New books. Information bulletin. 2018 yearly

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենում ածականների խոսքիմասային փոխանցման արդյունքում առաջացող մակբայացման երևույթի և դրա հետ կապված համանունության խնդրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական միավորներն են, որոնք որոշակի համատեքստերում դադարում են գործածվել որպես ածականներ և ձեռք են բերում մակբայական գործառույթ՝ արտահայտելով գործողության, վիճակի կամ հատկանիշի կատարման եղանակ, աստիճան կամ այլ հանգամանքային նշանակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են ֆրանսերենի ածականների և մակբայների փոխհարաբերությունները, դրանց ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն պայմանները, որոնց ազդեցությամբ նույն լեզվական ձևը կարող է հանդես գալ տարբեր խոսքիմասային արժեքներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ ածականի և մակբայի ձևերը համընկնում են, ինչի հետևանքով առաջանում է համանունության կամ ձևական նույնության խնդիր։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նման միավորների տարբերակման չափանիշների բացահայտումը՝ հաշվի առնելով դրանց դիրքը նախադասության մեջ, կապը այլ բառերի հետ, իմաստային դերը, համաձայնության հնարավորությունը և հաղորդակցական գործառույթը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել մակբայացման ձևավորման տարբեր մեխանիզմներ, պատմական և ժամանակակից լեզվական զարգացումները, ինչպես նաև գրական և խոսակցական ֆրանսերենի միջև առկա տարբերությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի համատեքստի դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ նույն ձևի խոսքիմասային պատկանելությունը հաճախ հնարավոր է որոշել միայն նախադասության կառուցվածքի և իմաստային հարաբերությունների ամբողջական վերլուծության միջոցով։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ֆրանսերենի քերականական նկարագրություններում և բառարաններում նման միավորների ներկայացման առանձնահատկություններին՝ պարզելու համար, թե որքան հետևողականորեն են տարանջատվում ածականական և մակբայական կիրառությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ժամանակակից ֆրանսերենի խոսքիմասային համակարգի շարժունության, բառերի գործառութային վերաիմաստավորման և քերականական կատեգորիաների փոխազդեցության բացահայտման տեսանկյունից։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտակար լինել ֆրանսերեն լեզվի տեսական և կիրառական ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների և ուսանողների համար՝ նպաստելով ածականների մակբայական գործածության, խոսքիմասային փոխանցման և համանունության երևույթների առավել հստակ ընկալմանը։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է լիմֆատիկ համակարգի չարորակ հիվանդությունների հայտնաբերման, տարածվածության գնահատման և հիվանդության կլինիկական ընթացքի վերահսկման գործընթացում ուլտրաձայնային հետազոտության հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ուլտրաձայնային մեթոդի կիրառությունը ավշային հանգույցների և տարբեր օրգանների ախտաբանական փոփոխությունների գնահատման ժամանակ՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց չափերին, կառուցվածքին, ձևին, տեղակայմանը և շրջակա հյուսվածքների հետ հարաբերությանը։ Կարևորվում է մեթոդի դերը հիվանդության նախնական գնահատման և հետագա հսկողության ընթացքում՝ այն համադրելով կլինիկական, լաբորատոր և անհրաժեշտ այլ պատկերային հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն ուլտրաձայնային հատկանիշներին, որոնք կարող են օգնել տարբերակել բնականոն և ախտաբանական փոփոխությունները, գնահատել ախտահարման բնույթն ու տարածվածությունը և որոշել հետագա ախտորոշիչ գործողությունների անհրաժեշտությունը։ Քննվում է նաև ուլտրաձայնային հետազոտության նշանակությունը բուժման ընթացքում փոփոխությունների դինամիկ վերահսկման համար, երբ կրկնվող հետազոտությունների միջոցով հնարավոր է հետևել ավշային հանգույցների և ախտահարված օրգանների վիճակի փոփոխություններին։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել տարբեր կլինիկական խմբերում արձանագրված պատկերային առանձնահատկությունները և դրանց հարաբերակցությունը հիվանդության փուլերի, կլինիկական դրսևորումների ու բուժման արդյունքների հետ։ Ուշադրություն է դարձվում նաև արյան հոսքի ու անոթավորման գնահատման լրացուցիչ հնարավորություններին, որոնք կարող են լրացնել կառուցվածքային տվյալները։ Մեթոդի կարևոր առավելություններից են համեմատաբար լայն հասանելիությունը, կրկնակի կիրառման հնարավորությունը և իրական ժամանակում հետազոտություն իրականացնելու կարողությունը, սակայն միաժամանակ հաշվի են առնվում դրա սահմանափակումները և այն հանգամանքը, որ վերջնական ախտորոշումը հիմնվում է տարբեր հետազոտական մեթոդների համալիր կիրառման վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ուլտրաձայնային վերահսկմամբ հետագա ախտորոշիչ հետազոտությունների կազմակերպման հնարավորությունը, երբ անհրաժեշտ է առավել ճշգրիտ որոշել փոփոխված հյուսվածքի տեղակայումը։ Կլինիկական և պատկերային տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատել հիվանդության ընթացքը, ժամանակի ընթացքում արձանագրվող փոփոխությունները և կիրառվող բուժման արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ուլտրաձայնային ախտորոշման հնարավորությունների առավել հիմնավորված կիրառմանը և հիվանդների հետազոտման ու հսկողության համակարգի կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ուռուցքաբանության, արյունաբանության, ճառագայթային ախտորոշման և ուլտրաձայնային բժշկության ոլորտներում աշխատող բժիշկների, հետազոտողների ու բժշկական կրթություն ստացող ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը մեթոդական նյութերի ժողովածու է, որը նվիրված է գրադարանների գործունեության միջոցով գաղափարախոսական, քաղաքական և դաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպման ու կատարելագործման հարցերին։ Այն ներկայացնում է գրադարանի դերը ընթերցողների աշխարհայացքի ձևավորման, հասարակական ակտիվության խթանման, կրթական և մշակութային արժեքների տարածման գործընթացում՝ ընդգծելով գրադարանային աշխատանքի բովանդակության, ձևերի և մեթոդների նպատակային կազմակերպման կարևորությունը։ Նյութերում կարող են քննարկվել ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքների առանձնահատկությունները, գրքի և տեղեկատվական նյութերի ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները, թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, զրույցների, քննարկումների, ընթերցողական համաժողովների և այլ մշակութային-կրթական նախաձեռնությունների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի մեթոդական աշխատանքին, ընթերցողների հետաքրքրությունների ուսումնասիրմանը և գրադարանային միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը գործնական ուղղվածություն ունի և կարող է օգտակար լինել գրադարանների աշխատակիցներին՝ գաղափարախոսական ու դաստիարակչական միջոցառումների պլանավորման, կազմակերպման և կատարելագործման համար։ Ներկայացված մոտեցումները հնարավորություն են տալիս դիտարկել գրադարանը ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և տրամադրման վայր, այլև որպես կրթական, մշակութային և հասարակական հաղորդակցության կարևոր կենտրոն, որի գործունեությունը կարող է նպաստել ընթերցողների գիտելիքների ընդլայնմանը, մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը և հասարակական արժեքների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորմանը։

Քաղաքագիտություն

Այս թեման վերաբերում է Թուրքիայում կուսակցական համակարգի ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին, որը սկսվում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական բարեփոխումներից և շարունակվում է Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծումից հետո՝ բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական հաստատմամբ։ Սկզբնական փուլում քաղաքական կյանքը մեծապես կենտրոնացած էր մեկ կուսակցության գերակայության շուրջ, որտեղ Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունը երկար ժամանակ հանդիսանում էր պետության հիմնական քաղաքական ուժը՝ ձևավորելով կենտրոնացված վարչական և գաղափարական համակարգ։ Ժամանակի ընթացքում, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, ներքին և արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությամբ սկսվեց բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական զարգացումը, որը բերեց նոր քաղաքական ուժերի առաջացման և մրցակցային քաղաքական դաշտի ձևավորման։ Այս գործընթացը ուղեկցվեց ընտրական համակարգի փոփոխություններով, ռազմական հեղաշրջումների և սահմանադրական վերափոխումների փուլերով, որոնք հաճախ ընդհատում էին ժողովրդավարական զարգացման ընթացքը, սակայն միաժամանակ ձևավորում էին նոր ինստիտուցիոնալ կանոններ։ Ժամանակակից Թուրքիայում կուսակցական համակարգը բնութագրվում է բազմակուսակցական մրցակցությամբ, որտեղ կարևոր դեր ունեն ինչպես կենտրոնամետ, այնպես էլ գաղափարապես տարբեր ուղղվածության կուսակցություններ, իսկ քաղաքական դաշտը շարունակում է մնալ դինամիկ և հաճախ բևեռացված՝ արտացոլելով հասարակական, տնտեսական և գաղափարական բազմազան շահերը։

Իրավաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Մխիթար Գոշի «Դատաստանագրքի» պատմական և դոգմատիկ նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա տեղն ու դերը հայկական իրավական և եկեղեցական մտքի զարգացման պատմության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են իրավական նորմերի, քրիստոնեական վարդապետության և բարոյական սկզբունքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև օրենսգրքի կազմավորման պատմական նախադրյալները և կիրառության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է աշխատության ազդեցությունը հայկական իրավական ավանդույթի, եկեղեցական իրավունքի և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա՝ անդրադառնալով նաև դրա աղբյուրագիտական, գաղափարական և մշակութային արժեքին։ Աշխատությունում ներկայացվում են իրավական և աստվածաբանական դրույթների համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև գնահատվում է «Դատաստանագրքի» նշանակությունը միջնադարյան հայկական իրավամտածողության և իրավական մշակույթի ձևավորման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, պատմաբանների, աստվածաբանների, հայագետների, միջնադարագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական իրավական ժառանգությամբ և քրիստոնեական իրավամտածողության պատմությամբ։

Սոցիոլոգիա

Գիրքը՝ «Սոցիոլոգիա», հեղինակը Կրավչենկո Ա. Ի., հանդիսանում է ուսումնական և հիմնարար ձեռնարկ, որը ներկայացնում է սոցիոլոգիայի որպես գիտության տեսական հիմքերը, հիմնական հասկացությունները և հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության մեթոդաբանությունը։ Այն ընդգրկում է հասարակության կառուցվածքը, սոցիալական խմբերի, ինստիտուտների և հարաբերությունների համակարգը, ինչպես նաև սոցիալական վարքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են սոցիալական շերտավորումը, անհավասարությունը, սոցիալական շարժունակությունը, ընտանիքի, կրթության, կրոնի և քաղաքականության սոցիոլոգիական դերերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված սոցիալական փոփոխությունների գործընթացներին, ժամանակակից հասարակության զարգացման միտումներին և գլոբալացման ազդեցությանը սոցիալական կառուցվածքների վրա։ Ներառված են նաև սոցիոլոգիական հետազոտության հիմնական մեթոդները՝ հարցում, դիտարկում, հարցաթերթիկային ուսումնասիրություն և վիճակագրական վերլուծություն, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել հասարակական երևույթները գիտական մոտեցմամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և սոցիոլոգիայով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով հասարակության կառուցվածքի և սոցիալական գործընթացների համակարգված ընկալմանը։