Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ =Новые книги: Обшественно-по (1980, թիվ 3)

Медицина

Էրիթրոցիտոզները արյան համակարգի վիճակներ են, որոնց ժամանակ արյան մեջ ավելանում է էրիթրոցիտների՝ կարմիր արյան բջիջների քանակը, ինչը կարող է ուղեկցվել հեմոգլոբինի և հեմատոկրիտի բարձրացմամբ և ազդել արյան մածուցիկության վրա։ Այս երևույթը կարող է լինել առաջնային, երբ խնդիրը կապված է ոսկրածուծի ինքնուրույն խանգարման հետ, օրինակ՝ պոլիցիտեմիա վերա տեսակի հիվանդությունների դեպքում, կամ երկրորդային, երբ էրիթրոցիտների աճը պայմանավորված է արտաքին գործոններով, ինչպիսիք են քրոնիկ հիպօքսիան (թթվածնի պակասը), թոքային հիվանդությունները, բարձր լեռնային պայմաններում ապրելը կամ որոշ հորմոնալ խանգարումներ, օրինակ՝ էրիթրոպոետինի ավելացած արտադրությունը։ Erythrocytosis-ի դեպքում արյունը դառնում է ավելի խիտ, ինչը կարող է բարձրացնել թրոմբոզների, գլխացավերի, գլխապտույտի և սրտանոթային բարդությունների ռիսկը, քանի որ շրջանառությունը դառնում է ավելի դժվար։ Էրիթրոցիտոզի ախտորոշումը իրականացվում է ընդհանուր արյան քննության միջոցով, ինչպես նաև լրացուցիչ հետազոտություններով՝ պարզելու դրա պատճառը և տարբերակելու առաջնային և երկրորդային ձևերը։ Բուժումը կախված է հիմքում ընկած պատճառից և կարող է ներառել հիմնական հիվանդության բուժում, թթվածնային թերապիա կամ արյան մածուցիկությունը նվազեցնող միջոցառումներ, ինչպիսիք են ֆլեբոտոմիան (արյան որոշակի ծավալի հեռացում)։ Այսպիսով, էրիթրոցիտոզները կարևոր կլինիկական վիճակներ են, որոնք պահանջում են պատճառաբանական մոտեցում և վերահսկում՝ կանխելու հնարավոր բարդությունները։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում գործուն ածանցների գործառական արժեքի և կապակցելիության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես մամուլի լեզվի նյութի հիման վրա։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են ածանցների դերը բառաստեղծման գործընթացներում, դրանց հաճախականությունը և կիրառական առանձնահատկությունները լրագրական ոճում։ Աշխատությունում առանձնացվում են առավել ակտիվ գործածվող ածանցները, որոնք ապահովում են նոր բառերի ստեղծում և լեզվի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնում՝ հատկապես հասարակական-քաղաքական, տնտեսական և մշակութային թեմատիկ դաշտերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ածանցների կապակցելիությանը՝ այսինքն՝ նրանց կարողությանը միանալ տարբեր հիմքերի հետ և ձևավորել իմաստային ու ոճական բազմազան կառուցվածքներ։ Վերլուծվում են նաև մամուլի լեզվի առանձնահատկությունները, որտեղ արագ տեղեկատվական հոսքերը և նոր իրադարձությունների նկարագրությունը նպաստում են նորաբանությունների ակտիվ կիրառմանը։ Աշխատությունում դիտարկվում է, թե ինչպես են ածանցները մասնակցում խոսքի տնտեսմանը, իմաստի խտացմանը և արտահայտչականության բարձրացմանը լրագրական տեքստերում։

История

This work examines the history, transformations, and symbolic meanings of Hagia Sophia during the “long nineteenth century,” roughly spanning from the late eighteenth century through the early twentieth century, a period marked by major political, cultural, and imperial changes in the Ottoman Empire. It analyzes how Hagia Sophia functioned not only as an architectural monument but also as a contested space of religious, political, and cultural identity. The study explores restoration projects, conservation efforts, and architectural modifications carried out under Ottoman rule, particularly in the context of modernization and imperial reform. It also highlights the shifting perceptions of Hagia Sophia among different communities—Ottoman administrators, European travelers, diplomats, and local populations—showing how the building became a focal point in broader debates about heritage, empire, and religion. By situating Hagia Sophia within the intellectual and political currents of the nineteenth century, the work reveals how its meaning evolved from a sacred Byzantine cathedral to an imperial Ottoman mosque and a powerful symbol in global historical imagination.

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է հայելային և Ֆրենելյան խտարարների համակցմամբ արևին հետևող ֆոտովոլտային սարքի նախագծմանը, մշակմանը և փորձարարական հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արևային էներգիայի փոխակերպման արդյունավետությունը և առավել արդյունավետ օգտագործել արևային ճառագայթումը։ Ուսումնասիրվում են օպտիկական խտացման սկզբունքները, արևին հետևող մեխանիզմների կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ֆոտովոլտային մոդուլների արտադրողականության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են խտարարների երկրաչափական պարամետրերը, լույսի կենտրոնացման արդյունավետությունը, ջերմային ռեժիմները և էներգետիկական կորուստների նվազեցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տարբեր կլիմայական և շահագործման պայմանները։ Ներկայացվում են փորձարարական չափումների և մոդելավորման արդյունքները, որոնց հիման վրա գնահատվում է առաջարկվող համակարգի արդյունավետությունը, հուսալիությունը և կիրառելիությունը վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևի դիրքին ավտոմատ հետևող կառավարման համակարգի աշխատանքին, որի շնորհիվ ապահովվում է արևային ճառագայթման առավելագույն օգտագործումը և ֆոտովոլտային կայանքի ընդհանուր էներգաարդյունավետության բարձրացումը։

Другие предметы

ԱԷԿ-ի (ատոմային էլեկտրակայան) շոգեգեներատորի ջերմային հաշվարկը նպատակ ունի որոշել այն ջերմային էներգիայի քանակը, որը անհրաժեշտ է ջրի գոլորշիացման և պահանջվող պարամետրերով գոլորշի ստանալու համար՝ միջուկային ռեակտորից ստացվող ջերմության միջոցով։ Շոգեգեներատորը հանդիսանում է ատոմային էլեկտրակայանի կարևոր տարրերից մեկը, որը ապահովում է ջերմության փոխանցումը ռեակտորի առաջին շղթայից դեպի երկրորդ շղթա՝ առանց ռադիոակտիվ միջավայրերի խառնման։ Ջերմային հաշվարկի ընթացքում հաշվի են առնվում ջրի մուտքային և ելքային ջերմաստիճանները, ճնշումը, գոլորշու ծավալը, ջերմափոխանակման մակերեսը և ջերմային կորուստները։ Հաշվարկի հիմնական նպատակն է ապահովել բարձր արդյունավետություն, անվտանգ աշխատանք և կայուն էներգիայի արտադրություն։ Շոգեգեներատորի ճիշտ նախագծումը և հաշվարկը կարևոր նշանակություն ունեն ամբողջ ԱԷԿ-ի աշխատանքի հուսալիության և էներգետիկ արդյունավետության համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է միգրացիոն գործընթացների ներկայացման և մեկնաբանման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության ժամանակակից քաղաքական դիսկուրսում, ինչպես նաև դրանց կապին ազգային անվտանգության օրակարգի ձևավորման հետ։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես են արտագաղթը, ներգաղթը, վերադարձը, վերաինտեգրումը, աշխատանքային միգրացիան, փախստականների և տեղահանված անձանց խնդիրները, ժողովրդագրական շարժերը և մարդկային կապիտալի տեղաշարժը ներառվում պետական մարմինների, քաղաքական դերակատարների և հանրային քաղաքականության վերաբերյալ քննարկումների լեզվական ու գաղափարական կառուցվածքներում։ Քաղաքական դիսկուրսը դիտարկվում է ոչ միայն որպես միգրացիոն իրողությունների նկարագրության միջոց, այլև որպես այն միջավայր, որտեղ որոշվում է, թե միգրացիայի որ կողմերն են ներկայացվում որպես սոցիալական, տնտեսական, ժողովրդագրական, մարդասիրական կամ անվտանգության խնդիրներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել պաշտոնական ելույթները, ռազմավարական փաստաթղթերը, խորհրդարանական քննարկումները, քաղաքական հայտարարությունները և հանրային հաղորդակցության այլ նյութեր՝ բացահայտելու հիմնական հասկացությունները, փաստարկման ձևերը և ժամանակի ընթացքում դրանց փոփոխությունները։ Միգրացիայի և ազգային անվտանգության փոխկապակցվածությունը դիտարկվում է բազմակողմանի՝ ներառելով ժողովրդագրական կայունությունը, աշխատուժի և մասնագիտական ներուժի պահպանումը, սահմանների և միգրացիոն հոսքերի կառավարումը, վերադարձողների վերաինտեգրումը, ներգաղթողների սոցիալական ներառումը և պետական կառավարման ինստիտուցիոնալ կարողությունները։ Հայաստանի պաշտոնական քաղաքականության մեջ միգրացիայի կառավարումը ներկայում դիտարկվում է զարգացման օրակարգի կարևոր ուղղություն, իսկ պետական փաստաթղթերում և պաշտոնական քննարկումներում այն կապվում է նաև կառավարման համակարգի դիմակայունության, անվտանգ և կանոնավոր միգրացիայի, մարդկային կապիտալի ու անվտանգության խնդիրների հետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրության համար կարևոր է տարբերակել իրական միգրացիոն միտումները դրանց քաղաքական ներկայացումից, քանի որ քաղաքական խոսույթում որոշ երևույթների շեշտադրումը կարող է պայմանավորված լինել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական օրակարգով։ Այս տեսանկյունից դիսկուրսային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես են միգրացիային վերաբերող հասկացություններն աստիճանաբար ընդգրկվում պետական ռազմավարությունների և ազգային անվտանգության վերաբերյալ պատկերացումների մեջ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքագիտության, միգրացիոն ուսումնասիրությունների, քաղաքական դիսկուրսի վերլուծության և անվտանգության ուսումնասիրությունների մոտեցումները՝ բացահայտելով միգրացիոն գործընթացների հանրային-քաղաքական ընկալման և պետական ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորման միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։