New books. Information bulletin. 2018 yearly

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է «Դերմաֆեն» քսուքի և նրբաքսուքի ազդեցության ուսումնասիրությանը ջերմային այրվածքների դեպքում հյուսվածքների մորֆոֆունկցիոնալ վիճակի և վերականգնողական գործընթացների վրա։ Գրքում ներկայացվում են այրվածքային վնասվածքների զարգացման փուլերը՝ ներառյալ բորբոքային արձագանքը, նեկրոտիկ փոփոխությունները և ռեպարատիվ վերականգնման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է տեղային բուժման միջոցների ազդեցությունը մաշկի և ենթամաշկային հյուսվածքների վերականգնման արագության, էպիթելիզացիայի ընթացքի, միկրոշրջանառության վերականգնման և բորբոքային գործընթացների նվազեցման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում փորձարարական մոդելներում ստացված հյուսվածաբանական և մորֆոմետրիկ տվյալներին, որոնք թույլ են տալիս գնահատել դեղամիջոցների արդյունավետությունը տարբեր ծանրության այրվածքների պայմաններում։ Քննարկվում են նաև վերքերի բուժման ժամանակակից մոտեցումները, տեղային դեղաձևերի դերը և վերականգնողական թերապիայի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է դերմատոլոգների, կոմբուստիոլոգների, վիրաբույժների, փորձարարական բժշկության մասնագետների և բժշկական հետազոտողների համար։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի վերջի արևմտյան սոցիոլոգիայում սոցիալական կոնֆլիկտի ուսումնասիրման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում կոնֆլիկտը դիտարկվում է որպես հասարակական հարաբերությունների, սոցիալական կառուցվածքների և տարբեր խմբերի փոխազդեցության կարևոր բաղադրիչ, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հասարակական փոփոխությունների, հակասությունների և սոցիալական համակարգերի զարգացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արևմտյան սոցիոլոգիական մտքի այն տեսություններին և հայեցակարգային մոտեցումներին, որոնց միջոցով մեկնաբանվում են սոցիալական հակասությունների առաջացման պատճառները, դրանց զարգացման պայմանները, կառուցվածքը, գործառույթները և հնարավոր հետևանքները։ Քննարկվում են սոցիալական խմբերի շահերի տարբերությունները, իշխանության և ռեսուրսների բաշխման անհավասարությունը, արժեքային հակասությունները, հասարակական կարգավիճակների և դերերի փոխհարաբերությունները՝ որպես կոնֆլիկտային գործընթացների ձևավորման հնարավոր գործոններ։ Վերլուծվում է կոնֆլիկտի և սոցիալական կայունության փոխհարաբերությունը՝ ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, որ հակասությունները կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես հասարակական համակարգի ապակայունացման աղբյուր, այլև որպես սոցիալական փոփոխությունների, նոր հարաբերությունների ձևավորման և գոյություն ունեցող ինստիտուտների վերափոխման գործոն։ Անդրադարձ է կատարվում սոցիոլոգիական տարբեր ուղղությունների մեթոդաբանական սկզբունքներին և դրանց միջոցով կոնֆլիկտային երևույթների բացատրման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են մակրոսոցիոլոգիական և միկրոսոցիոլոգիական մոտեցումների փոխհարաբերությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս կոնֆլիկտն ուսումնասիրել ինչպես հասարակական լայն կառուցվածքների և ինստիտուտների մակարդակում, այնպես էլ անհատների ու փոքր խմբերի անմիջական փոխազդեցությունների շրջանակում։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև կոնֆլիկտների դասակարգման, դրանց դինամիկայի, կարգավորման և սոցիալական հետևանքների գնահատման մեթոդաբանական խնդիրները։ 20-րդ դարի վերջին արևմտյան հասարակություններում տեղի ունեցող տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և սոցիալական փոփոխությունների համատեքստում կոնֆլիկտի տեսությունների զարգացումը ներկայացվում է որպես հասարակության ավելի բարդ և բազմաշերտ կառուցվածքը հասկանալու գիտական միջոց։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համակարգելու տարբեր սոցիոլոգիական տեսությունների հիմնական դրույթները, համեմատելու դրանց բացատրական հնարավորությունները և բացահայտելու կոնֆլիկտի ուսումնասիրման մեթոդաբանական մոտեցումների զարգացումը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սոցիոլոգիայի, կոնֆլիկտաբանության, սոցիալական տեսության, հասարակական հարաբերությունների և սոցիոլոգիական մտքի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակմանը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոնների ստացման տեխնոլոգիական ու տեսական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ցեմենտային կապակցանյութեր և բետոնային բաղադրություններ, որոնք կարճ ժամանակահատվածում ձեռք են բերում անհրաժեշտ ամրություն և կարող են արդյունավետ կիրառվել արագ շինարարական աշխատանքներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ցեմենտի հանքաբանական և քիմիական կազմը, մանրացման աստիճանը, ակտիվության բարձրացման եղանակները, հիդրատացման գործընթացները և կապակցանյութի կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ցեմենտի վաղ ամրության զարգացման վրա, այդ թվում՝ հումքի կազմին, մասնիկների չափերին, ջուր-ցեմենտ հարաբերությանը, հավելանյութերի կիրառմանը և կարծրացման պայմաններին։ Ստացված բարձր ակտիվության ցեմենտների հիման վրա ուսումնասիրվում են արագ ամրացող բետոնների բաղադրության ընտրության և տեխնոլոգիական մշակման հարցերը։ Գնահատվում են բետոնի վաղ և վերջնական ամրությունը, խտությունը, կառուցվածքը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը և այլ ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ՝ կախված կիրառվող բաղադրությունից և կարծրացման պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցեմենտի ակտիվության և բետոնի ամրության զարգացման միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել ինչպես կապակցանյութի ստացման, այնպես էլ բետոնի պատրաստման տեխնոլոգիան։ Արագ ամրացող բետոնների կիրառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է կրճատել շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական ընդմիջումները, արագ ապամոնտաժել կաղապարամածը, շուտ շահագործման հանձնել կառուցվածքները կամ իրականացնել վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներ սահմանափակ ժամկետներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր արդյունավետությամբ ցեմենտային նյութերի արտադրության կատարելագործմանը, բետոնի տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավմանը և շինարարության տևողության կրճատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի արտադրության մասնագետներին, նյութագետներին, շինարար-ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական և օքսիդային բաղադրիչներ պարունակող համակարգերում միկրո- և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութերի ձևավորման մեխանաքիմիական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական ազդեցության պայմաններում պինդ ֆազերում ընթացող կառուցվածքային և ֆազային փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում հնարավոր է ստանալ սկզբնական բաղադրիչներից էապես տարբերվող հատկություններով կոմպոզիտային համակարգեր։ Քննվում է ինտենսիվ մեխանիկական մշակման ազդեցությունը մասնիկների չափերի, բյուրեղային կառուցվածքի, միջֆազային սահմանների, կառուցվածքային անկատարությունների և բաղադրիչների փոխազդեցության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մետաղ–օքսիդ և օքսիդ–օքսիդ տիպի համակարգերում ընթացող գործընթացների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելու դրանց կառուցվածքագոյացման առանձնահատկությունները և վերջնական նյութի հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Մեխանաքիմիական ազդեցության ընթացքում նյութերի մանրացումը և ինտենսիվ խառնուրդը կարող են մեծացնել բաղադրիչների շփման մակերեսը և նպաստել նոր ֆազերի կամ մետաստաբիլ կառուցվածքային վիճակների առաջացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ստացված նյութերի ֆազային կազմի, միկրոկառուցվածքի, մասնիկների չափային բաշխման և ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի ուսումնասիրությունը։ Տարբեր կառուցվածքային մակարդակների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե միկրո- և նանոմասշտաբային փոփոխություններն ինչպես են արտահայտվում կոմպոզիտների մակրոսկոպիկ հատկություններում։ Ուսումնասիրվում են նաև սկզբնական բաղադրիչների բնույթի և դրանց փոխադարձ ֆիզիկաքիմիական համապատասխանության ազդեցությունները ձևավորվող կոմպոզիտային համակարգի կառուցվածքի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ ստացված նյութերի մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական կամ այլ գործառական բնութագրերը մեծապես պայմանավորված են դրանց ֆազային կազմով և ներքին կառուցվածքով։ Նման հետազոտությունները կարևոր են նոր սերնդի կոմպոզիտների նախագծման համար, որտեղ պահանջվող հատկությունները հնարավոր է ձևավորել նյութի բաղադրության և կառուցվածքային վիճակի նպատակային ընտրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, մեխանաքիմիայի և նանոտեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ բազմաբաղադրիչ կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքագոյացման մեխանիզմների և հատկությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների զարգացման նպատակով։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Նիկողայոս Մառի գիտական ժառանգության հիմնական դրույթների քննությանը և դրանց արդիականության գնահատմանը ժամանակակից հայագիտության համատեքստում։ Վերլուծվում են Մառի լեզվաբանական և պատմամշակութային տեսությունների հիմնական սկզբունքները՝ կապված լեզվի ծագման բազմաշերտ մոդելի, «յակենտային» լեզվական փոխազդեցությունների և Կովկասի ժողովուրդների մշակութային փոխառնչությունների վերաբերյալ նրա մոտեցումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են Մառի գաղափարները ազդեցություն ունեցել հայ լեզվաբանության, պատմության և միջնադարյան աղբյուրների ուսումնասիրության վրա, ինչպես նաև դրանց վերաիմաստավորումը ժամանակակից գիտական մեթոդաբանության լույսի ներքո։ Ուսումնասիրությունը քննարկում է ինչպես Մառի տեսությունների արտադրական ներուժը, այնպես էլ դրանց վիճահարույց կողմերը՝ համադրելով դասական հայագիտական դպրոցների և արդի հետազոտական մոտեցումների արդյունքները։ Գիրքը նպատակ ունի ցույց տալ Մառի գաղափարների տեղը հայագիտության զարգացման պատմության մեջ և գնահատել դրանց կիրառելիությունը ժամանակակից գիտական հետազոտություններում։