Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Աշխարհագրություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցան (1977, Նոյեմբեր, թիվ 11)

Философия

Աշխատությունը նվիրված է բիոէթիկայի հիմնախնդիրների փիլիսոփայական վերլուծությանը՝ մարդու կյանքի, առողջության, արժանապատվության, ազատության և պատասխանատվության հետ կապված ժամանակակից բարոյափիլիսոփայական հարցերի համակողմանի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գիտության, բժշկության և կենսատեխնոլոգիաների զարգացման հետևանքով առաջացող էթիկական խնդիրներն են, որոնք պահանջում են ոչ միայն մասնագիտական, այլև խորքային փիլիսոփայական գնահատական։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կյանքի արժեքի, մարդու իրավունքների, անձի ինքնավարության, բարոյական ընտրության, պատասխանատվության և արդարության վերաբերյալ հիմնարար մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական միջամտությունների, հիվանդի ինքնորոշման, տեղեկացված համաձայնության, բժշկական գաղտնիության և առողջապահական ռեսուրսների արդար բաշխման խնդիրներին։ Քննարկվում են նաև կյանքի սկզբի և ավարտի հետ կապված բարոյական հարցերը, վերարտադրողական տեխնոլոգիաների, աբորտի, էվթանազիայի, օրգանների փոխպատվաստման և գենետիկական միջամտությունների վերաբերյալ տարբեր դիրքորոշումները։ Աշխատությունը բիոէթիկական խնդիրները դիտարկում է տարբեր փիլիսոփայական ավանդույթների և էթիկական տեսությունների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով համադրել պարտքի, հետևանքի, առաքինության, իրավունքների և արդարության վրա հիմնված մոտեցումները։ Առանձին կարևորություն է տրվում գիտատեխնիկական առաջընթացի և մարդու բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությանը։ Ուսումնասիրվում է այն հարցը, թե ինչ սահմաններում կարող է գիտական և տեխնոլոգիական առաջընթացը համատեղվել մարդու արժանապատվության, ազատության և հիմնարար իրավունքների պահպանման հետ։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև շրջակա միջավայրի, կենդանիների նկատմամբ վերաբերմունքի և ապագա սերունդների հանդեպ պատասխանատվության խնդիրները՝ ընդլայնելով բիոէթիկայի շրջանակը անհատական բժշկական հարաբերություններից մինչև հասարակական և համամարդկային մակարդակ։ Հետազոտությունը կարևորում է բարդ բարոյական իրավիճակներում հիմնավորված որոշումների ընդունման անհրաժեշտությունը և բիոէթիկական երկխոսության դերը՝ տարբեր արժեքների ու շահերի հավասարակշռման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել փիլիսոփաների, բժիշկների, կենսաբանների, իրավաբանների, առողջապահության կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և բիոէթիկայի խնդիրներով հետաքրքրվող ուսանողների համար։ Այն նպաստում է ժամանակակից բժշկության և կենսագիտությունների զարգացման պայմաններում մարդու կյանքի ու արժանապատվության պաշտպանության, բարոյական պատասխանատվության և գիտության հասարակական նշանակության վերաբերյալ փիլիսոփայական պատկերացումների խորացմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպություններում պաշարների հաշվառման և վերլուծության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կազմակերպությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետության և կառավարման համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում նյութական և արտադրական պաշարների հաշվառման կազմակերպման, դրանց շարժի վերահսկման, գնահատման և օգտագործման արդյունավետության վերլուծության հարցերն են։ Պաշարները արտադրական կազմակերպությունների ընթացիկ գործունեության կարևորագույն բաղադրիչներից են, քանի որ հումքի, նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, պատրաստի արտադրանքի և այլ պաշարների առկայությունն ու շրջանառության արագությունը անմիջականորեն ազդում են արտադրական գործընթացի անընդհատության, ինքնարժեքի, շահութաբերության և ֆինանսական արդյունքների վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել պաշարների դասակարգման և հաշվապահական հաշվառման սկզբունքները, դրանց մուտքի և ելքի փաստաթղթավորումը, պահեստային հաշվառումը, արժեքի որոշման և ֆինանսական հաշվետվություններում արտացոլման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաշարների գնահատման ճշգրտությանը, քանի որ դրանց հաշվեկշռային արժեքի ճիշտ որոշումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես կազմակերպության ֆինանսական վիճակի իրական պատկերի ձևավորման, այնպես էլ արտադրանքի ինքնարժեքի հաշվարկման համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պաշարների մնացորդների վերլուծությանը, շրջանառելիության ցուցանիշներին, պահեստավորման ժամկետներին, ավելցուկային կամ դանդաղ շրջանառվող պաշարների բացահայտմանը և նյութական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատմանը։ Հայաստանի Հանրապետության արտադրական կազմակերպությունների օրինակով կարող են ուսումնասիրվել հաշվառման և կառավարման այն խնդիրները, որոնք առաջանում են մատակարարման անկայունությունից, գների փոփոխություններից, նյութական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունից, պահեստային գործընթացների ոչ բավարար կազմակերպվածությունից կամ հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվության միջև անհամապատասխանությունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ներքին վերահսկողության համակարգը, որի միջոցով հնարավոր է կանխել պաշարների կորուստները, անարդյունավետ օգտագործումը, սխալ հաշվառումը և չարդարացված կուտակումները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ պաշարների հաշվառման և վերլուծության արդյունավետ համակարգը կարող է նպաստել շրջանառու միջոցների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը, արտադրական ծախսերի նվազեցմանը, պահեստային ռիսկերի կառավարմանը և կազմակերպության ֆինանսական կայունության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, աուդիտորների, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետների, տնտեսագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակների տարածվածության ուսումնասիրմանը և դրանց կանխարգելման միջոցառումների կատարելագործմանը՝ սոցիալահիգիենիկ և բժշկա-կազմակերպչական տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հիվանդացության մակարդակի վրա ազդող ժողովրդագրական, վարքագծային, սոցիալական և առողջապահական գործոնները, ինչպես նաև գնահատվում են վարակների տարածման օրինաչափությունները տարբեր բնակչական խմբերում։ Քննարկվում են վաղ ախտորոշման, բուժման, համաճարակաբանական հսկողության, առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման և կանխարգելիչ ծրագրերի իրականացման ժամանակակից մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության առողջապահական իրազեկվածության բարձրացմանը, անվտանգ սեռական վարքագծի խթանմանը, ռիսկային խմբերի հետ աշխատանքի կազմակերպմանը, բժշկական ծառայությունների մատչելիության բարելավմանը և միջգերատեսչական համագործակցության դերին՝ հիվանդությունների տարածման նվազեցման գործում։ Ներկայացվում են նաև վիճակագրական և համաճարակաբանական հետազոտությունների արդյունքները, գործող կանխարգելիչ ռազմավարությունների արդյունավետության գնահատականները և առողջապահական համակարգի կատարելագործմանն ուղղված գործնական առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել վեներաբանների, մաշկաբանների, համաճարակաբանների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահության կազմակերպիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակների կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և հանրային առողջության պահպանման ժամանակակից մոտեցումներով։

Экономика

Գրքում ներկայացվում է Հայաստանի Հանրապետության հարկային վարչարարության կառուցվածքը, գործողության իրավական և կազմակերպչական հիմքերը, վերլուծվում են վարչարարության ընթացակարգերը, հարկային մաքսային և ֆինանսական հսկողության մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց գործառնական արդյունավետությունը տնտեսության տարբեր ոլորտներում: Գրքում անդրադարձ կա հարկային օրենսդրության կիրառման խնդիրներին, վարչարարության գործընթացներում առկա դժվարություններին և բյուրոկրատական խոչընդոտներին, ներկայացվում են արդյունավետության բարձրացման ուղիները՝ ներառյալ թվային տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված հսկողության համակարգերի ներդրումը, ռիսկերի գնահատման և հարկային պարտավորությունների մոնիտորինգի մեթոդները, անձնակազմի պատրաստության և հասարակության իրազեկման գործընթացների բարելավումը, առաջարկվում են կազմակերպչական և իրավական փոփոխություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել հարկային խախտումները, բարձրացնել հավաքագրման կայունությունը և խթանել տնտեսական դինամիկայի առողջացումը: Գրքում համակցվում են տեսական վերլուծությունը և գործնական առաջարկները՝ նպաստելով ինչպես պետական մարմինների, այնպես էլ տնտեսագետների, իրավաբանների և հարկային մասնագետների գիտելիքների ընդլայնմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է եղանակավորության և քերականական եղանակի համեմատական ուսումնասիրությանը հայերեն և անգլերեն լեզուներում։ Հետազոտության կենտրոնում խոսողի վերաբերմունքի, գնահատականի, համոզվածության, հնարավորության, անհրաժեշտության, ցանկության և այլ իմաստային հարաբերությունների լեզվական արտահայտման առանձնահատկություններն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երկու լեզուներում ձևավորվում և արտահայտվում իրականության, հնարավորության, ենթադրության, անհրաժեշտության, ցանկության կամ հրամանի հետ կապված տարբեր իմաստներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եղանակի քերականական կարգին, դրա ձևերին և գործառույթներին, ինչպես նաև այն միջոցներին, որոնց միջոցով եղանակավորության իմաստները կարող են արտահայտվել ոչ միայն բայական ձևերով, այլև բառային, շարահյուսական և համատեքստային միջոցներով։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայերենի և անգլերենի միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե նույն կամ մոտ իմաստները ինչպիսի լեզվական կառուցվածքներով են փոխանցվում յուրաքանչյուր լեզվում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև թարգմանության տեսության և պրակտիկայի տեսանկյունից, քանի որ եղանակավորության նրբերանգների ճիշտ փոխանցումը հաճախ պահանջում է ոչ թե բառացի, այլ տվյալ լեզվի քերականական և իմաստաբանական առանձնահատկություններին համապատասխան լուծումներ։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել խոսքային տարբեր իրավիճակներ, որոնցում եղանակավորության դրսևորումները պայմանավորված են հաղորդակցական նպատակներով և խոսողի վերաբերմունքով։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կապում է ձևաբանությունը, շարահյուսությունը, իմաստաբանությունը և գործաբանությունը՝ եղանակավորությունը ներկայացնելով որպես բազմաշերտ լեզվական երևույթ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների, հետազոտողների և լեզուներ ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն կարող է ծառայել նաև երկու լեզուների համեմատական քերականության, միջլեզվական տարբերությունների և թարգմանական համարժեքության հետագա ուսումնասիրությունների տեսական հիմք՝ նպաստելով հայերենում և անգլերենում եղանակավորության արտահայտման միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Литература

Պարույր Սևակ (իսկական անունը՝ Պարույր Ղազարյան) հայ գրականության 20-րդ դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից է, գրականագետ և թարգմանիչ։ Նա ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ապա շարունակել է ուսումը Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ Սևակի ստեղծագործությունը առանձնանում է խորը փիլիսոփայական մտածողությամբ, հայրենիքի, սիրո, մարդու ներաշխարհի և ազգային ինքնության թեմաների վերլուծությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը, ինչպես նաև բազմաթիվ բանաստեղծությունների ժողովածուներ։