Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է աորտոկորոնար շունտավորում տարած հիվանդների մոտ ձախ ներքին կրծքային զարկերակի ցողունում արյան հոսքի համեմատական գնահատմանը՝ երկու ներքին կրծքային զարկերակների կիրառմամբ ձևավորված մեկ կամ մի քանի γ-գրաֆտերի տարբերակների դեպքում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել տարբեր շունտավորման կառուցվածքների հեմոդինամիկական առանձնահատկությունները և գնահատել դրանց ազդեցությունը արյան հոսքի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ներքին կրծքային զարկերակների անատոմիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, դրանց կիրառման հնարավորությունները կորոնար ռեվասկուլյարիզացիայի ժամանակ, ինչպես նաև բազմակի շունտավորման տեխնիկական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձախ ներքին կրծքային զարկերակի ցողունով անցնող արյան հոսքի ցուցանիշների համեմատությանը՝ տարբեր գրաֆտային կոնֆիգուրացիաների պայմաններում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել հոսքի ծավալային և արագության ցուցանիշները, անոթային դիմադրությունը, շունտերի ֆունկցիոնալ վիճակը և տարբեր կառուցվածքային լուծումների հեմոդինամիկական արդյունավետությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են ազդել շունտերի անցանելիության և երկարաժամկետ աշխատանքի վրա, այդ թվում՝ անոթային անատոմիան, գրաֆտերի կառուցվածքը, կորոնար զարկերակների վիճակը և վիրահատական տեխնիկայի առանձնահատկությունները։ Տարբեր մոտեցումների համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշելու, թե որ կոնֆիգուրացիաներն են ապահովում ավելի բարենպաստ արյան հոսք և կարող են առավել արդյունավետ լինել բազմաանոթ կորոնար հիվանդության վիրաբուժական բուժման ժամանակ։ Աշխատության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ աորտոկորոնար շունտավորման տեխնիկայի կատարելագործման, գրաֆտերի ընտրության և վիրահատական ռազմավարության օպտիմալացման համար։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել նաև կորոնար ռեվասկուլյարիզացիայից հետո շունտերի հեմոդինամիկական աշխատանքի ավելի լավ ըմբռնմանը և հետվիրահատական արդյունքների բարելավմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել սրտային և անոթային վիրաբույժներին, սրտաբաններին, ինտերվենցիոն սրտաբանության մասնագետներին, հեմոդինամիկայի հետազոտողներին, բժշկական գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Սոցիալական աշխատանք

Этика социальной работы աշխատությունը սոցիալական աշխատանքի մասնագիտական էթիկային նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է սոցիալական աշխատողի գործունեության բարոյական սկզբունքները, արժեքային համակարգը և պատասխանատվության սահմանները, այն անդրադառնում է հաճախորդի իրավունքների պաշտպանության, գաղտնիության պահպանման, մասնագիտական ազնվության և սոցիալական արդարության ապահովման խնդիրներին, գիրքը վերլուծում է էթիկական դիլեմաները, որոնք առաջանում են սոցիալական աշխատանքի տարբեր իրավիճակներում՝ ներառյալ խոցելի խմբերի հետ աշխատանքը, ընտանեկան խնդիրների միջամտությունը և պետական սոցիալական ծրագրերի իրականացումը, միաժամանակ ներկայացնում է միջազգային էթիկական կոդեքսները և մասնագիտական վարքականոնները, ընդգծելով սոցիալական աշխատողի դերը որպես մարդու իրավունքների և սոցիալական հավասարության պաշտպան, ինչպես նաև օգնում է զարգացնել քննադատական մտածողություն և բարոյական հիմնավորված որոշումների կայացման հմտություններ։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի մեջ ազգային-պահպանողական հոսանքի ձևավորման, գաղափարական հիմքերի և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են այդ ուղղության գաղափարական աղբյուրները, ազգային ինքնության պահպանման, եկեղեցու և ավանդական արժեքների դերակատարման ընկալումները, ինչպես նաև քաղաքական ու հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը տվյալ պատմական շրջանում։ Հեղինակը քննարկում է արևմտյան ազատական և ռուսական ազդեցությունների պայմաններում ձևավորված գաղափարական պայքարը, ազգային ինքնագիտակցության աճը և հասարակական մտքի բազմազանացումը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության տարբեր շերտերի դիրքորոշումներին, մամուլի դերին, կրթական և մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, որոնք նպաստել են պահպանողական գաղափարների տարածմանը։ Գիրքը ներկայացնում է նաև այդ հոսանքի ազդեցությունը ազգային ինքնության ձևավորման, քաղաքական պահանջների ձևակերպման և հասարակական շարժումների զարգացման վրա։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, հասարակագետների, մշակութաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ պատմական-վերլուծական մոտեցումներ։

Բնապահպանություն

Տարա (կամ մթնոլորտային արտանետումներից առաջացող աղտոտիչ նյութերի տարածում) նշանակում է վնասակար նյութերի՝ գազերի, փոշու, աէրոզոլների և քիմիական միացությունների տեղափոխումն ու տարածումը շրջակա միջավայրում՝ հիմնականում օդային հոսքերի, ջրի կամ հողի միջոցով։ Այս երևույթը հաճախ կապված է մարդածին աղտոտման հետ, երբ արդյունաբերական ձեռնարկություններից, տրանսպորտից կամ այլ աղբյուրներից արտանետված նյութերը չեն մնում միայն առաջացման վայրում, այլ տարածվում են մեծ հեռավորությունների վրա։ Տարածման գործընթացը կախված է մի շարք գործոններից, ինչպիսիք են քամու ուղղությունն ու ուժը, ջերմաստիճանը, մթնոլորտային ճնշումը և տեղանքի ռելիեֆը։ Օրինակ՝ ուժեղ քամիները կարող են աղտոտիչ նյութերը տեղափոխել քաղաքային տարածքներից դեպի գյուղական շրջաններ կամ նույնիսկ այլ երկրներ, ինչը դարձնում է աղտոտման խնդիրը ոչ միայն տեղական, այլ նաև տարածաշրջանային և գլոբալ։ Տարածման արդյունքում վնասակար նյութերը կարող են առաջացնել օդի որակի վատթարացում, թթվային անձրևներ, հողի և ջրերի աղտոտում, ինչպես նաև բացասական ազդեցություն մարդու առողջության վրա՝ առաջացնելով շնչառական և այլ հիվանդություններ։ Այս գործընթացի ուսումնասիրությունը կարևոր է էկոլոգիայում և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում, քանի որ այն թույլ է տալիս կանխատեսել աղտոտման տարածումը և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Տարածման վերահսկման համար կիրառվում են տեխնոլոգիական լուծումներ, արտանետումների սահմանափակում և բնապահպանական մոնիթորինգի համակարգեր։ Այսպիսով, տարա կամ աղտոտիչ նյութերի տարածումը կարևոր էկոլոգիական երևույթ է, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է մեկ աղբյուրից առաջացած աղտոտումը ազդել մեծ տարածքների վրա և ընդգծում է շրջակա միջավայրի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։

Այլ առարկաներ

Հրատարակությունը տեխնիկական գրականության վերաբերյալ տեղեկատվական և մատենագիտական բյուլետեն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարան մուտք գործած նոր տեխնիկական հրատարակությունների մասին։ Այն նախատեսված է հատկապես արտադրության աշխատողների, ինժեներատեխնիկական անձնակազմի, տարբեր նախարարությունների ու գերատեսչությունների մասնագետների, ինչպես նաև տեխնիկական գիտություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Բյուլետենում ներկայացված են տեխնիկայի, կիբեռնետիկայի, ավտոմատիկայի և հարակից ոլորտների նոր գրքերի մատենագիտական տվյալներ՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել մասնագիտական գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատկություններից է այն, որ ընդգրկում է ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն լեզուներով լույս տեսած գրքեր, իսկ պարբերական բնույթը նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական թարմացմանը։ Այն կարելի է դիտարկել ոչ այնքան որպես մեկ թեմայի շուրջ ստեղծված սովորական գիրք, որքան որպես իր ժամանակաշրջանի տեխնիկական գրականության համակարգված տեղեկատվական ուղեցույց, որն արժեքավոր է նաև պատմամշակութային և գրադարանագիտական տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել խորհրդային շրջանի Հայաստանում շրջանառվող տեխնիկական հրատարակությունների, մասնագիտական հետաքրքրությունների և տեղեկատվության տարածման մեխանիզմների մասին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատանքը նվիրված է երկրատեղեկատվական համակարգերի կիրառմամբ ջրատնտեսական համալիրների շահագործման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների և մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ցույց տալ, թե ինչպես կարող են տարածական տվյալների հավաքագրումը, թվային քարտեզագրումը, տվյալների բազաների կառավարումը և աշխարհագրական տեղեկատվության վերլուծությունը նպաստել ջրային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը, ջրատնտեսական ենթակառուցվածքների կառավարման կատարելագործմանը և շահագործման ծախսերի նվազեցմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ ջրատնտեսական համալիրների արդյունավետ կառավարումը պահանջում է մեծածավալ և տարաբնույթ տեղեկատվության համադրում։ Ջրամբարների, ջրանցքների, ջրատարների, պոմպակայանների, ոռոգման ցանցերի և այլ հիդրոտեխնիկական կառույցների տարածական դիրքը, տեխնիկական վիճակը, ջրային ռեսուրսների ծավալները, հոսքերի բնութագրերը և շահագործման ռեժիմները փոխկապակցված տվյալներ են, որոնց միասնական վերլուծությունը կարող է բարձրացնել կառավարման որոշումների հիմնավորվածությունը։ Երկրատեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս այդ տվյալները կապել կոնկրետ տարածքային օբյեկտների հետ և ստեղծել ջրատնտեսական համալիրների թվային տեղեկատվական մոդելներ։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել տարածական տվյալների բազաների ձևավորման գործընթացը, որտեղ ներառվում են ջրային օբյեկտների, հիդրոտեխնիկական կառույցների, բնակավայրերի, գյուղատնտեսական հողերի, ճանապարհների և այլ ենթակառուցվածքների վերաբերյալ տվյալներ։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս ստանալ ջրատնտեսական համակարգի ամբողջական տարածական պատկերը և արագ հայտնաբերել փոխկապակցված խնդիրները։ Կարևոր ուղղություն է ջրային ռեսուրսների բաշխման և օգտագործման օպտիմալացումը։ Համակարգերի միջոցով հնարավոր է վերլուծել տարբեր տարածքների ջրի պահանջարկը, ջրային ռեսուրսների հասանելիությունը և ջրամատակարարման ցանցերի հնարավորությունները։ Այս տվյալների հիման վրա կարելի է գնահատել ջրի կորուստները, բացահայտել առավել խնդրահարույց հատվածները և մշակել ջրաբաշխման արդյունավետ տարբերակներ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ոռոգման համակարգերին։ Գյուղատնտեսական հողերի տարածական տվյալների, մշակաբույսերի կառուցվածքի, հողի հատկությունների և ջրի պահանջարկի վերաբերյալ տեղեկատվության համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ որոշել ոռոգման անհրաժեշտ ծավալները և ժամկետները։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել ջրի խնայողությանը, բերքատվության բարձրացմանը և ոռոգման ցանցերի շահագործման արդյունավետության բարելավմանը։ Երկրատեղեկատվական համակարգերը կարող են կիրառվել նաև ջրատնտեսական ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի մոնիթորինգի համար։ Յուրաքանչյուր կառույցի վերաբերյալ տվյալների պարբերական թարմացումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել դրա շահագործման պատմությունը, արձանագրել վնասվածքները, վթարային իրավիճակները, վերանորոգումները և տեխնիկական ցուցանիշների փոփոխությունները։ Տարածական վերլուծության միջոցով հնարավոր է առանձնացնել այն հատվածները, որտեղ անհրաժեշտ է առաջնահերթ վերականգնում կամ տեխնիկական սպասարկում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ջրային կորուստների գնահատումը։ Ջրանցքների և խողովակաշարերի տեխնիկական վիճակի, դրանց երկարության, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և սպասարկման տվյալների համադրումը կարող է օգնել բացահայտելու այն հատվածները, որտեղ ջրի կորուստներն առավել մեծ են։ Այդ տեղեկատվությունը կարող է օգտագործվել ներդրումային ծրագրերի առաջնահերթությունները որոշելու և վերականգնման աշխատանքների տնտեսական արդյունավետությունը գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հեռահար զոնդավորման և այլ տարածական տվյալների օգտագործմանը։ Արբանյակային պատկերների միջոցով հնարավոր է հետևել հողերի օգտագործմանը, բուսականության վիճակին, ջրային մակերեսների փոփոխություններին և որոշակի բնապահպանական գործընթացների տարածական դրսևորումներին։ Այդ տվյալների ինտեգրումը երկրատեղեկատվական համակարգերին ընդլայնում է ջրային ռեսուրսների կառավարման համար հասանելի տեղեկատվական բազան։ Կարևոր ուղղություն է բնական և տեխնածին ռիսկերի տարածական գնահատումը։ Ջրհեղեղները, սողանքները, երաշտները և այլ վտանգավոր գործընթացներ կարող են վնասել ջրատնտեսական կառույցները կամ խաթարել ջրամատակարարումը։ Տարածական մոդելավորման միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ռիսկային գոտիները, գնահատել դրանց ազդեցությունը ենթակառուցվածքների վրա և մշակել կանխարգելիչ միջոցառումների առաջնահերթություններ։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են կիրառվել թվային բարձրության մոդելներ, թեմատիկ քարտեզներ, տարածական վիճակագրություն և մոդելավորման տարբեր գործիքներ։ Դրանց օգնությամբ հնարավոր է ուսումնասիրել ջրահավաք ավազանների կառուցվածքը, ջրային հոսքերի տարածական բաշխումը, ջրատնտեսական օբյեկտների փոխկապակցվածությունը և տարբեր շահագործման սցենարների հնարավոր արդյունքները։ Հետազոտության կարևոր արդյունք կարող է լինել որոշումների աջակցման համակարգի ձևավորումը, որը պատասխանատու մասնագետներին հնարավորություն կտա արագ ստանալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն և համեմատել կառավարման տարբեր տարբերակներ։ Նման համակարգը կարող է միավորել քարտեզային, տեխնիկական, հիդրոլոգիական և տնտեսական տվյալները և ապահովել դրանց համատեղ վերլուծությունը։ Տեղեկատվության թվայնացումը կարող է նաև նվազեցնել տվյալների մասնատվածությունը և հեշտացնել տարբեր կառույցների միջև տեղեկատվության փոխանակումը։ Աշխատանքում կարող է գնահատվել նաև առաջարկվող տեխնոլոգիական մոտեցումների տնտեսական արդյունավետությունը։ Ջրի կորուստների նվազեցումը, վթարների կանխարգելումը, սպասարկման աշխատանքների ճիշտ պլանավորումը և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխումը կարող են հանգեցնել շահագործման ծախսերի կրճատման և ջրատնտեսական համակարգերի արտադրողականության բարձրացման։ Միաժամանակ նման համակարգերի արդյունավետ կիրառումը պահանջում է տվյալների մշտական թարմացում, մասնագետների համապատասխան պատրաստվածություն և տեխնիկական ենթակառուցվածքների ապահովում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաները, հիդրոլոգիան, ջրային ռեսուրսների կառավարումը և հիդրոտեխնիկական համակարգերի շահագործման խնդիրները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել տարածական տվյալների վրա հիմնված կառավարման ավելի արդյունավետ մեխանիզմներ։ Թեման ունի կարևոր գիտագործնական նշանակություն, քանի որ թվային և տարածական տեխնոլոգիաների կիրառումը կարող է նպաստել ջրային ռեսուրսների խնայող օգտագործմանը, ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի վերահսկմանը, ջրային կորուստների նվազեցմանը և ջրատնտեսական համալիրների երկարաժամկետ ու կայուն շահագործմանը։