատմամշակութային պատկերացումների և ժողովրդական մտածողության հետ կապված համեմատական բաղադրիչները՝ բացահայտելով դրանց լեզվամշակութային նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածային միավորների փոխաբերական և գնահատողական բնույթի վերլուծությունը, քանի որ դրանք հաճախ ոչ միայն անվանում կամ նկարագրում են երևույթը, այլև արտահայտում խոսողի վերաբերմունքը, հուզական գնահատականը և հաղորդակցական նպատակը։ Դիտարկվում են դրանց կիրառության առանձնահատկությունները գեղարվեստական գրականության, հրապարակախոսության և առօրյա խոսքի մեջ, ինչպես նաև ոճական արժեքը և խոսքի արտահայտչականության բարձրացման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դասակարգվել տարբեր կառուցվածքային կաղապարներ, իմաստային խմբեր և տարբերակային ձևեր՝ պարզելու դրանց տեղը հայերենի ընդհանուր դարձվածաբանական համակարգում։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է լեզվի զարգացման ընթացքում նման միավորների պահպանման, փոփոխության և նոր ձևերի առաջացման խնդիրը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դարձվածաբանության, իմաստաբանության, ոճագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական ներկայացնել համեմատության վրա հիմնված կայուն արտահայտությունների լեզվական կառուցվածքն ու մշակութային բովանդակությունը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատանքը նվիրված է ապահովագրական շուկայի կառավարման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Ուսումնասիրության առանցքում ապահովագրական շուկայի ձևավորման և զարգացման գործընթացներն են, դրա մասնակիցների փոխհարաբերությունները, պետական կարգավորման մեխանիզմները և շուկայի արդյունավետ կառավարման հնարավորությունները։ Աշխատանքը ներկայացնում է ապահովագրության դերը ժամանակակից տնտեսության մեջ՝ որպես ֆինանսական ռիսկերի կառավարման, անորոշության նվազեցման և քաղաքացիների ու կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ապահովման կարևոր գործիք։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի ապահովագրական համակարգի կառուցվածքին, դրա ինստիտուցիոնալ զարգացման առանձնահատկություններին և այն գործոններին, որոնք ազդում են ապահովագրական ծառայությունների պահանջարկի ու առաջարկի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ապահովագրական ընկերությունների գործունեությունը, ապահովագրական ծառայությունների տեսակները, շուկայական մրցակցության մակարդակը, ապահովագրավճարների և հատուցումների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ապահովագրական կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական վերահսկողությանը և կարգավորմանը, քանի որ ապահովագրական շուկայի բնականոն գործունեությունը պահանջում է ինչպես շուկայի մասնակիցների շահերի պաշտպանություն, այնպես էլ ապահովադիրների իրավունքների և ֆինանսական կայունության համապատասխան երաշխիքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել Հայաստանի ապահովագրական շուկայի զարգացման դինամիկայի, հիմնական տնտեսական ցուցանիշների, ապահովագրության ներթափանցման մակարդակի և շուկայի առանձին հատվածների համեմատական վերլուծություն։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են շուկայի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրները, այդ թվում՝ ապահովագրական ծառայությունների նկատմամբ հասարակության վստահության և ֆինանսական գրագիտության մակարդակը, ապահովագրական արտադրանքների հասանելիությունը, մրցակցային միջավայրը, տեխնոլոգիական զարգացումների ազդեցությունը և շուկայի կառավարման արդյունավետությունը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա կիրառելիության գնահատումը Հայաստանի պայմաններում։ Թվայնացումը, առցանց ապահովագրական ծառայությունների զարգացումը, ռիսկերի գնահատման ժամանակակից մեթոդները և տվյալների վերլուծության գործիքները նոր հնարավորություններ են ստեղծում ինչպես ապահովագրական ընկերությունների արդյունավետության բարձրացման, այնպես էլ սպառողների համար ծառայությունների մատչելիության բարելավման տեսանկյունից։ Միևնույն ժամանակ շուկայի կառավարման համակարգը պետք է կարողանա արձագանքել նոր ռիսկերին և ապահովել ֆինանսական կայունության, թափանցիկության ու սպառողների պաշտպանության համապատասխան մակարդակ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ ապահովագրական շուկայի կառավարման առկա համակարգի առավելություններն ու խնդիրները, գնահատելու դրա զարգացման միտումները և ներկայացնելու շուկայի արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, ապահովագրական ընկերությունների աշխատակիցների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և ապահովագրական շուկայի զարգացման հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզուներում ներդրված հաստատունների տեսական հիմքերի, կառուցվածքի և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են ֆունկցիոնալ ծրագրավորման հիմնական սկզբունքները և դրանց շրջանակում կիրառվող ներդրված հաստատունների նշանակությունը՝ ծրագրերի կառուցման, տվյալների ներկայացման և հաշվարկային գործընթացների կազմակերպման տեսանկյունից։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր տեսակի հաստատունների հատկությունները, դրանց դերակատարությունը լեզվի շարահյուսության և իմաստաբանության ձևավորման մեջ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը ֆունկցիաների, տվյալների տիպերի և արտահայտությունների գնահատման մեխանիզմների հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են ծրագրավորման լեզուների նախագծման տեսական հարցերը, ֆորմալ մոդելները, թարգմանիչների և կոմպիլյատորների աշխատանքի որոշ սկզբունքներ, ինչպես նաև ներդրված հաստատունների ազդեցությունը ծրագրերի արդյունավետության, հուսալիության և ընդարձակելիության վրա։ Գրքում ներկայացված են տեսական վերլուծություններ, օրինակներ և համեմատական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզուների կառուցվածքի և դրանց ներքին մեխանիզմների առավել խորքային ընկալմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է ծրագրավորման լեզուների տեսությամբ զբաղվող գիտաշխատողների, ծրագրավորողների, դասախոսների, ասպիրանտների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների և համակարգչային գիտության ոլորտի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ֆունկցիոնալ ծրագրավորման և ծրագրավորման լեզուների նախագծման տեսական հիմքերով։

Պատմություն

Այս հանձնարարական նյութը նվիրված է Ռուսաստանի 1905-1907 թվականների հեղափոխության 80-ամյակին և նախատեսված է գրադարանների կողմից թեմատիկ տեղեկատվական ու կրթական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Հրատարակությունը ներառում է առաջարկվող գրականության ցանկ, որը կարող է օգտագործվել հեղափոխական իրադարձությունների պատմության, հասարակական-քաղաքական շարժումների, աշխատավորական պայքարի, սոցիալական փոփոխությունների և տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական գործընթացների ուսումնասիրության նպատակով։ Նյութում ներկայացված աղբյուրները օգնում են գրադարաններին ձևավորել ցուցահանդեսներ, անցկացնել քննարկումներ, կազմակերպել ընթերցողական միջոցառումներ և տրամադրել օգտակար տեղեկատվություն տարբեր խմբերի ընթերցողների համար։ Հանձնարարականները նախատեսված են որպես մեթոդական աջակցություն գրադարանավարներին՝ պատմական թեմաների լուսաբանման, գրականության ընտրության և մշակութային-կրթական միջոցառումների կազմակերպման ընթացքում։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև պատմությամբ զբաղվող ուսանողներին, հետազոտողներին և խորհրդային շրջանի մատենագիտական նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է լեռնածալքավոր շրջաններում հիդրոտեխնիկական թունելների նախագծման և կառուցման ընթացքում ճարտարագիտաերկրաֆիզիկական հետազոտությունների կիրառման առանձնահատկությունների, հնարավորությունների և արդյունավետության գնահատմանը՝ նախագծվող Մեղրիի հիդրոէլեկտրակայանի օրինակով։ Քննարկվում են բարդ երկրաբանական կառուցվածք ունեցող լեռնային տարածքներում ստորգետնյա շինարարության իրականացման հիմնական խնդիրները, ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրության անհրաժեշտությունը և երկրաբանական միջավայրի վերաբերյալ հավաստի տեղեկատվության ստացման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապարների շերտավորվածության, տեկտոնական խախտումների, ճեղքավորվածության, ստորգետնյա ջրերի տարածման և երկրաբանական անհամասեռությունների ազդեցությանը հիդրոտեխնիկական թունելների կառուցման պայմանների վրա։ Ուսումնասիրվում են սեյսմահետախուզական, էլեկտրահետախուզական և ճարտարագիտաերկրաֆիզիկական այլ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ ապարային զանգվածների կառուցվածքը, ֆիզիկական հատկությունները և հնարավոր վտանգավոր գոտիները բացահայտելու նպատակով։ Դիտարկվում են երկրաբանական և երկրաֆիզիկական տվյալների համադրման, ստորգետնյա կառուցվածքների տեղադրման համար նպաստավոր պայմանների գնահատման, թունելների անցկացման ուղղությունների ընտրության և շինարարական ռիսկերի կանխատեսման խնդիրները։ Կարևորվում են լեռնային տեղանքի բարդ ռելիեֆի, ապարների փոփոխական կազմության, բարձր տեկտոնական ակտիվության և հիդրոերկրաբանական պայմանների ազդեցությունները հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման ու արդյունքների մեկնաբանման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել դաշտային չափումների, երկրաֆիզիկական տվյալների մշակման, երկրաբանական կտրվածքների կառուցման և երկրաբանական միջավայրի մոդելավորման մեթոդներ։ Առանձնացվում են տարբեր հետազոտական մեթոդների տեղեկատվական հնարավորությունների համեմատության, դրանց ճշգրտության և տնտեսական արդյունավետության գնահատման, ինչպես նաև համալիր կիրառման առավելությունների բացահայտման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում հիդրոտեխնիկական կառույցների հուսալիության ապահովմանը, ապարային զանգվածների կայունության գնահատմանը, ջրաթափանցելիության և հնարավոր դեֆորմացիոն գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի լեռնային շրջաններում ստորգետնյա հիդրոտեխնիկական շինարարության գիտատեխնիկական հիմնավորման, ինժեներաերկրաբանական հետազոտությունների կատարելագործման և նախագծային որոշումների արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել երկրաֆիզիկոսների, երկրաբանների, հիդրոտեխնիկական շինարարության մասնագետների, ինժեներ-նախագծողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։