Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 3)

История

Աշխատությունը նվիրված է Սեբեոսի պատմագրական երկում ներկայացված Հայաստանի վաղ շրջանի պատմության ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով Մովսես Խորենացու և Փավստոս Բուզանդի պատմական երկերի հետ։ Հետազոտության հիմնական խնդիրներից է պարզել, թե ինչպես են այս երեք հեղինակների մոտ ներկայացվում Հայաստանի հնագույն և վաղմիջնադարյան անցյալի առանձին իրադարձությունները, պատմական դեմքերը, քաղաքական գործընթացներն ու հասարակական հարաբերությունները, ինչպես նաև բացահայտել նրանց պատմագիտական մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ հայկական պատմագրության այս հուշարձանները տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված, տարբեր նպատակներով կազմված և տարբեր պատմական տեղեկություններ պահպանած աղբյուրներ են։ Դրանց համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել պատմական տեղեկությունների համընկնումները, հակասությունները, հնարավոր փոխառությունները և ավանդությունների փոխանցման ձևերը։ Սեբեոսի հաղորդումները դիտարկվում են Մովսես Խորենացու և Փավստոս Բուզանդի աշխատությունների հետ փոխկապակցված՝ փորձելով պարզել, թե որքանով են վաղ շրջանի պատմական ավանդությունները պահպանվել, վերամշակվել կամ մեկնաբանվել հետագա պատմագրական երկերում։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նաև հեղինակների ժամանակագրական պատկերացումներին, պատմական անձանց ներկայացման եղանակներին, քաղաքական իրադարձությունների մեկնաբանությանը և Հայաստանի արտաքին ու ներքին հարաբերությունների նկարագրությանը։ Նման համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ավելի խորությամբ հասկանալ Սեբեոսի պատմական երկի կառուցվածքն ու բովանդակությունը, այլև գնահատել այն հայ պատմագրության զարգացման ընդհանուր շղթայի մեջ։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ անդրադառնում է պատմական հիշողության ձևավորման և տարբեր դարաշրջանների հեղինակների կողմից անցյալի ընկալման խնդրին։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, աղբյուրագետներին, հայագետներին, միջնադարագետներին, պատմագրության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական հին ու վաղմիջնադարյան պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսության իրական հատվածում ներդրումային գործունեության ձևավորման պայմանների, ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունների և ներդրված կապիտալի տնտեսական արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն տնտեսական, ֆինանսական, ինստիտուցիոնալ և կազմակերպական գործոններն են, որոնք ազդում են ներդրումային որոշումների ընդունման, կապիտալի ներգրավման և արտադրական գործունեության ընդլայնման վրա։ Քննվում է ներդրումային միջավայրը որպես փոխկապակցված պայմանների ամբողջություն՝ ներառելով մակրոտնտեսական կայունությունը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, հարկային և կարգավորող միջավայրը, շուկաների զարգացվածությունը, ենթակառուցվածքները, մրցակցային պայմանները և ներդրումային ռիսկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրական հատվածի ձեռնարկություններում ներդրումների դերին՝ հիմնական կապիտալի վերականգնման, արտադրական կարողությունների ընդլայնման, տեխնոլոգիական արդիականացման, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և նոր արտադրատեսակների ստեղծման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են ներքին և արտաքին ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր ազդեցությունը արտադրության կառուցվածքի և տնտեսական ակտիվության վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ներդրումների արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանական խնդիրը՝ դիտարկելով ներդրումային ծախսերի և ստացվող տնտեսական արդյունքների հարաբերակցությունը, կապիտալի օգտագործման արդյունավետությունը, շահութաբերությունը, վերադարձելիությունը և ներդրումային ծրագրերի ռիսկայնությունը։ Վերլուծության շրջանակում կարող են համադրվել տնտեսության առանձին ճյուղերի ցուցանիշները՝ բացահայտելու ներդրումային ակտիվության և արդյունավետության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումային ռիսկերի կառավարմանը և այն ինստիտուցիոնալ պայմաններին, որոնք կարող են նպաստել երկարաժամկետ ներդրումային նախաձեռնությունների իրականացմանը։ Ներդրումային միջավայրի բարելավման ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսական քաղաքականության կանխատեսելիության, ֆինանսավորման աղբյուրների բազմազանեցման, ձեռնարկատիրական պայմանների զարգացման, ենթակառուցվածքների կատարելագործման և արտադրական ներդրումների խթանման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ներդրումային տնտեսագիտության, ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության և արտադրության տնտեսագիտության մոտեցումները՝ բացահայտելու իրական հատվածում կապիտալի ներգրավման պայմանները և ներդրումային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենում կրկնասեռության երևույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են այն բայերը և լեզվական միավորները, որոնք կարող են գործածվել տարբեր սեռային նշանակություններով, ուսումնասիրվում են դրանց կիրառության պայմանները, իմաստային փոփոխությունները և կապը նախադասության կառուցվածքի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է հայերենի սեռային համակարգի առանձնահատկությունները, համեմատում կրկնասեռության դրսևորումները այլ քերականական երևույթների հետ և անդրադառնում լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում դրանց ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կրկնասեռ բայերի դասակարգման, գործածության օրինաչափությունների և լեզվական նորմավորման հարցերը՝ հիմնվելով տեսական ու գործնական լեզվաբանական նյութի վրա։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, լեզվաբանների, հայոց լեզվի ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքով, բայական համակարգով և լեզվական երևույթների ուսումնասիրությամբ։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ճնշումային հիդրոտեխնիկական թունելներում խորքային ցեմենտման գործընթացների ուսումնասիրմանը և դրանց հիմնական պարամետրերի որոշման մեթոդների մշակմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ստորգետնյա հիդրոտեխնիկական կառույցների ամրության, ջրաթափանցելիության նվազեցման և շահագործման հուսալիության ապահովման խնդիրները՝ անդրադառնալով ապարների հատկություններին, ցեմենտային լուծույթների ներթափանցման պայմաններին, ներարկման տեխնոլոգիաներին և հաշվարկային մոտեցումներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են խորքային ցեմենտման արդյունավետության գնահատման մեթոդներ, ինժեներական հաշվարկներ, նախագծման սկզբունքներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են հիդրոտեխնիկական թունելների անվտանգության և երկարակեցության բարձրացմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է հիդրոտեխնիկայի, շինարարական ճարտարագիտության և ստորգետնյա կառույցների նախագծման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

История

Այս պատմագիտական աշխատությունը ուսումնասիրում է հայ ժողովրդի պատմական դրությունը Օսմանյան կայսրության անկման ժամանակաշրջանում և այն քաղաքական, սոցիալական ու միջազգային գործընթացները, որոնք ուղեկցեցին կայսրության փլուզմանը։ Հեղինակը վերլուծում է հայ համայնքների հասարակական կյանքը, ազգային շարժումների զարգացումը, բարեփոխումների փորձերը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների իրադարձությունները և դրանց հետևանքները տարածաշրջանի ժողովուրդների համար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նաև մեծ տերությունների քաղաքականությունը, Օսմանյան կայսրության ներքին ճգնաժամերը, ազգային հարցի դերը և հետպատերազմյան նոր աշխարհակարգի ձևավորման գործընթացները։ Գիրքը նպատակ ունի ներկայացնել հայերի պատմական փորձառության և կայսրության անկման փոխկապակցվածությունը՝ հիմնվելով պատմական աղբյուրների ու վերլուծությունների վրա։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության ու տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսական համակարգը՝ ներկայացնելով նախադասության կառուցվածքի, բառերի կապի և քերականական հարաբերությունների հիմնական օրենքները։ Այն բացատրում է պարզ և բարդ նախադասությունների տեսակները, անդամների գործառույթները և դրանց փոխկապակցվածությունը խոսքի մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում իմաստային ամբողջականությունը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ենթակայական, ստորադասական և համադասական կապերը, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքային մոդելներ, որոնք բնորոշ են գրական և խոսակցական հայերենին։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև շարահյուսական վերլուծության մեթոդներին, նախադասության անդամների դասակարգմանը և լեզվական նորմերի կիրառությանը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Նյութը համադրում է տեսական բացատրություններ և օրինակներ, որոնք օգնում են խորացնել լեզվական կառուցվածքի ընկալումը և զարգացնել վերլուծական հմտություններ։ Գիրքը օգտակար է լեզվաբանների, ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները: